MyStigma

1. Αρχική
2. Πολιτική
3. Υγεία
4. Πολιτισμός
5. Πόλη
6. About
7. Επικοινωνία

Διαβάζω στο Health Affairs Blog:

As the first H1N1 or so-called swine flu cases were diagnosed in Mexico, health officials all over the United States leapt into action. This is the test that they have been preparing for.

As the disease spread, public health professionals have been actively tracking the cases, working around the clock to analyze lab specimens and offering treatment to those with confirmed cases, dispensing antiviral medications from the Strategic National Stockpile, and letting the public know how to protect themselves and when to seek treatment.

Η έμφαση είναι δική μου. “Αυτή είναι η δοκιμή για την οποία προετοιμάζονταν” (οι υπεύθυνοι για τη δημόσια υγεία στις ΗΠΑ). Είναι πάντα σημαντικό να αντιδρά κανείς με συγκεκριμένο, μαθημένο τρόπο σε παρόμοια επεισόδια. Γι αυτό και πρέπει να αποδοθούν τα εύσημα στο Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ) για τη δουλειά που έκανε μέχρι τώρα, που ασφαλώς είναι πολύ καλύτερη από αυτήν που αφορούσε την εμφάνιση της γρίπης των πτηνών. Αναρωτιέμαι όμως, είναι άραγε αρκετή η αποστολή ενημερωτικού υλικού στα κρατικά νοσοκομεία στην περίπτωση που εμφανιστούν και στη χώρα μας κρούσματα της νέας γρίπης; Δεν θα έπρεπε κάτι τέτοιο να επεκταθεί σε ΟΛΟΥΣ τους επαγγελματίες υγείας (εννοώ ιατρούς, οδοντίατρους, φαρμακοποιούς, νοσηλευτές και παραϊατρικό προσωπικό) της χώρας ασχέτως της εργασιακής τους σχέσης, ή μη-σχέσης με το κράτος;

Γιατί, ναι μεν καλή η ως τώρα αντίδραση του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ αλλά –ευτυχώς- χωρίς κρούσματα της νόσου. Είναι γνωστό ότι στην περίπτωση εμφάνισης της νόσου, είναι πολύ σημαντικό να απομονωθούν και να αντιμετωπιστούν με επιτυχία τα πρώτα κρούσματα. Αλλά αν αυτά επιλέξουν –όπως κάνουν οι περισσότεροι έλληνες άλλωστε- να μην απευθυνθούν απευθείας σε κρατικό νοσοκομείο, δεδομένης και της αρχικά ήπιας και οικείας κλινικής εικόνας της νόσου, με ποιό τρόπο εξασφαλίζεται η σωστή αντίδραση των επαγγελματιών υγείας; (ο πιό πιθανός επαγγελματίας υγείας που θα έρθει σε επαφή με ένα τέτοιο κρούσμα είναι κατά τη γνώμη μου ο φαρμακοποιός).

Πρέπει άραγε να εμφανιστεί ένα νέο στέλεχος του ιού της γρίπης για να τεθούν αυτά τα ερωτήματα; Ή μήπως θα έπρεπε το υπουργείο Υγείας και το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ να είχαν εκπονήσει εκ των προτέρων σχέδια δράσης για υγειονομικές απειλές που να είναι πολύ πιό εκτενή στο εύρος και πιό συνεκτικά στον τρόπο δράσης από αυτό που εισπράττουμε σήμερα;

Ζούμε σε μια εποχή που είτε πρόκειται για μια νέα μορφή γρίπης είτε πρόκειται για βιο-τρομοκρατία (θυμηθείτε το αέριο sarin στο μετρό του Τόκυο ή τον άνθρακα μετά την 11η Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ), το μοτίβο είναι κοινό: ύπουλη έναρξη, ταχεία εξάπλωση. Αναρωτιέμαι λοιπόν αν έχουμε την πολυτέλεια να προσκολληθούμε στις παλιές συνήθειες των εγκυκλίων προς τις υπηρεσίες, που όλοι έχουμε μια αντίληψη για το πόσο κινητοποιητικές είναι, ή αν πρέπει να εκπαιδευόμαστε όλοι (οι επαγγελματίες υγείας εννοώ) ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ για τον τρόπο αντίδρασής μας σε κάθε νέα απειλή. Και για αρχή, καλό θα ήταν να εδραιωθεί μια μέθοδος επικοινωνίας του υπουργείου και του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ με τους επαγγελματίες υγείας, που σήμερα, απλά,  δεν υπάρχει.

Τα πρόσφατα βίαια γεγονότα που συγκλόνισαν τη χώρα μας, φαίνεται πως περνούν σιγά-σιγά στην ιστορία. Η τραγική απώλεια ενός 15χρονου συνοδεύτηκε από δραματικά γεγονότα ‘προς τιμήν του’ που ο ίδιος πιθανότατα δεν θα ενέκρινε. Οι δαίμονες του συλλογικού μας ασυνειδήτου οργίασαν για άλλη μια φορά, παρεμβαίνοντας στην καθημερινή μας επιστασία, εννοώ τις συνήθεις, συνειδητές αναπαραστάσεις του κοινωνικού μας εγώ. Ασφαλώς δεν δύναμαι να ορίσω το τελευταίο (το κοινωνικό μας εγώ). Θα σταθώ όμως στο εξής ερωτηματικό: έχει η παρέμβαση αυτή ανατρεπτική επίδραση στις αναπαραστάσεις του εγώ μας, ή όχι; Με άλλα λόγια, συνιστούν για την κοινωνία μας, τραύμα τα τελευταία γεγονότα ή όχι; Ακόμη περισσότερο, έχει το ‘τραύμα’ αυτό πολιτικό περιεχόμενο; (*)

Θα συγκλίνω προς την άποψη του τραύματος. Οπωσδήποτε, ο θάνατος του Αλέξανδρου παρενέβη αφυπνιστικά και εξεγερτικά στη συνήθη σφαιρική αφασία μας. Η πολλαπλώς προδομένη νέα γενιά, επανανακαλύφθηκε. Το ‘περιθώριο’ επίσης, όπως και η αστυνομία.

Αλλά αυτά, ως υλικά, δεν είναι νέα. Η ιστορία μας βρίθει από κατά συρροήν προδοσίες των εκάστοτε νέων γενεών. Το ‘περιθώριο’ άλλοτε παρακρατικό (στο πρότυπο του Κοτζαμάνη) και άλλοτε αντικρατικό, αλλά ποτέ κοινωνικό (στο πρότυπο της Νάντας) ήταν πάντοτε το ίδιο. Όπως και η αστυνομία, είτε με το πηλίκιο του δραγάτη και του χωροφύλακα, είτε με το κράνος των ΜΑΤ, διαπρέπει διαχρονικά με την απουσία της από τους ουσιαστικούς της ρόλους (να υπηρετεί και να προστατεύει τον πολίτη) και την παρουσία της σε αχρείαστους (να καταστέλλει όχι μόνο αυτό που δεν χρήζει καταστολής, αλλά και οτιδήποτε δεν μπορεί να καταλάβει), αν όχι σε απαράδεκτους ρόλους. Τα πρόσωπα μετεξελίσσονται αλλά ο χορός καλά κρατεί. Και στο χορό αυτό, συμμετέχουν, λιγότερο ή περισσότερο σφιχταγκαλιασμένοι, όλοι!

Θα περίμενε κανείς πως ο μετασχηματισμός όλων αυτών των τραυματικών μνημών σε αφηγήσιμες ιστορίες, δηλαδή σε καλλιτεχνικό και πολιτικό λόγο, θα λειτουργούσε λυτρωτικά για το κοινωνικό μας εγώ και θα οδηγούσε στην ανάπτυξη μιας νέας, ωριμότερης κοινωνικής ταυτότητας.

Δυστυχώς, αυτό δεν φαίνεται να συμβαίνει. Τα περιστατικά κρατικής, παρακρατικής και αντικρατικής βίας αναπαράγονται και ανακυκλώνονται. Η παιδεία παραμένει στα πρότυπα του 19^ου αιώνα, δηλαδή την αποστήθιση. Η υγεία αναζητά έτοιμα μοντέλα εκ της αλλοδαπής, κατά προτίμηση με υστέρηση ολίγων δεκαετιών. Η οικονομία της χώρας χρειάζεται κάθε λίγο και λιγάκι, σταθεροποίηση. Η όποια ανάπτυξη γίνεται με δανεικά και σε αντιπαραγωγικές κατευθύνσεις. Οι καλλιτέχνες απουσιάζουν από την καλλιτεχνική παραγωγή όσο και οι υπόλοιποι πολίτες από την κλασική παραγωγή. Έτσι, επιβεβαιώνεται ο χαρακτηρισμός της κοινωνικής αφασίας, ως σφαιρικής, δηλαδή τόσο αφασία αντίληψης όσο και αφασία εκφοράς. Το μόνο που φαίνεται να επιβιώνει είναι μια διαρκής μακαριότητα πως όλα θα περάσουν, όλα θα επανέλθουν στους συνήθεις ρυθμούς. Ακόμη χειρότερα, πως η τιμωρία του όποιου αστυνομικού ή τρομοκράτη, κλείνει και το χορό της βίας.

*.Υιοθετώ τον ορισμό του τραύματος όπως αναφέρεται στο βιβλίο

“The Shattered Self – A Psychoanalytic Study of Trauma”, των Richard Ulman, και Doris Brothers:

“We argue that … the unconscious meaning of real occurrences causes trauma by shattering ‘central organizing fantasies’ of self in relation to selfobject.” και παρακάτω:

“Another way of understanding trauma, then, is that the meaning of an occurrence changes one’s experience of oneself in relation to selfobjects, in ways that are intolerable. In other words, the (unconscious) meaning of an occurrence changes a person’s experience of self.”