Τοπικά Παθήματα και Μαθήματα
Συγγραφέας: Πάσχος Μανδραβέλης | Ημερομηνία: 01 Sep 2009
Εχουν δίκιο όσοι γκρινιάζουν για τα πρώτα αποτελέσματα της αποκέντρωσης. Πραγματικά! Το πρώτο πράγμα που αποκεντρώθηκε ήταν οι παθογένειες του κεντρικού κράτους: η διαφθορά και το ρουσφέτι. Βέβαια τα πράγματα δεν είναι όσο τραγικά θρυλούνται στο ιστορικό κέντρο των Αθηνών. Πολλές φορές, μάλιστα, η τοπική διαφθορά φαντάζει τεράστια στα μάτια των πολιτών, επειδή ακριβώς είναι δίπλα τους. Αν, για παράδειγμα, χρηματίζεται ένας κρατικός λειτουργός στην Αθήνα λίγοι το αντιλαμβάνονται. Αν χρηματίζεται ένας αξιωματούχος σε μια πόλη της περιφέρειας, όλοι οι κάτοικοι το ξέρουν.
Ακούγεται ίσως παράδοξο, αλλά είναι απολύτως φυσικό το γεγονός ότι πρώτα αποκεντρώνονται τα ελαττώματα του κεντρικού κράτους και μετά εμφανίζονται οι αρετές της αυτοδιοίκησης.
Κατ’ αρχάς τα αποκεντρωμένα όργανα (π.χ. Νομαρχίες, Δήμοι ή Περιφέρειες αργότερα) δεν μπορούν παρά να έχουν ως πρώτο πρότυπο την οργάνωση του κεντρικού κράτους, με όλα τα θετικά και τα αρνητικά που αυτό έχει. Είναι η μόνη εμπειρία δημόσιας διοίκησης που έχουμε στη χώρα. Επομένως, αποκεντρώνοντας το κράτος, αποκεντρώνουμε και τις κατακτήσεις του (π.χ. δημοκρατική οργάνωση) και τις παθογένειές του (π.χ. γραφειοκρατία και διαφθορά).
Κατά δεύτερον οι εξουσίες σε δημάρχους και νομάρχες μεταβιβάζονται με διατάγματα, ενώ ο έλεγχος αυτών των εξουσιών πρέπει να γεννηθεί και να μεγαλώσει από τα κάτω. Ετσι ενώ οι δήμαρχοι και νομάρχες απέκτησαν άμεσα εξουσίες (και δυνατότητες διαφθοράς), ο έλεγχος των εξουσιών (και της διαφθοράς) από δημοτικά / νομαρχιακά συμβούλια, από τον τοπικό Τύπο και άλλους κοινωνικούς θεσμούς ελέγχου χτίζεται πιο αργά. Αποτέλεσμα της ανισορροπίας στο «ισοζύγιο εξουσία – έλεγχος της εξουσίας» είναι να δημιουργούνται πρόσκαιρα ευκαιρίες διαφθοράς.
Κάθε μετάβαση από ένα συγκεντρωτικό σε ένα αποκεντρωμένο μοντέλο διοίκησης εμφανίζει αυτά τα χαρακτηριστικά. Η αποκέντρωση στην Ελλάδα δεν είναι προϊόν ενός σταδιακού μετασχηματισμού των τοπικών κοινωνιών, έτσι ώστε να δημιουργείται ταυτόχρονα κουλτούρα εξουσίας και κουλτούρα ελέγχου της. Μπορεί να φτιάχνονται ταυτόχρονα στα χαρτιά τα ελεγκτικά όργανα της τοπικής εξουσίας, όμως αυτά δεν λειτουργούν ποτέ αυτόματα. Χρειάζεται εμπειρία στη δημοκρατική διαδικασία και η εμπειρία αποκτάται αφενός με την πάροδο του χρόνου και αφετέρου με την… κακή χρήση της εξουσίας που απέκτησαν οι τοπικοί άρχοντες.
Γενικότερα σε κάθε κοινωνική οργάνωση πρέπει να εμφανιστούν πρώτα τα εκφυλιστικά φαινόμενα για να δημιουργηθούν τα αντισώματά τους. Πάντα εμφανίζεται πρώτα η ασθένεια και μετά φτιάχνεται το φάρμακο. Δηλαδή: αν δεν δημιουργηθούν προβλήματα εξαιτίας της αποκέντρωσης, οι τοπικές κοινωνίες δεν θα μάθουν ποτέ πώς να λύνουν αποκεντρωμένα αυτά τα προβλήματα. Δεν θα έχουν την εμπειρία διαχείρισης καταστάσεων που αφορούν το ρουσφέτι, τη διαφθορά ή τη γραφειοκρατία της τοπικής τους εξουσίας. Εάν δεν πάθουν τοπικά, δεν θα μάθουν ποτέ τοπικά.
Αυτό είναι τώρα ορατό στην Τοπική Αυτοδιοίκηση έπειτα από χρόνια προκλήσεων από πολλούς τοπικούς άρχοντες. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές το 47% δημάρχων και νομαρχών δεν επανεκλέγησαν. Πότε υπήρξε τέτοια ανανέωση δυναμικού στην κεντρική πολιτική σκηνή; Ποτέ, κι αυτό δείχνει ότι η ελληνική κοινωνία ψάχνεται σε τοπικό επίπεδο. Δοκιμάζει πρόσωπα και διαδικασίες. Αποτυγχάνει, απορρίπτει, μαθαίνει και ξαναδοκιμάζει.
Δεν είναι όλα ώριμα, ούτε είναι όλα άγια στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Συμφέροντα, υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Είτε σε τοπικό είτε σε κεντρικό επίπεδο. Μπορεί να διαγκωνίζονται στους διαδρόμους ενός υπουργείου ή ενός δημαρχείου. Το ζήτημα είναι ότι τα αποκεντρωμένα συμφέροντα ελέγχονται καλύτερα (γιατί η διαπλοκή με την αυτοδιοικητική εξουσία είναι πολύ πιο ορατή, άρα και ευκολότερα ελέγξιμη), ενώ η συγκέντρωση εξουσίας σε οποιονδήποτε κεντρικό μηχανισμό δημιουργεί τεράστιες αγκυλώσεις. Και σε επίπεδο διαφθοράς, αλλά κυρίως στη στόχευση και την αποτελεσματικότητα των δράσεων.
Εκείνοι που ζουν στην περιφέρεια βλέπουν ότι μαζί με τις παθογένειες αρχίζουν και αναπτύσσονται τα αντισώματά τους. Οι μηχανισμοί ελέγχου άρχισαν δειλά να λειτουργούν: τα δημοτικά και νομαρχιακά συμβούλια δραστηριοποιούνται, ο τοπικός Τύπος ελέγχει, η Κοινωνία Πολιτών ανατέλλει. Οι τοπικές κοινωνίες αρχίζουν και μαθαίνουν το δημοκρατικό αλφάβητο. Αντιλαμβάνονται ότι πλέον πολλά πράγματα είναι στα χέρια τους, ότι η καθημερινότητά τους δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από την απρόσωπη γραφειοκρατία των Αθηνών, αλλά από κάποιους μηχανισμούς δίπλα τους, από πρόσωπα τα οποία συναντούν καθημερινά και τα οποία ποικιλοτρόπως μπορούν να επηρεάσουν.
Η λύση λοιπόν στα προβλήματα της τοπικής δημοκρατίας είναι περισσότερη τοπική δημοκρατία. Παρά τα προβλήματα που εμφανίζονται σε πρώτη φάση η αποκέντρωση είναι το φάρμακο, δεν είναι η ασθένεια.
Hμερομηνία : 27-08-2006
Copyright: http://www.kathimerini.gr
(Το γράφημα είναι προσθήκη του ιστολόγου)
Εκχωρημένες Πόλεις: Μια Τολμηρή Ιδέα
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 07 Aug 2009
Για όσους δεν το γνωρίζουν, το TED είναι μια ΜΚΟ αφοσιωμένη στη διάδοση αξιόλογων ιδεών (ideas worth spreading). Φιλοξενεί πολύ σημαντικές προσωπικότητες, οι οποίες δίνουν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες διαλέξεις, σχεδόν επί παντός επιστητού. Ο Al Gore, η Jane Goodall, η Isabel Allente, ο Tim Berners-Lee, ο Gordon Brown, ο Bill Clinton, ο Bill Gates, ο Stephen Hawking, ο Nicholas Negroponte και δεκάδες άλλοι έχουν παρελάσει στο TED. Σήμερα, αναπαράγω εδώ τη ριζοσπαστική διάλεξη του Paul Romer με τίτλο ‘Charter Cities’, τίτλο που θα μπορούσαμε να αποδώσουμε ελληνικά ως ‘Εκχωρημένες Πόλεις’. Στη διάλεξή του αυτή, ο Romer, θεωρώντας ότι η δομή των κρατών του τρίτου κόσμου είναι το σημαντικότερο εμπόδιο στην καταπολέμηση της υπανάπτυξης, αναλύει την ιδέα του της εκχώρησης της διοίκησης πόλεων του τρίτου κόσμου σε ένα συνασπισμό κρατών.
Η Επιτήρηση της Πανδημίας
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 27 Jul 2009
Διαβάζω στο οπισθόφυλλο του πολύ ενδιαφέροντος βιβλίου με τίτλο “Επιτηρούμενη Δημοκρατία” που εξέδωσε πριν λίγες εβδομάδες ο καθηγητής αντεγκληματικής πολιτικής του πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Θεόδωρος Παπαθεοδώρου :
“Σήμερα, οι ευρωπαϊκές κοινωνίες καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τους όρους εκχώρησης των δικαιωμάτων και των ελευθεριών του πολίτη, να αναστοχαστούν το αξιακό σύστημα ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού, αλλά και να συνειδητοποιήσουν τους κινδύνους που εγκυμονεί για το μέλλον η συνεχώς εξελισσόμενη τεχνολογία της επιτήρησης, η ανεξέλεγκτη εργαλειοποίηση της ασφάλειας, το μονοπώλιο του ορισμού της διακινδύνευσης και η υπερτροφική θωράκιση του ποινικού κράτους.”
Από την άλλη πλευρά, σε προηγούμενη ανάρτηση αναφέραμε πως “Η πορεία της υγείας του πολίτη θα μπορεί να αναλύεται προοπτικά και να παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο” και πως “Η εξέλιξη αυτή θα προσφέρει αναμφίβολα νέα εργαλεία για τη δημιουργία περισσότερης υγείας με λιγότερο κόστος.” Όμως, “ποιος, πότε, πώς και για ποιο σκοπό θα μπορεί να ψαχουλεύει το γενετικό μας προφίλ και πώς θα προασπίσουμε τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών; Ποιός θα εξειδικεύσει την αναγκαία αρχή της αναλογικότητας ανάμεσα στην προστασία των έννομων αγαθών και τις ατομικές ελευθερίες; Ή μήπως το μέλλον μας επιφυλάσσει μια επιτηρούμενη υγεία εν μέσω μιας επιτηρούμενης δημοκρατίας;”
Προχθές, 25/07/2009, διάβαζα στο εξειδικευμένο στην υγεία και τις πολιτικές της ιστολόγιο Effect Measure, ένα άρθρο για την επιτήρηση της πανδημίας της νέας γρίπης, το οποίο ανέφερε (μεταφράζω πρόχειρα):
“Επειδή όλο και περισσότερα μέσα αφιερώνονται σε περίπτωση πανδημίας στην επιτήρησή της, το Κέντρο για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Ασθενειών (CDC) αναμένεται να εισαγάγει νέες μεθόδους καταγραφής και ανάδειξης των περιστατικών. Είναι πολύ άσχημο που δεν είχαμε εγκατεστημένες περισσότερες μεθόδους επιτήρησης ΠΡΙΝ συμβεί αυτό. Αυτό δεν είναι πρόβλημα μόνο του CDC. Είναι των υπουργείων υγείας κάθε πολιτείας. Υποεπενδύσαμε στην υγεία και όποιος αντέδρασε στην επιβολή περισσότερων φόρων, φέρει μέρος της ευθύνης. Η επιτήρηση είναι αδιάφορη στο μέσο πολίτη, υποεκτιμημένη ακόμα και από τους ειδικούς στις πολιτικές υγείας, και άγνωστη στους πολιτικούς. Έως ότου, ξαφνικά, γίνεται άκρως ενδιαφέρουσα, εκτιμάται με μεγάλη καθυστέρηση, και η ισχνότητά της γίνεται αντικείμενο οργής από τους πολιτικούς, τους ίδιους δηλαδή που ευθύνονται γι αυτήν.”
Είναι προφανές ότι βρισκόμαστε, με την ευκαιρία της νέας γρίπης σε ένα σταυροδρόμι στο οποίο η αναγκαία και επιθυμητή επιτήρηση της υγείας θα συγκρούεται με την ανεπιθύμητη επιτήρηση της ιδιωτικής ζωής. Κι αυτό το σταυροδρόμι είναι, εκ των νέων πεδίων, ίσως το πλέον προνομιακό για να επικαιροποιηθεί η αρχαία μάχη ανάμεσα στην πρόοδο και τη συντήρηση.
The New Politics of Globalisation
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 01 Jul 2009
Έγραφα πριν λίγες ημέρες στην ανάρτηση ‘Η Κρίση Του Πολιτικού μας Συστήματος’, για το ρόλο που έπαιξε σ’ αυτήν η παγκοσμιοποίηση και η αποθέωση της οικονομίας. Μίλησα για απομείωση του κύρους της νομοθετικής εξουσίας, που είναι η μόνη εκ των εξουσιών που απολαμβάνει άμεσης δημοκρατικής νομιμοποίησης (βέβαια, άμεσα εκλέγονται επίσης οι δήμαρχοι, οι νομάρχες και οι σύμβουλοί τους, αλλά η τοπική αυτοδιοίκηση είναι ένα μέρος μόνο της εκτελεστικής εξουσίας και σίγουρα όχι το πιό σημαντικό για τη χώρα μας – άλλωστε η ΤΑ βιώνει τη δική της κρίση).
Στην ίδια κατεύθυνση με μερικές από τις απόψεις που εξέφρασα στην προηγούμενη ανάρτηση, κινείται με σημερινό του άρθρο στο Social Europe Journal, ο πολιτικός αναλυτής Henning Meyer, ο οποίος είναι επικεφαλής του ευρωπαϊκού προγράμματος του Global Policy Institute και αρθρογράφος στη Guardian και στο Die Zeit. Αναφέρει ο Meyer χαρακτηριστικά:
” If a new post-crisis economic system is to become more sustainable and responsive political control of the economy needs to be permanently restored.”
και παρακάτω,
” if politicians – as a matter of faith – surrender the political scope of action over a process that has such a major effect on the societies whose interests they were elected to represent, what democratic mechanisms are left for people to influence the way Globalisation impacts on their lives? And if it is not elected politicians who set the rules of the game is it democratically legitimate that markets by and large determine their own boundaries?”
για να καταλήξει,
“…it is crucial for political leaders to realise that what is needed now is not just basic repairs of a broken system. Above all politicians must comprehend that giving up the scope of action to shape economic Globalisation was a big mistake and part of the reason why the crisis could happen in the first place. Politics must not surrender democratic control over the global economy again but insist on setting the rules of the game in the future. This would also help to make Globalisation more democratic, accountable and responsive to citizen concerns… “
Η αύξηση του κύρους των πολιτικών και η επαναφορά της πολιτικής σε υπέρτερη και επιβλέπουσα της οικονομίας θέση, φαίνεται να είναι μια πρόταση που αξίζει να ληφθεί υπόψιν αν μας ενδιαφέρει η έξοδος από την πολιτική κρίση. Διαφορετικά, η επόμενη οικονομική κρίση περιμένει στη γωνία και σ’ αυτό συμφωνώ απόλυτα με τον Meyer.
Σεισμός στη L’Aquila
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 06 Apr 2009
Ο σημερινός σεισμός των 6,3 Ρίχτερ με τους τουλάχιστον 40 νεκρούς στην πόλη L’Aquila των 80.000 κατοίκων στη γειτονική Ιταλία, ξυπνά αναπόφευκτες μνήμες σε κάθε Κορίνθιο.
Είμαι βέβαιος πως όλοι μας συμπαραστεκόμαστε στο οικείο μαρτύριο των Ιταλών. Ασφαλώς, η συμπαράστασή μας μπορεί και πρέπει να εκδηλωθεί και δια του δημοτικού μας συμβουλίου. Κατά τα άλλα, διάβασα με μεγάλη ευχαρίστηση πως καλόγριες από παρακείμενο μοναστήρι που δεν υπέστη ζημιές, βρίσκονται συνέχεια στην κεντρική πλατεία της L’Aquila, για να προσφέρουν ψυχολογική υποστήριξη στους πληγέντες.
Μπράβο τους! Η ανθρώπινη συμπαράσταση δεν αποτιμάται, όπως στη χώρα μας, με τριχίλιαρα στον αέρα.
Φωτογραφίες από τη σεισμόπληκτη L’Aquila μπορείτε να δείτε εδώ και εδώ.
Παρακάτω είναι ένα από τα πρώτα video που κυκλοφόρησαν.
“Χρωματίζω Την Πόλη”
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 31 Mar 2009
Αν δεν έχετε επισκεφθεί ποτέ το http://www.ecocity.gr/, αξίζει να το κάνετε. Και αν το κάνετε θα βρείτε εκεί πολλά ενδιαφέροντα θέματα για τις πολύπαθες πόλεις μας. Όπως το τελευταίο συνέδριο που διοργανώνει το EcoCity με την ΚΕΔΚΕ, με θέμα “Χρωματίζω Την Πόλη”, που θα λάβει χώρα 3-5 Απριλίου στο Expo Athens, στην Αθήνα. Διαβάστε το πρόγραμμα, δείτε και την αναλυτική παρουσίαση και πείτε μου: αξίζει να το παρακολουθήσει σύσσωμο το δημοτικό συμβούλιο ή όχι;
Τα Στερνά Τιμούν Τα Πρώτα
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 09 Mar 2009
Το απόσπασμα αυτό είναι -όσο κι αν φαίνεται απίστευτο- από ΤΟ ΒΗΜΑ της Κυριακής 8 Μαρτίου. Και μάλιστα όχι από οποιονδήποτε αρθρογράφο αλλά από τον Σταύρο Ψυχάρη. Έτσι, φαίνεται σαν μια προσπάθεια να ξεχαστούν τα ‘πρώτα’ χάριν των ‘στερνών’. Αλλά σε ποιά γεγονότα αναφέρεται; Στα πρώτα και τα στερνά του ΠΑΣΟΚ όπως τους άρεσε τόσα χρόνια να τα προσεγγίζουν και δίνουν ‘άφεση’ στο ΠΑΣΟΚ αρκεί τα ‘στερνά’ να είναι αυτά που πρέπει (;) ή μήπως στα ‘πρώτα’ και τα ‘στερνά’ του συγκροτήματος του, που τώρα που η άμπωτη δίνει τη θέση της στην πλημμυρίδα, σηκώνει ξανά την ασφαλή ρομφαία του φιλο-πασοκισμού;
“Η βεβαιότητα ότι ο κ. Γ. Παπανδρέου θα κερδίσει τις εκλογές έχει μεταβάλει ριζικά την κατάσταση στο ΠαΣοΚ. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης από την κατάσταση πολιτικού λήθαργου στην οποία είχε περιπέσει τα τελευταία χρόνια μοιάζει να ανακτά το ηθικό του και ετοιμάζεται να επιστρέψει στην εξουσία.
Είναι τέτοιο το κλίμα νίκης ώστε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας κορυφαίοι όσον και απολύτως έμπιστοι συνεργάτες του κ. Γ. Παπανδρέου ετοιμάζουν τους νέους Καταλόγους της Εξουσίας. Εχει αρχίσει δηλαδή η αναζήτηση και επιλογή, από τώρα, των προσώπων εκείνων που θα κληθούν να στελεχώσουν τον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ θέλει να είναι έτοιμος να τοποθετήσει επιλεγμένα πρόσωπα στις κρίσιμες θέσεις, μέσα στα δύο πρώτα 24ωρα μετά τον σχηματισμό κυβερνήσεως.
Μια νέα μεγάλη ευκαιρία δίδεται στο ΠαΣοΚ. Ας ελπίσομε ότι Τα στερνά τιμούν τα πρώτα- είναι μια φράση του Γεωργίου Παπανδρέου (τον περασμένο αιώνα).“
Yelp
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 21 Feb 2009
Το Yelp είναι ένας ιστοτόπος που αυτοπροσδιορίζεται λακωνικά με την παρακάτω φράση: “Yelp is the fun and easy way to find, review and talk about what’s great – and not so great – in your area”. Ειναι δηλαδή, ένα μέρος όπου μπορεί κανείς να καταγράψει τις εμπειρίες του από οργανισμούς, εταιρείες, καταστήματα, επαγγελματίες κοκ. Ήδη υπάρχουν καταγεγραμμένες τουλάχιστον 26.000 προσωπικές καταθέσεις μόνο για την περιοχή του Σικάγο, περισσότερες από 30.000 για την περιοχή της Νέας Υόρκης κοκ. Οι πολίτες αξιολογούν και βαθμολογούν από τον περιπτερά της γειτονιάς και το φυσιοθεραπευτή ή το γιατρό τους, μέχρι τις δημόσιες υπηρεσίες, τις τράπεζες και τις … εκκλησίες! Παρά τις προφανείς – αλλά και λιγότερο προφανείς – δυσκολίες του εγχειρήματος, το κύρος του Yelp είναι αυτή τη στιγμή ιδιαίτερα σημαντικό και γιγαντώνεται μέρα με την ημέρα!
Βλέποντας αυτά, δεν μπορώ να μη θυμηθώ τα χάλια των ελλήνων δημόσιων υπαλλήλων (και μη) που εξορκίζουν κάθε έννοια αξιολόγησης, με κάθε δυνατή φαιδρή δικαιολογία. Το σύνηθες moto τους: “και ποιός θα με αξιολογήσει;”
Οι πολίτες οι ίδιοι, ανόητοι!
Για Το Δικαίωμα Στην Πόλη
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 16 Feb 2009
Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση γύρω από τη φύση του αστικού ιστού αλίευσα μέσω του ιστολογίου “Κοινωνικά Κινήματα & Δίκτυα” στο οποίο παρουσιάζεται μεταφρασμένη η παρακάτω ομιλία. Κατά τον ομιλητή, η παγκόσμια οικονομική κρίση -και όχι μόνο αυτή, αλλά και παλαιότερες- είναι απότοκη της προσπάθειας του κεφαλαίου να ελέγξει τον αστικό χώρο. Διαβάστε το κείμενο και κάντε, αν θέλετε, τις αναγωγές σας στα καθ’ημάς.
Για το δικαίωμα στην πόλη, του David Harvey.
Ομιλία στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ, Μπελέμ Βραζιλίας, 29 Ιανουαρίου 2009.
“Χαίρομαι που βρίσκομαι εδώ, αλλά εξ αρχής θα ήθελα να ζητήσω συγγνώμη που θα μιλήσω στα Αγγλικά, τη γλώσσα του διεθνούς ιμπεριαλισμού. Ελπίζω ότι αυτά που θα πω να είναι αρκετά αντιμπεριαλιστικά ώστε να με συγχωρέσετε.Είμαι πολύ ευγνώμονας για την πρόσκλησή σας, επειδή μαθαίνω πολλά πράγματα από τα κοινωνικά κινήματα. Ήρθα εδώ να μάθω και να ακούσω κι, έτσι, ήδη αποκτώ αυτή τη μεγάλη εκπαιδευτική εμπειρία, γιατί, όπως κάποτε το είχε θέσει ο Μαρξ, πάντοτε υπάρχει το μεγάλο ζήτημα του ποιος θα εκπαιδεύσει τους εκπαιδευτές.Δουλεύω για κάποιο καιρό τώρα πάνω στην ιδέα του Δικαιώματος στην Πόλη. Θεωρώ ότι το Δικαίωμα στην Πόλη σημαίνει το δικαίωμα όλων μας να φτιάχνουμε πόλεις, που ικανοποιούν τις ανθρώπινες ανάγκες, τις ανάγκες μας. Το δικαίωμα στην πόλη δεν είναι το δικαίωμα να παίρνουμε –χρησιμοποιώντας μια γνωστή έκφραση– τα ψίχουλα από το τραπέζι των πλούσιων. Θα πρέπει όλοι μας να έχουμε τα ίδια δικαιώματα, για να μπορούμε να φτιάχνουμε τα διαφορετικά είδη πόλεων, που θέλουμε να υπάρχουν.Το δικαίωμα στην πόλη δεν είναι μόνο το δικαίωμα σ’ ό,τι ήδη υπάρχει στην πόλη, αλλά το δικαίωμα να μπορούμε να κάνουμε την πόλη να γίνει κάτι ριζικά διαφορετικό. Όταν κοιτάζω την ιστορία, βλέπω ότι η διαχείριση των πόλεων γινόταν περισσότερο από το κεφάλαιο παρά από τους άνθρωπους. Επομένως, μέσα στην πάλη αυτή για το δικαίωμα στην πόλη θα πρέπει να υπάρχει και μια πάλη ενάντια στο κεφάλαιο.Θα ήθελα τώρα να μιλήσω λίγο για την ιστορία της σχέσης μεταξύ κεφάλαιου και πόλης, δομώντας και θέτοντας το ερώτημα: Γιατί συμβαίνει το κεφάλαιο να καταφέρνει να ασκεί τόσα πολλά δικαιώματα πάνω στην πόλη; Και γιατί οι λαϊκές δυνάμεις είναι σχετικά ασθενείς απέναντι στην εξουσία αυτή; Και θά ’θελα επίσης να μιλήσω για το πώς, στην πραγματικότητα, ο τρόπος, με τον οποίον λειτουργεί το κεφάλαιο στις πόλεις, είναι μια από τις αδυναμίες του. Γι’ αυτό, στην παρούσα συγκυρία, θεωρώ ότι η πάλη για το δικαίωμα στην πόλη βρίσκεται στο επίκεντρο των αγώνων ενάντια στο κεφάλαιο. Τώρα έχουμε –όπως γνωρίζετε– μια οικονομική κρίση του καπιταλισμού. Αν κοιτάξετε την πρόσφατη ιστορία, θα δείτε ότι τα τελευταία τριάντα χρόνια συνέβησαν πολλές οικονομικές κρίσεις. Κάποιος έκανε μια μέτρηση και είπε ότι από το 1970 έγιναν 378 οικονομικές κρίσεις στον κόσμο. Μεταξύ 1945 και 1970, έγιναν μόνο 56 οικονομικές κρίσεις. Επομένως, ο καπιταλισμός έχει δημιουργήσει πολλές οικονομικές κρίσεις κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30-40 ετών. Κι αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι πολλές από τις οικονομικές κρίσεις αυτές έχουν τη βάση τους στην αστικοποίηση. Στο τέλος των 1980, η Ιαπωνική οικονομία κατάρρευσε κι αυτό έγινε γύρω από το ζήτημα της κερδοσκοπίας για την ιδιοκτησία και την γη. Το 1987, στις Ηνωμένες Πολιτείες, συνέβη μια τεράστια κρίση, στην οποίαν εκατοντάδες τραπεζών πτώχευσαν κι ο λόγος ήταν πάλι η κερδοσκοπία γύρω από τη στέγαση και την κτηματική ανάπτυξη. Στα 1970, υπήρχε μια μεγάλη παγκόσμια κρίση των κτηματικών αγορών. Και θα μπορούσα να συνέχιζα, δίνοντάς σας κι άλλα παραδείγματα οικονομικών κρίσεων με βάση τον αστικό χώρο. Εικάζω ότι οι μισές από τις οικονομικές κρίσεις των τελευταίων 30 ετών είναι κρίσεις, που έχουν να κάνουν με την κυριότητα του αστικού χώρου. Η έναρξη της παρούσης κρίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες προήλθε από κάτι που ονομάσθηκε κρίση των υποθηκών των sub prime χρεωστικών ασφάλιστρων. Για μένα, η κρίση αυτή θα έπρεπε να ονομάζονταν κρίση του αστικού χώρου.Αυτά έχουν γίνει. Στα 1990, προέκυψε ένα πρόβλημα, όταν τα χρήματα της υπεραξίας δεν είχαν πού να πάνε. Ο καπιταλισμός είναι ένα σύστημα, που πάντα παράγει υπεραξία. Μπορείτε να το σκεφθείτε ως εξής: ο καπιταλιστής ξυπνά το πρωί και πάει στην αγορά μ’ ένα ορισμένο ποσό χρημάτων, για να αγοράσει εργασία και μέσα παραγωγής. Βάζει αυτά τα πράγματα που αγόρασε σε λειτουργία, παράγει ένα εμπόρευμα και το πουλά για να βγάλει περισσότερα χρήματα από αυτά που αρχικά δαπάνησε. Επομένως, στο τέλος της μέρας, ο καπιταλιστής έχει περισσότερα από αυτά που είχε στην αρχή της μέρας. Οπότε το μεγάλο ερώτημα είναι τι κάνει με το περίσσευμα που μάζεψε; Βέβαια, αν ήταν σαν εσάς ή σαν εμένα, ίσως να τα παράταγε, για να περνούσε καλά ξοδεύοντάς τα. Αλλά ο καπιταλισμός δεν λειτουργεί έτσι. Υπάρχουν οι δυνάμεις του ανταγωνισμού, που τον ωθούν να επανεπενδύσει μέρος του κεφάλαιου σε νέα εγχειρήματα. Στην ιστορία του καπιταλισμού, υπήρχε πάντα ένας ρυθμός ανάπτυξης 3%, συνέχεια από το 1750 κι ύστερα. Αλλά ένας ρυθμός ανάπτυξης 3% σημαίνει ότι θα πρέπει να βρεθούν διέξοδοι εκροής για το κεφάλαιο. Επομένως, ο καπιταλισμός έρχεται πάντοτε αντιμέτωπος μ’ αυτό που ονομάζω πρόβλημα απορρόφησης της υπεραξίας του κεφάλαιου. Πού μπορώ να βρω μια επικερδή διέξοδο για να διοχετεύσω το κεφάλαιό μου; Βέβαια, πίσω στο 1750, ολόκληρος ο κόσμος ήταν ανοιχτός, για να δώσει λύσεις στο πρόβλημα αυτό. Και την εποχή εκείνη, η συνολική αξία της παγκόσμιας οικονομίας ήταν 315 δισεκατομμύρια δολάρια σ’ αγαθά κι υπηρεσίες. Όταν ήρθαμε στα 1950, υπήρχαν 4 τρισεκατομμύρια δολάρια και θα έπρεπε να βρεθούν διέξοδοι για το 3% απ’ αυτά. Κι όταν ήρθαμε στα 2000, είχαμε 42 τρισεκατομμύρια δολάρια σε κυκλοφορία. Σήμερα, είναι περίπου 50 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μετά από 25 χρόνια και πάλι με ρυθμό ανάπτυξης 3%, θα είναι περίπου 100 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει μια ολοένα κι αυξανόμενη δυσκολία εύρεσης επικερδών διεξόδων για την υπεραξία του κεφάλαιου. Η κατάσταση αυτή μπορεί να παρουσιασθεί και μ’ έναν άλλον τρόπο. Όταν ο καπιταλισμός ουσιαστικά ήταν αυτό που συνέβαινε στο Μάντσεστερ και σε λίγα ακόμη μέρη του κόσμου, ο ρυθμός ανάπτυξης 3% δεν δημιουργούσε κανένα πρόβλημα. Τώρα όμως, πρέπει να δούμε τον ρυθμό ανάπτυξης του 3% σε σχέση μ’ ο,τιδήποτε συμβαίνει στην Κίνα, την Ανατολική και τη Νοτιοανατολική Ασία, την Ευρώπη, το μεγαλύτερο μέρος της Λατινικής Αμερικής και της Βόρειας Αμερικής, οπότε υπάρχει ένα μεγάλο, ένα τεράστιο, πρόβλημα. Αλλά, όταν έχουν χρήματα, οι καπιταλιστές πρέπει να έχουν και μια επιλογή για το πώς να τα επανεπενδύουν. Μπορούν να τα επενδύουν σε καινούργια παραγωγή. Μια δικαιολογία για να γίνει ο πλούσιος πλουσιότερος είναι ότι θα επανεπενδύει στην παραγωγή κι, έτσι, θα δημιουργείται περισσότερη απασχόληση κι ένα καλύτερο βιοτικό επίπεδο για τους ανθρώπους. Αλλά, από το 1970, γίνονται όλο και λιγότερες επενδύσεις σε κάποια νέα παραγωγή. Επενδύουν στην αγορά πάγιου κεφάλαιου, σε χρηματιστηριακά μερίσματα, σε δικαιώματα ιδιοκτησίας, σε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και, φυσικά, και ιδιοκτησίας. Έτσι, από τα 1970, όλο και περισσότερο χρήμα πήγαινε σε περιουσιακά στοιχεία κι, όταν η καπιταλιστική τάξη αρχίζει να αγοράζει περιουσιακά στοιχεία, η αξία τους φυσικά αυξάνεται. Επομένως, αρχίζουν να βγάζουν χρήματα κι από την αύξηση της αξίας των περιουσιακών τους στοιχείων. Γι’ αυτό, οι τιμές της περιουσίας ανεβαίνουν όλο και πιο πάνω. Κι αυτό είναι κάτι που δεν κάνει μια καλύτερη πόλη, αλλά μια ακριβότερη πόλη. Επιπλέον, στο βαθμό που θέλουν να κτίζουν πολυτελή συγκροτήματα διαμερισμάτων και πλούσιες κατοικίες, πρέπει να πετούν τους φτωχούς έξω από τις περιοχές που ζουν. Πρέπει να μας στερήσουν του δικαιώματός μας στην πόλη. Έτσι, στη Νέα Υόρκη, το βρίσκω πολύ δύσκολο να ζω στο Μανχάταν, παρότι είμαι ένας καλοπληρωμένος καθηγητής. Η μεγάλη μάζα του πληθυσμού, που τώρα εργάζεται στην πόλη, δεν μπορεί να διαθέσει τα χρήματα, για να μένει μέσα στην πόλη, επειδή οι τιμές των κατοικιών έχουν ανεβεί πολύ ψηλά, όλο και περισσότερο ψηλά. Μ’ άλλα λόγια, έχει αφαιρεθεί το δικαίωμα των ανθρώπων στην πόλη τους. Κάποιες φορές, τους έχει αφαιρεθεί από τις ενέργειες της αγοράς, κάποιες φορές, από τις κυβερνητικές πολιτικές, που τους πετούν έξω από τα μέρη που ζουν, κάποιες φορές, με παράνομα μέσα, την βία, την πυρπόληση ενός κτιρίου. Υπήρχε μια περίοδος που συνέβαιναν κάθε τόσο διαδοχικές πυρκαγιές σ’ ένα τμήμα της Νέας Υόρκης.Επομένως, αυτό που δημιουργείται έτσι είναι μια κατάσταση, στην οποία οι πλούσιοι μπορούν όλο και περισσότερο να έχουν υπό τον έλεγχο της κυριότητάς τους ολόκληρη την πόλη. Και πρέπει να κάνουν κάτι τέτοιο, επειδή αυτός είναι ο μόνος τρόπος να χρησιμοποιήσουν την υπεραξία του κεφάλαιού τους. Όμως, σε κάποιο σημείο, υπάρχει ακόμη και το κίνητρο για τη διαδικασία αυτή της δόμησης της πόλης μέσω της αφαίμαξης των φτωχότερων. Οι χρηματο-οικονομικοί οργανισμοί δανειοδοτούν τις εταιρίες οικιστικής ανάπτυξης, για να μπορούν αυτές να αναπτύσσουν μεγάλες περιοχές της πόλης. Ναι, έχουμε τότε τις εταιρίες οικιστικής ανάπτυξης, αλλά μετά το πρόβλημα είναι σε ποιους οι εταιρείες αυτές θα πουλήσουν τους χώρους και τα κτίρια που κατασκευάζουν; Αν τα έσοδα της εργατικής τάξης αυξάνονταν, τότε ίσως να μπορούσαν να τα πουλούσαν στην εργατική τάξη. Αλλά, από τα 1970, οι πολιτικές του νεοφιλελευθερισμού έχουν να κάνουν με τη συμπίεση των μισθών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πραγματικοί μισθοί δεν αυξήθηκαν από το 1970 κι ύστερα, οπότε έχετε μια κατάσταση, στην οποίαν οι πραγματικοί μισθοί είναι σταθεροί, αλλά οι τιμές των ιδιοκτησιών ανεβαίνουν. Επομένως, από πού θα προέλθει η ζήτηση στέγης; Η απάντηση ήταν να κληθεί η εργατική τάξη να μπει μέσα στο δανειοληπτικό περιβάλλον. Κι αυτό που βλέπουμε είναι ότι τα στεγαστικά δάνεια στις Ηνωμένες Πολιτείες ανέβηκαν τα τελευταία 20 χρόνια από περίπου 40.000 δολάρια ανά νοικοκυριό σε πάνω από 120.000 δολάρια ανά νοικοκυριό. Οι χρηματο-οικονομικοί οργανισμοί χτυπούν τις πόρτες της εργατικής τάξης και λένε, “Έχουμε να σας κάνουμε μια πολύ καλή πρόταση. Δανείζεστε χρήματα από μας, αγοράζετε το σπίτι σας και μετά μην ανησυχείτε, αν κάποια στιγμή δεν μπορείτε να ξεπληρώσετε το δάνειό σας, γιατί οι τιμές των σπιτιών θα ανεβαίνουν κι, επομένως, όλα θα είναι μια χαρά.”Έτσι, όλο και περισσότεροι χαμηλο-εισοδηματίες σέρνονται μέσα στο δανειοληπτικό περιβάλλον. Αλλά τότε, πριν περίπου δυο χρόνια, οι τιμές άρχισαν να πέφτουν. Το χάσμα μεταξύ των οικονομικών δυνατοτήτων της εργατικής τάξης και των χρεών τους έγινε αγεφύρωτο. Ξαφνικά, ενέσκηψε ένα κύμα κατασχέσεων, που διαδίδονταν μεταξύ πολλών Αμερικανικών πόλεων. Αλλά, όπως συνήθως συμβαίνει με κάποιο τέτοιο φαινόμενο, υπήρχε μια άνιση γεωγραφική ανάπτυξη του κύματος. Το πρώτο κύμα χτύπησε κοινότητες πολύ χαμηλού εισοδήματος σε πολλές από τις παλιότερες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπάρχει ένας υπέροχος χάρτης, που μπορείτε να δείτε στο σάϊτ του BBC τις κατασχέσεις στην πόλη του Κλήβελαντ. Κι αυτό που βλέπετε είναι ένας χάρτης με κουκίδες, οι οποίες είναι ιδιαίτερα πυκνά συγκεντρωμένες σ’ ορισμένες περιοχές της πόλης. Πίσω του, υπάρχει ένας άλλος χάρτης, που δείχνει την κατανομή στην πόλη του πληθυσμού των Αφρο-Αμερικανών. Οι δυο χάρτες συμπίπτουν σε πολύ μεγάλο βαθμό. Αυτό σημαίνει ότι ό,τι συνέβη ήταν μια καταλήστευση του Αφρο-Αμερικανικού πληθυσμού χαμηλού εισοδήματος. Κι αυτό ήταν η μεγαλύτερη απώλεια περιουσιακών στοιχείων για πληθυσμούς χαμηλού εισοδήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες, που είχε ποτέ γίνει. Δυο εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τα σπίτια τους. Και την ίδια ακριβώς στιγμή που αυτό συνέβαινε, τα μπόνους που πληρώνονταν στην Γουόλ Στρητ ξεπερνούσαν τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια –δηλαδή, τα έξτρα χρήματα που έπαιρναν οι τραπεζίτες για τη δουλειά τους. Επομένως, τα 30 εκατομμύρια δολάρια, που στην πραγματικότητα αποσπώνταν από τις γειτονιές των χαμηλόμισθων, κατέληγαν στην Γουόλ Στρητ. Το γεγονός αυτό έχει συζητηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες σαν μια περίπτωση ενός οικονομικού τυφώνα Κατρίνα, γιατί, όπως θυμάστε, ο τυφώνας Κατρίνα χτύπησε τη Νέα Ορλεάνη με διαφορετικούς τρόπους κι ήταν ο μαύρος πληθυσμός χαμηλού εισοδήματος, αυτός που έχασε τις περιουσίες του, ενώ πολλοί πέθαναν. Οι πλούσιοι προστάτευσαν τα δικαιώματά τους στην πόλη, αλλά οι φτωχοί ουσιαστικά τα έχασαν. Στη Φλόριντα, στην Καλιφόρνια και την Αμερικανική Νότια Δύση, το πρόβλημα έπαιρνε διαφορετικές μορφές. Εκεί, ως επί το πλείστον, λάμβανε χώρα έξω, στις περιφέρειες των πόλεων. Αλλά κι εκεί, πολλά χρήματα ήταν δανεισμένα για να χτισθούν ή να αγορασθούν σπίτια μέσω εταιριών οικιστικής ανάπτυξης. Έχτιζαν εντελώς έξω από τις πόλεις, 30 μίλια έξω από το Τούσον ή το Λος Άντζελες, δεν μπορούσαν να βρουν κανένα να αγοράσει και, γι’ αυτό, στόχευαν στο λευκό πληθυσμό, που δεν του άρεσε να μένει κοντά σε μετανάστες ή μαύρους στο κέντρο των πόλεων. Τότε, αυτό οδήγησε σε μια κατάσταση, που συνέβη πριν ένα χρόνο, όταν οι ψηλές τιμές της βενζίνης έκαναν πολύ δύσκολη τη ζωή για όσους ζούσαν σε τέτοιες απομακρυσμένες κοινότητες. Πολλοί από τους άνθρωπους αυτούς είχαν πρόβλημα να ξεπληρώσουν τα δάνειά τους κι, έτσι, συναντήσαμε πάλι ένα κύμα κατασχέσεων, που λάμβανε χώρα στα προάστια κι αφορούσε κυρίως λευκούς σε μέρη όπως η Φλόριντα, η Αριζόνα ή η Καλιφόρνια. Στο μεταξύ, το μόνο που έκανε η Γουόλ Στρητ ήταν να μαζεύει όλες αυτές τις υποθήκες ψηλού ρίσκου και να τις πακετάρει μέσα σε περίεργα όργανα χρηματικο-οικονομικών ανταλλαγών. Μαζεύετε όλες τις υποθήκες ενός συγκεκριμένου μέρους, τις βάζετε σ’ ένα δοχείο και μετά πουλάτε τις μετοχές του δοχείου αυτού σε κάποιον άλλο. Το αποτέλεσμα ήταν να παγκοσμιοποιηθεί ολόκληρη η χρηματικο-οικονομική αγορά των υποθηκών. Και βλέπετε τμήματα κυριότητας των υποθηκών στη Νορβηγία ή την Γερμανία ή τις χώρες του Κόλπου ή οπουδήποτε αλλού. Όλοι ήξεραν ότι οι υποθήκες αυτές και τα αντίστοιχα χρηματικο-οικονομικά όργανα ήταν ασφαλή σαν τα σπίτια. Κατέληξαν όμως να μην είναι καθόλου ασφαλή και τότε είχαμε τη μεγάλη κρίση, που εξακολουθεί να συνεχίζεται χωρίς τελειωμό. Αυτό που ισχυρίζομαι είναι ότι, αν η παρούσα κρίση είναι βασικά μια κρίση της αστικοποίησης, τότε η λύση θα έχει να κάνει με μια αστικοποίηση ενός διαφορετικού τύπου κι εδώ είναι που η πάλη για το δικαίωμα στην πόλη αποκτά μια κρίσιμη σημασία, γιατί μ’ αυτήν έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε κάτι διαφορετικό.Αλλά συχνά ερωτούμαι αν η παρούσα κρίση αποτελεί το τέλος του νεοφιλελευθερισμού.. Η απάντησή μου είναι “όχι,” αν κοιτάξετε τι προτείνεται στην Γουόσινγκτον και το Λονδίνο. Μια από τις βασικές αρχές, που εγκαινιάσθηκε τα 1970, είναι ότι η κρατική εξουσία πρέπει να προστατεύει τους χρηματικο-οικονομικούς θεσμούς με κάθε κόστος. Κι όταν υπάρχει μια σύγκρουση μεταξύ της ευημερίας των χρηματικο-οικονομικών θεσμών και της ευημερίας των ανθρώπων, επιλέγετε την ευημερία των χρηματικο-οικονομικών θεσμών. Αυτή είναι η αρχή, της οποίας η επεξεργασία έγινε στην Πόλη της Νέας Υόρκης στα μέσα των 1970 κι η οποία για πρώτη φορά εφαρμόσθηκε διεθνώς στο Μεξικό, όταν η χώρα κινδύνευε να πτωχεύσει. Αν όμως πτώχευε το Μεξικό, θα καταστρέφονταν οι επενδυτικές τράπεζες της Νέας Υόρκης. Γι’ αυτό, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο συνεργάσθηκαν, για να βοηθήσουν το Μεξικό να μην πτωχεύσει. Μ’ άλλα λόγια, δάνεισαν στο Μεξικό τα χρήματα, για να ξεπληρώσει τους τραπεζίτες της Νέας Υόρκης. Αλλά, με τον τρόπο αυτό, επέβαλαν τη λιτότητα στο Μεξικανικό λαό. Δηλαδή, προστάτευσαν τις τράπεζες και κατέστρεψαν τους άνθρωπους. Από τότε, αυτή ήταν η τυπική πρακτική του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Τώρα, αν δείτε την απάντηση στην κρίση, που έδωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κι η Βρετανία, αυτό που έκαναν στην πραγματικότητα ήταν μόνο να υποστηρίξουν οικονομικά τις τράπεζες. 700 δισεκατομμύρια δολάρια στις τράπεζες των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν έκαναν απολύτως τίποτε, για να προστατεύσουν τους ιδιοκτήτες κατοικιών, που έχαναν τα σπίτια τους. Επομένως, είναι η ίδια αρχή, που βλέπουμε κι εδώ να εφαρμόζεται –προστατεύστε τους χρηματικο-οικονομικούς θεσμούς κι ας πάει ο κόσμος να.. Αυτό που θα έπρεπε να κάναμε είναι να παίρναμε τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια και να φτιάχναμε μια τράπεζα επανανάπτυξης του αστικού χώρου, για να σώσουμε όλες εκείνες τις γειτονιές που καταστράφηκαν και για να επαναδομήσουμε τις πόλεις περισσότερο με βάση τις απαιτήσεις του λαού. Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι, αν το κάναμε αυτό, τότε ένα μεγάλο μέρος της κρίσης θα είχε εξαφανιστεί, γιατί δεν θα υπήρχε καμία υποθήκη να κατασχεθεί. Στο μεταξύ, πρέπει να οργανώσουμε ένα κίνημα ενάντια στις εξώσεις κι έχουμε δει κάτι τέτοιο να γίνεται στην Βοστόνη και σε κάποιες άλλες πόλεις. Αλλά, αυτή την ιστορική στιγμή στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχει μια αίσθηση ότι οι λαϊκές κινητοποιήσεις πρέπει να είναι περιορισμένες, επειδή έχει την προτεραιότητα η εκλογή του Ομπάμα. Πολλοί ελπίζουν ότι ο Ομπάμα θα κάνει κάτι διαφορετικό, αλλά, αλίμονο, οι οικονομικοί του σύμβουλοι είναι ακριβώς τα ίδια πρόσωπα, που είχαν δημιουργήσει το πρόβλημα αρχικά. Αμφιβάλω αν ο Ομπάμα θα είναι τόσο προοδευτικός όσο ο Λούλα. Θα πρέπει να περιμένετε λίγο, νομίζω, πριν αρχίσουν να κινητοποιούνται τα κοινωνικά κινήματα. Χρειαζόμαστε ένα πανεθνικό κίνημα Αναμόρφωσης του Αστικού Χώρου, σαν αυτό που έχετε εδώ. Χρειαζόμαστε μια πολιτική μαχητικότητα, σαν αυτή που έχετε οικοδομήσει εδώ. Χρειαζόμαστε, στην πραγματικότητα, να ξεκινήσουμε να ασκούμε τα δικαιώματά μας στην πόλη. Και κάποια στιγμή, πρέπει να αντιστρέψουμε όλον αυτόν τον τρόπο, με τον οποίον δίνεται προτεραιότητα στους χρηματικο-οικονομικούς θεσμούς αντί σε μας. Πρέπει να θέσουμε το ερώτημα, τι είναι πιο σημαντικό, η αξία των τραπεζών ή η αξία της ανθρωπότητας; Το τραπεζιτικό σύστημα πρέπει να υπηρετεί τους άνθρωπους, όχι να συντηρείται από το μόχθο των ανθρώπων. Κι ο μόνος τρόπος, με τον οποίον κάποια στιγμή θα κατορθώσουμε πράγματι να ασκήσουμε το δικαίωμα στην πόλη, είναι να πάρουμε την εποπτεία του προβλήματος της καπιταλιστικής απορρόφησης της υπεραξίας. Πρέπει να κοινωνικοποιήσουμε την υπεραξία του κεφάλαιου. Πρέπει να την χρησιμοποιήσουμε για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών. Πρέπει να βγούμε έξω από το πρόβλημα της διαρκούς συσσώρευσης του 3%. Τώρα, βρισκόμαστε στο σημείο, όπου ένας διαρκής ρυθμός ανάπτυξης 3% θα έχει ένα τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος, θα συνεπάγεται μια τεράστια πίεση πάνω στις κοινωνικές καταστάσεις, έτσι ώστε να πηγαίνουμε από τη μια οικονομική κρίση σε μια άλλη. Αν βγούμε από την παρούσα οικονομική κρίση με τον τρόπο που θέλουν, θα συμβεί μια άλλη οικονομική κρίση μετά από πέντε χρόνια. Έτσι, ερχόμαστε στο σημείο, όπου δεν μπορούμε πια να αποδεχθούμε αυτό που είχε πει η Μάργκαρετ Θάτσερ, ότι “δεν υπάρχει καμιά άλλη εναλλακτική λύση” και λέμε ότι πρέπει να υπάρχει κάποια εναλλακτική λύση. Γενικώς, πρέπει να υπάρχει μια εναλλακτική λύση στον καπιταλισμό. Και μπορούμε να αρχίσουμε να την προσεγγίζουμε αντιλαμβανόμενοι το δικαίωμα στην πόλη σαν μια λαϊκή και διεθνιστική απαίτηση κι ελπίζω ότι όλοι μπορούμε να είμαστε ενωμένοι στο έργο αυτό. Σας ευχαριστώ πολύ.”
(Μεταγραφή Brian Mier.)
Πολιτική και Ηθική
Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 02 Feb 2009
Διαβάζω σε ένα άρθρο του άγγλου Richard Reeves: “This is a rare opportunity in politics: to do the right thing, both morally and politically.” Τι είναι αυτό άραγε, αν συμφωνείτε με την αποστροφή του Reeves, που αναγκάζει την πολιτική να είναι σε μόνιμη, σχεδόν, διάσταση με την ηθική;
Ευχαρίστως να ακούσω τις απόψεις σας και να το συζητήσουμε.


