MyStigma

1. Αρχική
2. Πολιτική
3. Υγεία
4. Πολιτισμός
5. Πόλη
6. About
7. Επικοινωνία

Το Yelp είναι ένας ιστοτόπος που αυτοπροσδιορίζεται λακωνικά με την παρακάτω φράση: “Yelp is the fun and easy way to find, review and talk about what’s great – and not so great – in your area”. Ειναι δηλαδή, ένα μέρος όπου μπορεί κανείς να καταγράψει τις εμπειρίες του από οργανισμούς, εταιρείες, καταστήματα, επαγγελματίες κοκ. Ήδη υπάρχουν καταγεγραμμένες τουλάχιστον 26.000 προσωπικές καταθέσεις μόνο για την περιοχή του Σικάγο, περισσότερες από 30.000 για την περιοχή της Νέας Υόρκης κοκ. Οι πολίτες αξιολογούν και βαθμολογούν από τον περιπτερά της γειτονιάς και το φυσιοθεραπευτή ή το γιατρό τους, μέχρι τις δημόσιες υπηρεσίες, τις τράπεζες και τις … εκκλησίες! Παρά τις προφανείς – αλλά και λιγότερο προφανείς – δυσκολίες του εγχειρήματος, το κύρος του Yelp είναι αυτή τη στιγμή ιδιαίτερα σημαντικό και γιγαντώνεται μέρα με την ημέρα!
Βλέποντας αυτά, δεν μπορώ να μη θυμηθώ τα χάλια των ελλήνων δημόσιων υπαλλήλων (και μη) που εξορκίζουν κάθε έννοια αξιολόγησης, με κάθε δυνατή φαιδρή δικαιολογία. Το σύνηθες moto τους: “και ποιός θα με αξιολογήσει;”
Οι πολίτες οι ίδιοι, ανόητοι!

Αυτό είναι πράγματι δείγμα πολιτικής. Όχι απλής επίκλησης θέσεων αλλά εφαρμογής τους στην πράξη. Ασφαλώς η κλίμακα είναι μικρή, αλλά η ανάγκη να επιτύχουν παρόμοια case studies, τεράστια!

Η ιδέα είναι γνωστή εδώ και αρκετά χρόνια, περίπου 20. Οι βραζιλιάνοι του Porto Allegre, πρωτοπόροι σε αυτό. Όσο περνά ο καιρός, τόσο η ιδέα εξαπλώνεται. Στη Βρετανία την υιοθέτησαν αφού πρώτα τη μελέτησαν με περισσότερα από 12 case studies. Στις ΗΠΑ, τον Καναδά αλλά και την Ευρώπη, η ιδέα εξαπλώνεται επίσης εντατικά, αφού περισσότεροι από 200 δήμους έχουν ξεκινήσει την εφαρμογή προγραμμάτων συμμετοχικών προϋπολογισμών. Με λίγα λόγια, η ιδέα αυτή συνίσταται σε μια διαδικασία διαβούλευσης κατά την οποία ένα μέρος του κοινοτικού προϋπολογισμού αποδίδεται σε ένα σώμα πολιτών το οποίο και αποφασίζει πώς θα ξοδευτεί. Οι μελέτες δείχνουν πως η χρήση αυτού του μοντέλου μειώνει τη σπατάλη και τη διαφθορά ενώ ενδυναμώνει τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά καθιστώντας ταυτόχρονα διάφανη τη διαδρομή του χρήματος. Είναι προφανές πως μόνο ένα τμήμα του συνολικού προϋπολογισμού μπορεί να χρησιμοποιηθεί με αυτόν τον τρόπο. Νομίζω πως ειδικά τα κονδύλια για τις κοινωνικές υπηρεσίες όπως πχ τα ΚΑΠΗ, θα μπορούσαν κάλλιστα να γίνουν το παράδειγμα. Το θέμα είναι σημαντικό γιατί μέσα από τη διαβουλευτική διαδικασία θα προέκυπταν απαντήσεις σε κάποια χρήσιμα ερωτήματα, όπως πχ. τι εξυπηρετούν τα ΚΑΠΗ; ποιούς εξυπηρετούν; υπάρχουν αποκλεισμοί; πώς βαθμολογούν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες την προσφορά τους; Λειτουργούν δημοκρατικά; και πολλά ακόμη προφανή ερωτηματικά. Για οποιονδήποτε από τους δημοτικούς παράγοντες θέλει να αυτοπροσδιορίζεται ως δημοκράτης, η πρόκληση είναι παρούσα. Η άρνηση τέτοιων προτάσεων συνιστά κατά τη γνώμη μου υπεκφυγή και, σαφώς, αντιδημοκρατική στάση.

Διαβάστε μια αποκαλυπτική συζήτηση (click on!) ανάμεσα στο δασάρχη Κορίνθου κύριο Παναγιώτη Μπούλια και τον ιστολόγο Τήλαφο, όπου ο πρώτος αποκαλύπτει τις απίστευτες καταπατήσεις γης που έχουν γίνει στο νομό μας.

Ο ιστολόγος “Τήλαφος” δεν είναι μόνο ένας συγκροτημένος επιστήμονας και συνεπής αγωνιστής των θέσεών του. Είναι επίσης ένας απίστευτα σεμνός άνθρωπος, όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω γνωρίζοντάς τον από κοντά πριν από λίγους μήνες. Ο αγώνας που δίνει μέσω του ιστολογίου του (και όχι μόνο) για τη δημόσια πληροφορία, είναι ένας αγώνας αρχών που με συγκινεί ιδιαίτερα. Γι αυτό και ανταποκρίνομαι άμεσα στο κάλεσμά του μέσω του ιστολογίου του και αναδημοσιεύω εδώ μέρος της ανάρτησής του με τίτλο “Ένας αναγραμματισμός με νόημα: ΠΟΛΙΤΕΣ – ΟΠΛΙΤΕΣ“. Επισκεφθείτε το ιστολόγιό του αν θέλετε να σχολιάσετε και να υποστηρίξετε το αυτονόητα ορθό αίτημα της ταυτολογίας Πολίτης = Οπλίτης της Δημοκρατίας.

“Ανοιχτή δημόσια πληροφορία σημαίνει πληροφορημένος πολίτης, καλύτερος έλεγχος της εξουσίας, περισσότερη δημοκρατία.”

Ακούγοντας πριν από λίγο καιρό το podcast μιας ομιλίας ενός αμερικανού καθηγητή για το περιβάλλον, συγκράτησα μια φράση του: “We need some Green Jazz”. Η jazz μουσική διαθέτει πολλά και πλούσια χαρακτηριστικά. Μεταξύ αυτών ο αυτοσχεδιασμός και η ‘συνομιλία’ των μουσικών και των οργάνων (αυτό που περιγράφεται συχνά ως call-response και συνιστά ένα είδος ‘δράσης-αντίδρασης’).
Πράγματι, νομίζω πως ο καθηγητής το έθεσε εύστοχα. Αλλά θα έλεγα πως ως κοινωνία δεν πάσχουμε τόσο πολύ από αυτοσχεδιασμό, όσο από τη δυνατότητα οι όποιες δράσεις μας να τύχουν αντίδρασης. Με αυτό δεν θέλω να πω πως οι οικολογικές οργανώσεις και ομάδες, οι περιβαλλοντικοί σύλλογοι αλλά και οι μεμονωμένοι ευαισθητοποιημένοι ως προς το περιβάλλον πολίτες, είναι επαρκείς. Το αποτέλεσμα της δράσης τους όμως δεν είναι αυτό που θα επιθυμούσαμε. Το θέμα αυτό με έχει απασχολήσει και παλιότερα, στο άρθρο ‘Το Πράσινο Κίνημα και οι Δυσκολίες του’. Αλλά αυτό που με απασχολεί τώρα, είναι και πώς θα εμπλέξουμε περισσότερους πολίτες στην υπόθεση της προστασίας του περιβάλλοντος και -κυρίως- πώς θα εξασφαλίσουμε ότι η δράση τους θα φέρει αντίδραση και αποτελέσματα.
Το πρόβλημα αυτό δεν έχει βέβαια μία λύση για όλα, αλλά πολλές μικρές. Μία από αυτές την αντιλήφθηκα μελετώντας το ιστολόγιο ‘Τήλαφος’ και την περιγράφω στην προηγούμενη ανάρτηση. Στο ιστολόγιο ‘Τήλαφος’, ένας ευαισθητοποιημένος πολίτης, χωρίς να φεισθεί προσωπικού κόπου, συλλέγει με τη χρήση μιας φτηνής, εμπορικής τεχνολογίας (GPS), δεδομένα που τον οδηγούν στη λεπτομερή χαρτογράφηση καμένων περιοχών. Τους παραγόμενους χάρτες αναρτεί κατόπιν στο ιστολόγιό του, που δικαιολογημένα φέρει τον υπότιτλο ‘η δημόσια πληροφορία ανήκει στον πολίτη’.
Τη δουλειά αυτή οφείλουν βεβαίως να κάνουν οι κρατικές υπηρεσίες και εν προκειμένω τα δασαρχεία αν πρόκειται για δασικές εκτάσεις, το υπουργείο γεωργίας αν πρόκειται για αγροτικές εκτάσεις και ίσως οι δήμοι αν πρόκειται για αστικές. Είμαι βέβαιος, γιατί το γνωρίζω, πως αρκετές τέτοιες υπηρεσίες κάνουν τη δουλειά τους. Αλλά ποιος μπορεί να με βεβαιώσει, πως αυτό γίνεται πάντα όποτε απαιτείται, ότι γίνεται με την αναγκαία ποιότητα και ότι τα αποτελέσματα αυτών των μελετών αξιοποιούνται στην κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος;
Αντίθετα, οι συνεχείς αποχαρακτηρισμοί εκτάσεων, οι καταπατήσεις και ο ποταμός των αυθαιρέτων με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ακόμα και αν υπάρχουν τα δεδομένα αυτά, παραγκωνίζονται από τους ιερείς της διαφθοράς.
Βεβαίως, θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι ο οποιοσδήποτε πολίτης έχει δικαίωμα να αιτηθεί και να λάβει αυτά τα στοιχεία, αφού τα δικαιούται βάσει του νόμου. Δεν θα επεκταθώ, όποιος επιθυμεί μπορεί να διαβάσει την προηγούμενη ανάρτηση με τίτλο ‘Η Πρόσβαση στα Δημόσια Έγγραφα’.
Το σημαντικό είναι ότι το κυρίαρχο μοντέλο ζωής στη χώρα μας χαρακτηρίζεται από έναν άπληστο, ευδαιμονικό ατομικισμό που στρέφεται κυρίως ενάντια στα δημόσια αγαθά, με όχημα ένα διεφθαρμένο κρατικό μηχανισμό και οδηγό ένα πολιτικό δυναμικό που θέτει την εκλογή ή επανεκλογή του, ως ύψιστη προτεραιότητα. Αν δεν οπλίσουμε τους πολίτες με τη γνώση που χρειάζονται για να υπερασπιστούν αυτά τα αγαθά, θα έχουμε οριστικά, χάσει το παιχνίδι. Θα έχουμε παραβιάσει έναν εσώτερο πυρήνα αξιών που δεν είναι παρά η ψυχή μας. Πρόκειται στην ουσία για ένα στοίχημα παιδείας, γιατί πριν καούν κάποιες εκτάσεις, πρώτα καίγονται κάποια μυαλά. Μυαλά που στερούνται παιδείας και δεν ακούνε jazz…

Η πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα στη χώρα μας καλύπτεται νομοθετικά από το άρθρο 5 του νόμου 2690/1999 (πρόσβαση σε έγγραφα), ο οποίος αντικατέστησε το άρθρο 16 του νόμου 1599/1986 (δικαίωμα γνώσης των διοικητικών εγγράφων). Επιπρόσθετα, ο νόμος 3448/2006 εναρμονίζει την ελληνική με την κοινοτική νομοθεσία. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναφερθεί πως ειδικά για θέματα περιβάλλοντος, υπάρχει η Υπουργική Απόφαση 7792/1440/1995 για την ‘Ελεύθερη πρόσβαση του κοινού στις δημόσιες αρχές για πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον’. Όποιος μπει στον κόπο να διαβάσει όλα αυτά τα νομικά κείμενα, αποκομίζει την αίσθηση πως υπάρχει μεν μια διάθεση του νομοθέτη να διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών στα διοικητικά έγγραφα, αλλά είναι τόσο πολλές οι εξαιρέσεις και τόσο ασαφώς διατυπωμένες οι φράσεις που δίνουν -έστω και πλαγίως- τη δυνατότητα στους δημόσιους λειτουργούς να αρνηθούν να παράσχουν τη σχετική ενημέρωση, που το δικαίωμα του πολίτη στην ουσία ακρωτηριάζεται.
Είναι καθημερινό το φαινόμενο, όταν ζητείται η πρόσβαση σε ένα δημόσιο έγγραφο, να απαιτείται από τον πολίτη να αποδείξει ότι έχει έννομο συμφέρον στη λήψη των πληροφοριών που αναζητεί. Ας λέει ο νομοθέτης πως κάτι τέτοιο απαιτείται μόνο στην περίπτωση ιδιωτικών εγγράφων και όχι διοικητικών (ως διοικητικά έγγραφα νοούνται όσα συντάσσονται από τις δημόσιες υπηρεσίες, όπως εκθέσεις, μελέτες, πρακτικά, στατιστικά στοιχεία, εγκύκλιες οδηγίες, απαντήσεις της διοίκησης, γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις).
Αναπαράγεται λοιπόν και σε αυτή την περίπτωση, η γνωστή σε όλους μας ελληνική πατέντα όπου οι νόμοι μας εμφανίζονται προοδευτικοί και εναρμονισμένοι με τα της ΕΕ, αλλά η καθημερινότητα καταδεικνύει έναν αντιδημοκρατικό συγκεντρωτισμό.
Η συζήτηση επί νομικής βάσεως δεν έχει περιεχόμενο. Όποιος θεωρεί ότι δεν εξυπηρετείται σωστά από την υπηρεσία στην οποία απευθύνεται, μπορεί να καταφύγει στο Συνήγορο του Πολίτη. Και είναι αλήθεια, πως όλο και περισσότεροι το κάνουν. Μεταξύ αυτών και ο γράφων, με πολύ εντυπωσιακά αποτελέσματα. Παρά ταύτα, το βασικό ερώτημα παραμένει: γιατί υπάρχει διάσταση ανάμεσα στη βούληση του νομοθέτη και την πραγματικότητα;
Νομίζω πως αυτό συμβαίνει γιατί σε αυτή τη χαραμάδα φύεται η συναλλαγή, η διαφθορά, η διαπλοκή. Αν για παράδειγμα, η χαρτογράφηση των καμένων περιοχών, με λεπτομερείς συντεταγμένες, ήταν δημόσιο κτήμα, πώς θα μπορούσε αύριο ο καταπατητής να κάνει τη δουλειά του; Πώς θα μπορούσαν κάποιοι να αποχαρακτηρίζουν δασικές, καμένες ή και άλλες εκτάσεις;
Θεωρητικά, ακόμα και σήμερα, μπορεί όποιος το επιθυμεί να αιτηθεί τα σχετικά στοιχεία από το αρμόδιο δασαρχείο και ίσως και να τα λάβει. Αλλά όλοι καταλαβαίνουμε ότι αυτό δεν θα συμβεί κατά τρόπο καθολικό, ούτε μπορεί να αναζητούνται πάντοτε πολίτες με διάθεση πάλης με τον γραφειοκρατικό γίγαντα.
Η λύση είναι κατά τη γνώμη μου απλή. Πρέπει να καθοριστεί νομοθετικά, ότι κάποια είδη διοικητικών εγγράφων με έντονο κοινωνικό ενδιαφέρον, όπως είναι πχ αυτά που αφορούν το περιβάλλον, αλλά και άλλα που θα απαρτίσουν μια νέα κατηγορία δημοσίων εγγράφων, να αναρτώνται υποχρεωτικά στο διαδίκτυο, εντός ορισμένης χρονικής προθεσμίας από την παραγωγή τους, από την ίδια την υπηρεσία η οποία τα παρήγαγε, για όποιον ήθελε ενδιαφερθεί. Έτσι δίνεται περιεχόμενο στην έννοια της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Έτσι προωθείται η διαφάνεια και η κοινωνική λογοδοσία και όσοι δηλώνουν πιστοί σε αυτές τις έννοιες, ας στηρίξουν αυτή την πρόταση.

Η εικόνα που βλέπετε παραπάνω, είναι μια αποτύπωση των καμένων περιοχών στις πρόσφατες πυρκαγιές, στην περιοχή από Αρχαία Κόρινθο μέχρι Χιλιομόδι, πάνω σε χάρτη του Google. Αναλογιστείτε το μέγεθος της καταστροφής, αναστοχαστείτε πώς καταντήσαμε έτσι και θα τα πούμε αναλυτικότερα. Αύριο και μεθαύριο θα ανεβάσω την ίδια αποτύπωση από άλλες οπτικές γωνίες. Κάντε κλικ πάνω στις εικόνες για να τις δείτε στο σωστό μέγεθος. Προτρέπω, όποιον το επιθυμεί, να τις αναδημοσιεύσει, ιδίως αν πρόκειται για κορινθιακή ιστοσελίδα. Την αποτύπωση αυτή έκανε ένας πολύ καλός blogger και αληθινός ΠΟΛΙΤΗΣ, τη δουλειά του οποίου θα παρουσιάσω στο post για τις καμένες εκτάσεις και τα καμένα μυαλά που θα αναρτήσω μετά τις φωτογραφίες.