MyStigma

Η Αξία Της Ανοιχτότητας Σε Ένα Νέο Σύστημα Υγείας

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 08 Jul 2016

Αποστολή ενός εθνικού συστήματος υγείας είναι η προαγωγή της υγείας, η αντιμετώπιση της ασθένειας και η οικονομική προστασία των ασθενών και των οικογενειών τους από το υγειονομικό κόστος.  Η έννοια της Υγείας ορίζεται ως «η κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλά η απουσία νόσου ή διαταραχής»[i].  Αυτή η εκ φύσεως πολυπλοκότητα της έννοιας της Υγείας, θέτει έναν αναγκαίο όρο για την – εξίσου πολύπλοκη – οργάνωση ενός εθνικού συστήματος υγείας που παραμένει παραγνωρισμένος:

όταν η ίδια η υγεία είναι μια έννοια δυναμική, μη γραμμική, ολιστική και αβέβαιη, μπορεί η οργάνωση ενός συστήματος υγείας να είναι το αντίθετο, δηλαδή αναγωγική, γραμμική, ντετερμινιστική και εντέλει κλειστή;

Μέχρι τώρα η οργάνωση του ΕΣΥ στη χώρα ακολουθεί το μοντέλο της μηχανής (machine model) που χαρακτηρίζεται από την ιεραρχία, την τυποποίηση των διαδικασιών, την αντίσταση στην αλλαγή και τη βαριά γραφειοκρατία και το οποίο αντιστοιχεί σε οργανωτικές αντιλήψεις του πρώτου μισού του προηγούμενου αιώνα.  Η αλήθεια είναι ότι αυτό το ντετερμινιστικό, κλειστό μοντέλο οργάνωσης, αδυνατεί να κατανοήσει και να ανταποκριθεί σε μια θεμελιώδη αρχή της ιατρικής, ότι

οι αλλαγές στην υγεία δεν επισυμβαίνουν μέσω μειζόνων επεισοδίων πχ ένα έμφραγμα ή ένας καρκίνος, αλλά αενάως στην πρόοδο του χρόνου μέσω μυριάδων μικρών γεγονότων,

 που μια τέτοια οργάνωση αδυνατεί να ταυτοποιήσει και να αντιμετωπίσει.

Το σημερινό σύστημα υγείας είναι στη φιλοσοφία του κλειστό, ατελές, άκαμπτο και πατερναλιστικό.  Κλειστό στην καινοτομία, κλειστό στα δεδομένα που παράγει και φυλάσσονται κατακερματισμένα σε σιλό εντός του, μη διαθέσιμα στο σύνολό τους ούτε για την ηγεσία του, κλειστό στη συνεργατικότητα των επαγγελματιών που το υπηρετούν.  Ατελές γιατί εστιάζει στην αντιμετώπιση της ασθένειας και όχι στην προαγωγή της υγείας.  Άκαμπτο γιατί σχεδιάζει μέχρι κεραίας την εμπειρία του πολίτη εντός αυτού, μια εμπειρία που χαρακτηρίζεται συχνά από έλλειψη σεβασμού και συμπόνιας, χαμηλή ανταποκρισιμότητα, ασταθή ποιότητα, έλλειψη λογοδοσίας και θεωρητική ισότητα των παροχών αλλά συχνά με χαμηλή αξία.  Πατερναλιστικό γιατί ο πολίτης είναι παθητικός δέκτης των υπηρεσιών, αμέτοχος παντού πλην της χρηματοδότησης.

Σ’ αυτά τα χρόνια της οικονομικής κρίσης, το σύστημα υγείας υποχώρησε σε όλες του τις διαστάσεις.  Κρίσιμες μεταρρυθμίσεις όπως η θέσπιση του ΕΟΠΥΥ, η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και άλλες συγκράτησαν ως ένα βαθμό την ελεύθερη πτώση του.  Καθοριστικά συνέβαλλε επίσης στην αποφυγή της ολοκληρωτικής κατάρρευσης, η αυταπάρνηση των εργαζομένων σε αυτό και το κουράγιο των πολιτών.  Αλλά αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί επί μακρόν.

Θα ήταν όμως επιδερμική μια ερμηνεία της δυσπραγίας του συστήματος υγείας ως απότοκης της οικονομικής κρίσης και μόνο.  Άλλωστε, προϋπήρχε της κρίσης.  Αυτή θα μπορούσε διαπιστωτικά να αποδοθεί σε δύο παράγοντες.  Πρώτον, στο εσφαλμένο μοντέλο οργάνωσης που δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες του πληθυσμού για την υγεία και δεύτερον, στο γεγονός ότι είναι ως ένα βαθμό «θύμα» των ίδιων των κοινωνικών κατακτήσεων.  Πράγματι, το κόστος της υγείας αυξάνεται επίσης οδηγούμενο από: α) τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας που προσφέρει εκπληκτικά νέα εργαλεία αλλά συχνά με κάθε άλλο παρά αξιοκαταφρόνητο κόστος, β) τη σταδιακή γήρανση του πληθυσμού που οδηγεί σε αύξηση της ζήτησης για υπηρεσίες υγείας και γ) την οικονομική πρόοδο που οδηγεί και αυτή σε αύξηση της ζήτησης για υπηρεσίες υγείας.  Οι παράγοντες αυτοί έχουν περιγραφεί και ως «οι αποτυχίες της επιτυχίας» (failures of success) αφού και οι τρείς είναι επιθυμητοί.[ii]  Αν επιθυμούμε, στην προσπάθεια βελτίωσης του συστήματος και ελέγχου του κόστους, να μην υποβαθμίσουμε αλλά να επαυξήσουμε τις κοινωνικές κατακτήσεις στην υγεία, τότε το ερώτημα δεν μπορεί να περιορίζεται στο «με ποια οργάνωση» ή «με πόσα χρήματα», αλλά απαιτείται μια κριτική ιδεολογική επαναπροσέγγιση των πολιτικών για την υγεία.

Ισότητα, ποιότητα, προσβασιμότητα, συντονισμός, βιωσιμότητα, καθολικότητα, ανταποκρισιμότητα, ανθρωποκεντρικότητα είναι μερικοί μόνο από τους επιθετικούς προσδιορισμούς που συναντώνται αθρώα στα κείμενα πολιτικής για την υγεία.  Κανένας δεν είναι εσφαλμένος.  Αλλά και κανένας δεν μπορεί να αρθεί στο επιθυμητό ύψος αν δεν διατρέχεται από μια νέα αξία, αυτή της ανοιχτότητας.

Ανοιχτότητα.

Η ανοιχτότητα ως έννοια έχει δύο διαστάσεις. Αυτήν της διάφανης, ελεύθερης πρόσβασης σε γνώση και δεδομένα και αυτήν της συνεργατικότητας.  Ειδικά στην υγεία, η σημασία της είναι κεφαλαιώδης. Η υγεία είναι όπως προαναφέρθηκε μια έννοια δυναμική, μη γραμμική, ολιστική και αβέβαιη. Τέτοιες έννοιες αντιμετωπίζονται από την επιστήμη με μη γραμμικά εργαλεία όπως αυτά των θεωριών της πολυπλοκότητας (complexity theory) ή του χάους (βλ. μετεωρολογία). Μυριάδες δεδομένων (big data) συλλέγονται και αναλύονται με τρόπους που αποκαλύπτουν κρυφές, ατελείς ή άγνωστες συσχετίσεις που δεν μπορούν να αποκαλυφθούν, πόσο μάλλον να γίνουν κατανοητές με την απλουστευτική, αφαιρετική, γραμμική σκέψη.  Αλλά τα δεδομένα αυτά, πέραν της συλλογής τους πρέπει να είναι και διαθέσιμα για ανάλυση, δηλαδή ανοιχτά.

Ο κατά πολλούς θεωρούμενος ως πατέρας της σύγχρονης ιατρικής Sir William Osler έλεγε ότι είναι σημαντικότερο να γνωρίζεις με ποιόν ασθενή έχεις να κάνεις παρά να γνωρίζεις από τι πάσχει[iii], κατανοώντας έτσι ότι κι άλλοι, πολλοί παράγοντες, πέραν της όποιας αναγνωρίσιμης παθολογίας συμβάλλουν όχι μόνο στην υγεία αλλά και στην αντίληψη της υγείας του ιδίου του ασθενούς (η διάκριση ανάμεσα στην κατάσταση της υγείας ενός ανθρώπου και την αντίληψη που ο ίδιος έχει για την υγεία του, είναι ένα ακόμη μέτρο της πολυπλοκότητας που χαρακτηρίζει τον τομέα).  Στην πραγματικότητα, ο Osler καλούσε ήδη από το 1900 για περισσότερα δεδομένα, περισσότερη γνώση.  Αν η θέση του αναγνωρίζεται ως ανθρωποκεντρική και αν αυτός ο όρος είναι απαραίτητος – και κατά τη γνώμη μας είναι – στη δόμηση ενός σύγχρονου, ανοιχτού ΕΣΥ, τότε θα πρέπει να αναζητήσουμε τα εργαλεία που την πραγματώνουν.  Το μόνο κοινό από την εποχή του Osler είναι η ιατρική επίσκεψη και η νοσηλεία.  Είναι και οι δύο αναντικατάστατες αλλά και συχνότατα ανεπαρκείς, παρά την κατακλυσμιαία πρόοδο τόσο της επιστήμης όσο και της εκπαίδευσης των ιατρών.  Είναι μόνο στιγμιότυπα, ή έστω σεκάνς, από το μεγάλο έργο της υγείας του ανθρώπου.

Στη σημερινή εποχή, η απαίτηση για βαθύτερη γνώση του ασθενούς μπορεί να πραγματωθεί όχι μόνο με τη συγκέντρωση των διάσπαρτων δεδομένων γι αυτόν, που παράγονται εντός του συστήματος από «συμβεβλημένους» αλλά ασύνδετους «προμηθευτές», αλλά επίσης με την

παραγωγή ιατρικών πληροφοριών και δεδομένων από τον ίδιο τον ασθενή, στην καθημερινότητά του, εκτός των συντεταγμένων δομών υγείας.

Εδώ έρχεται η σύγχρονη ψηφιακή τεχνολογία να παίξει το ρόλο του Δούρειου Ίππου για την αλλαγή.

 Μιλάμε για τεχνολογία, αλλά στην πραγματικότητα εννοούμε καινοτομία. Μιλάμε για συνεργατικότητα και ανοιχτά δεδομένα, αλλά στην πραγματικότητα εννοούμε βαθύτερη γνώση και αλλαγή της κουλτούρας.

Θα αναφερθούμε σε τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα καινοτόμου ψηφιακής τεχνολογίας για την υγεία που καταλύουν την έννοια της ανοιχτότητας.

Το πρώτο παράδειγμα αφορά τις τεχνολογίες υγείας για χρήση εκτός δομών υγείας.  Σήμερα διατίθενται προϊόντα (τεχνολογιών mHealth και άλλων) για την παρακολούθηση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα για διαβητικούς (πχ τιμές ανά 1 λεπτό επί 14 συνεχόμενες ημέρες με τον ίδιο σένσορα), την παρακολούθηση του τρόμου και της ισορροπίας για παρκινσονικούς, την παρακολούθηση ζωτικών σημείων ή πτώσεων σε εύθραυστους ασθενείς, την αποκάλυψη και ταυτοποίηση καρδιακών αρρυθμιών και κρυπτογενών εγκεφαλικών επεισοδίων, τη μελέτη διαταραχών του ύπνου, την παρακολούθηση και καταγραφή της ημερήσιας κινητικής δραστηριότητας, την υποβοήθηση και τον έλεγχο της συμμόρφωσης σε σύνθετες αγωγές και πολλά άλλα.   Εξίσου σημαντική είναι και η δυνατότητα ανάδρασης από τους ασθενείς με την καταγραφή του βαθμού της ευεξίας τους στη διαδρομή ενός επεισοδίου υγείας ή γενικά, αναφοράς παρενεργειών, αξιολόγησης της θεραπείας, επικοινωνίας με τους επαγγελματίες υγείας κοκ.

Ένα δεύτερο σημαντικό παράδειγμα είναι κάποια πανάκριβα ιατρικά υλικά όπως πχ τα προσθετικά άκρα.  Ο τρόπος που παθιασμένοι εθελοντές – συχνότατα ασθενείς οι ίδιοι ή συγγενείς και φίλοι ασθενών – έχουν συμβάλλει στην παραγωγή εξατομικευμένων προσθετικών άκρων με τρισδιάστατη εκτύπωση (E-nable) με δραματικά χαμηλότερο κόστος, δεν είναι μόνο ένα υπόδειγμα ανοιχτότητας και συμβολής στην ευεξία των ασθενών και τη βιωσιμότητα ενός συστήματος υγείας, αλλά και εκδημοκρατισμού του τρόπου που παράγεται νέα τεχνολογία.  Δεν χρειάζεται κανείς να αναζητήσει τέτοιους εθελοντές.  Θα δραστηριοποιηθούν μόνοι τους αν το περιβάλλον είναι ανοιχτό.

Το τρίτο παράδειγμα αφορά τη συνεργατικότητα.  Έχει από πολλούς – και όχι εσφαλμένα – ταυτοποιηθεί ένα έλλειμμα συντονισμού στην υγεία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας αλλά και των επιπέδων φροντίδας (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια κλπ).  Έλλειψη συντονισμού σημαίνει έλλειψη δεδομένων και συνεργατικότητας.  Πρέπει να γίνει όμως κατανοητό ότι το πρόβλημα συντονισμού δεν λύνεται με συντονιστές, δηλαδή με νέες ιεραρχίες κατά το παλαιό παράδειγμα.  Λύνεται με την ανοιχτότητα και τα εργαλεία της.  Με την ελεύθερη πρόσβαση σε δεδομένα από πολλαπλές πηγές και με τη χρήση της λογικής δικτύων, συστημικών όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση ή άλλων όπως το Doximity που δικτυώνει περισσότερους από 500.000 επαγγελματίες υγείας, το Medstro, το Sermo κα.

Οι δυνατότητες ενός συντονιστή είναι πεπερασμένες και περιορισμένης εμβέλειας.  Οι δυνατότητες της συνεργατικότητας είναι άπειρες.

Αρκεί κανείς να αναλογιστεί τα επιτεύγματα της συνεργατικότητας στον τομέα της πληροφορικής μέσω του λογισμικού ανοιχτού κώδικα (open source software) για να αντιληφθεί το μέγεθος της ωφέλειας για την επιστήμη και τα συστήματα υγείας.  Πραγματικά, η ανοιχτότητα συνιστά το κατάλληλο υπόστρωμα για τη βέλτιστη αξιοποίηση των σύγχρονων εξελίξεων στην επιστήμη.  Τέτοια σύγχρονη εξέλιξη είναι η έννοια της εξατομικευμένης ιατρικής (personalized medicine).  Tο European Science Foundation ορίζει την εξατομικευμένη ιατρική ως «μία νέα προσέγγιση στην ταξινόμηση, την κατανόηση, την αντιμετώπιση και την πρόληψη των ασθενειών, βασισμένη σε εξατομικευμένα βιολογικά δεδομένα, συνήθειες και περιβαλλοντικές διαφορές»[iv].  Παράδειγμα εξατομικευμένης ιατρικής συνιστά η θεραπεία με το μονοκλωνικό αντίσωμα Trastuzumab, ειδικά των ασθενών εκείνων με κάποιες μορφές καρκίνου – κυρίως του μαστού – που εμφανίζουν υπερέκφραση των υποδοχέων HER2.  Σήμερα το φάρμακο αυτό περιλαμβάνεται από την ΠΟΥ στη λίστα των πλέον βασικών φαρμάκων για ένα στοιχειώδες σύστημα υγείας[v].  Άλλα παραδείγματα συνιστούν το Vemurafenib για το μελάνωμα, το Adalimumab για την ψωρίαση, το Imatinib για τη Χρόνια Μυελογενή Λευχαιμία κοκ.  Οι συνέπειες της αλλαγής του παραδείγματος από την αντιμετώπιση της νόσου στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων υποπληθυσμών με τη νόσο είναι εμφανείς.  Με το παλαιό παράδειγμα, όλοι οι ασθενείς πχ με καρκίνο του μαστού θα ήταν υποψήφιοι θεραπείας με Trastuzumab αλλά μόνο κάποιοι εξ’ αυτών θα ωφελούντο.  Το κόστος, τόσο για τους ασθενείς που δεν θα ωφελούντο όσο και για το σύστημα υγείας θα ήταν τεράστιο.  Ομοίως, οι ισχνοί πόροι για την πρόληψη θα αξιοποιούντο πολύ περισσότερο αν κατευθύνονταν στοχευμένα σε ομάδες αυξημένου κινδύνου του πληθυσμού και όχι αδιάκριτα στο σύνολό του.  Η εξέλιξη της εξατομικευμένης ιατρικής θέτει νέες απαιτήσεις που προϋποθέτουν την ανοιχτότητα.  Η πρόσβαση και η γνώση περί τα γενετικά και περιβαλλοντικά δεδομένα, η συνεργασία μεταξύ πολλαπλών ειδικοτήτων αλλά και οργανισμών και η μεγαλύτερη αξιοποίηση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών είναι απαιτήσεις που δεν μπορούν να εκπληρωθούν αν ένα σύστημα υγείας δεν διατρέχεται από την αξία της ανοιχτότητας.

Εν τέλει,

η αξία της ανοιχτότητας αυξάνει την αξία των υπηρεσιών υγείας

Ως αξία των υπηρεσιών υγείας ορίζεται το υγειονομικό αποτέλεσμα (έκβαση) για κάθε ευρώ που ξοδεύτηκε[vi].  Ή περισσότερο σχηματικά,

Value_Healthcare

Η αξία αντιστοιχεί στη συνολική φροντίδα ενός επεισοδίου υγείας όπως αυτό διατρέχει στο χρόνο ξεκινώντας από την πρόληψη, επεκτεινόμενη στην αντιμετώπιση και καταλήγοντας στην παρακολούθηση.  Δεν μπορεί να μετρηθεί σε αποσπασματικές ή μεμονωμένες υπηρεσίες όπως επισκέψεις, εξετάσεις, επεμβάσεις κοκ.  Κι αυτό γιατί η αξία έχει νόημα μόνο για τον ασθενή.  Ποια αξία μπορεί να έχει γι αυτόν μια εξέταση που οδήγησε μεν σε διάγνωση αλλά τόσο καθυστερημένη που η αντιμετώπιση να είναι πια παρηγορητική;  Ποια αξία μπορεί να έχει μια επέμβαση που έμοιαζε επιτυχημένη κατά το εξιτήριο αλλά οδήγησε σε απομακρυσμένες χρονικά επιπλοκές και επανεισαγωγές;  Βεβαίως, με αυτούς τους όρους, γίνεται φανερό – για άλλη μια φορά – ότι η μέγιστη αξία αντιστοιχεί στην πρόληψη.  Αλλά πως εμπεδώνεται και επικοινωνείται η αξία των υπηρεσιών υγείας για τον ασθενή;  Μόνο μέσω της συστηματικής μέτρησης και αναφοράς των αποτελεσμάτων και οι ασθενείς θα ωφεληθούν από αυτά μόνο αν είναι, ως δεδομένα, ανοιχτά.  Εννοείται ότι θα ωφεληθεί και το σύστημα υγείας αφού έτσι αποκαλύπτονται εστίες παραγωγής υπηρεσιών χαμηλής αξίας και προωθείται ένας ανταγωνισμός επί της επιστημονικής αριστείας που θα επιβραβεύεται με επιπλέον όγκο και όχι επί του όγκου κατακερματισμένων υπηρεσιών που δεν προσδίδουν αξία και συχνά είναι αποτέλεσμα προκλητής ζήτησης.

H ανοιχτότητα στο πεδίο της υγείας δεν θα επισυμβεί εύκολα ούτε αβίαστα, πείθοντας μόνο δια των πλεονεκτημάτων της.  Η αντίσταση του παλαιού παραδείγματος είναι και θα παραμείνει για καιρό ισχυρή, τη ίδια στιγμή που η ανοιχτή προσέγγιση συνοδεύεται από σημαντικά ηθικά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν, όπως περί των ορίων της ιδιωτικότητας, της ιδιοκτησίας των δεδομένων υγείας, του ορισμού της ελεύθερης και εν επιγνώσει συναίνεσης (free and informed consent) σε περιβάλλον πολυπλοκότητας και αβεβαιότητας, του συνολικού επαναπροσδιορισμού της έννοιας της κοινωνικής αλληλεγγύης και πολλών ακόμη.

Στο τέλος της ημέρας, η συζήτηση για την ανοιχτότητα – στην υγεία και αλλού – είναι μια συζήτηση για την ποιότητα και το βάθος της δημοκρατίας.


[i] Preamble to the Constitution of the World Health Organization as adopted by the International Health Conference, New York, 19-22 June, 1946; signed on 22 July 1946 by the representatives of 61 States (Official Records of the World Health Organization, no. 2, p. 100) and entered into force on 7 April 1948.

[ii] The Failures of Success. Ernest M. Gruenberg, Milband Memorial Fund Quarterly, 1977.

[iii] Bean, BW (1961). Sir William Osler Aphorisms. Spingfield II: Charles C. Thomas (Publisher).

[iv] Personalized Medicine for the European Citizen. Towards more precise medicine for the diagnosis, treatment and prevention of disease. ESF, Nov 2012. http://www.esf.org/fileadmin/Public_documents/Publications/Personalised_Medicine.pdf

[v] 19th WHO Model List of Essential Medicines (April 2015, amended November 2015). http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf

[vi] Redefining Healthcare: Creating Value-based Competition on Results. Michael E. Porter, Elizabeth Olmsted Teisberg. HBR Press, 2006, p. 24.

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (one)

Προτάσεις για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 11 Oct 2013

Η πρόταση της επιτροπής στην οποία προΐστατο ο καθηγητής Κυριάκος Σουλιώτης για την αναδιοργάνωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, είναι μια καθόλα επιστημονική πρόταση. Δομημένη, εύκολη στην ανάγνωση και την κατανόηση, με επαρκή περιγραφή του τοπίου και των στρεβλώσεών του. Οι όποιες επιμέρους διαφωνίες μου δεν αλλάζουν τη γενική εικόνα: οι προτάσεις για μια νέα οργάνωση της ΠΦΥ κινούνται στην ορθή κατεύθυνση, με επίγνωση της συγκυρίας και των δυνατοτήτων. Άλλωστε, μια από τις ‘εντυπωσιακές’ της διαπιστώσεις είναι πως το θεσμικό πλαίσιο για την οργάνωση της ΠΦΥ υπάρχει εν πολλοίς, ήδη από το 2004. Αυτό που δεν υπήρξε ήταν η πολιτική βούληση να εφαρμοστούν οι σχετικοί νόμοι και κυρίως ο 3235/2004.

Θεωρώ πως ακριβώς κάτω από αυτό το πρίσμα πρέπει να δει κανείς την πρόταση: ότι ενώ συνιστά μια επιστημονική δουλειά και όχι νόμο, ακόμα και αν ήταν βέβαιος ο μετασχηματισμός της σε νόμο, η εφαρμογή του θα ήταν άδηλη. Δεν είναι η πρώτη φορά που στη χώρα εκπονείται μια συντεταγμένη επιστημονική πρόταση. Δεν είναι η πρώτη φορά που κυρίαρχες ανεπάρκειες και στρεβλώσεις ταυτοποιούνται από τεχνοκράτες και προτείνονται λύσεις. Η έκθεση Σπράου και η μεταγενέστερη, ματαιωθείσα προσπάθεια Γιαννίτση για μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό, συνιστούν ένα κορυφαίο παράδειγμα. Το ασφαλιστικό σύστημα (υγεία – συντάξεις) επιχορηγήθηκε το διάστημα 2000-2010 από τον κρατικό προϋπολογισμό με 153 δις ευρώ για να συνεχίσει την τρελή του πορεία προς την κατάρρευση. Ουδείς επιθυμούσε να εντρυφήσει στη βάση των εσόδων, την πορεία των χρημάτων και τα παραγόμενα αποτελέσματα. Όσοι το επιχείρησαν, απομονώθηκαν πολιτικά. Σήμερα βιώνουμε τα αποτελέσματα αυτής της απερισκεψίας.

Είναι σήμερα ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας να κινηθεί προς την ορθή κατεύθυνση, χωρίς την πρόσβαση στους οικονομικούς πόρους του πρόσφατου παρελθόντος. Συνιστά επίσης, ουσιώδη πολιτική απόφαση ο τρόπος και η κατεύθυνση διανομής του όποιου πλεονάσματος. Η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας χρειάζεται πόρους που σήμερα στερείται. Πόρους διαφανείς και μετρημένους που θα διατίθενται βάσει προδιαγραφών και, κυρίως, αποτελεσμάτων.

Την ίδια περίπου χρονική στιγμή με την ‘πρόταση Σουλιώτη’ κατατέθηκε και η πρόταση της επιτροπής στην οποία προΐσταται ο κος Παύλος Θεοδωράκης. Παρά την απείρως μεγαλύτερη χρονική άνεση, τα αποτελέσματά της κρίνω ως ανεπαρκή κυρίως λόγω της ανεπαρκούς ανάγνωσης του ‘τοπίου’ προς μεταρρύθμιση. Ο τρόπος με τον οποίο η επιτροπή ‘αγνοεί’ τη σημερινή ανθρωπογεωγραφία του χώρου και το γνωστικό και τεχνολογικό της έρμα, είναι προκλητική. Πώς για παράδειγμα θα συγκρατηθούν οι ασθενείς σε επίπεδο ΠΦΥ με τη μεταφορά όλων των ειδικών ιατρών στα νοσοκομεία; Χώρια η επιλογή της αντιμισθίας που σε συνδυασμό με την πλήρη και αποκλειστική απασχόληση προάγει τη δημοσιο-υπαλληλοποίηση. Ο χαρακτηρισμός μιας απασχόλησης ως αποκλειστικής το μόνο που ευνοεί είναι την παραοικονομία. Αλλά είπαμε, μια πρόταση επιτροπής τεχνοκρατών είναι και αυτή. Αλλού εδράζεται η ευθύνη.

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (0)

Περίθαλψη για Ανασφάλιστους

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 09 Jan 2013

povertyΕίναι σαφές ότι η οικονομική κρίση στη χώρα μας εκφράζεται και ως ανθρωπιστική. Χιλιάδες πολίτες κατέληξαν ανασφάλιστοι με αποτέλεσμα να μην έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Δεδομένου ότι η επίδραση αυτού του γεγονότος στην κοινωνική συνοχή αναμένεται -και ώς έναν βαθμό είναι ήδη – καταλυτική, προβάλλει επείγουσα η ανάγκη για συστηματική αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.
Οι υπάρχουσες πολιτικές αποδεικνύονται ανεπαρκείς καθώς, σε μεγάλο βαθμό, είναι κατηγορικές, αδιαφανείς και πολυδιασπασμένες. Από την άλλη μεριά, οι πόροι είναι σήμερα δυσεύρετοι και ισχνοί. Παρά ταύτα, μια συνολική πολιτική που θα αντιμετώπιζε το πρόβλημα με επάρκεια και διαφάνεια, θα οδηγούσε σε αποτελεσματικότερη χρήση αυτών και θα παρήγε ευεργετικά αποτελέσματα στο κοινωνικό πεδίο. Μια τέτοια πρόταση θα μπορούσε να είναι η θεσμοθέτηση εγγυημένου ασφαλιστικού δικαιώματος υγείας σε ανασφάλιστους πολίτες κατά το πρότυπο του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ). Βεβαίως το ΕΕΕ συνιστά παροχή σε χρήμα και όχι σε είδος, το οποίο χορηγείται σε νοικοκυριά και όχι ατομικά. Ομως, χορηγείται υπό προϋποθέσεις, χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό, είναι τακτικό και όχι εφάπαξ και χορηγείται κατόπιν αιτήσεως και όχι αδιάκριτα. Αν είναι δύσκολο σήμερα να θεσμοθετηθεί στη χώρα μας ΕΕΕ (κάτι από το οποίο δεν πρέπει να παραιτηθούμε), είναι πολύ ευκολότερο να παρέχεται υπό προϋποθέσεις δικαίωμα για πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας ανασφάλιστων πολιτών.
Είναι άξιο αναφοράς ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα-μέλος της ΟΝΕ που δεν έχει θεσμοθετήσει ΕΕΕ. Η αρχική προσπάθεια κατόπιν πρότασης νόμου του ΠΑΣΟΚ το 2000 προσέκρουσε στις συνήθεις ενστάσεις (της υπεράσπισης δηλαδή κατηγορικών επιδοματικών πολιτικών βασισμένων σε πελατειακές σχέσεις), ενώ παρόμοια τύχη είχε και αντίστοιχη πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ το 2005. Το κόστος μιας τέτοιας πρότασης υπολογίζεται σε περίπου 0,5% του ΑΕΠ, ποσό αναμφίβολα σημαντικό. Στην τρέχουσα υφεσιακή συγκυρία, η αναζήτηση τέτοιου πόρου έχει έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά. Ακόμη και περικεκομμένη, η επιδοματική πολιτική συνεχίζει να είναι κατηγορική, άρα κοινωνικά άδικη και αναποτελεσματική. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η αλλαγή του παραδείγματος στην κοινωνική πολιτική προς το πρότυπο του ΕΕΕ θα απαιτούσε περισσότερους πόρους. Μάλλον το αντίθετο. Το βέβαιο είναι ότι θα έπληττε κατηγορίες ωφελημένων του χρεοκοπημένου πολιτικού μας συστήματος, πολίτες και πολιτικούς.

Ο συνήθης «διάβολος», που όπως λένε κρύβεται στις λεπτομέρειες, πρέπει να αναζητηθεί και στις προϋποθέσεις. Ο δημόσιος διάλογος είναι η απάντηση, όπου όλοι όσοι συμμετέχουν σ’ αυτόν οφείλουν να εξηγήσουν για τι και για ποιους δημοσιολογούν. Εως τότε, άλλοι θα υποστηρίζουν τα «κεκτημένα» και άλλοι θα εισβάλλουν στο πεδίο υποκαθιστώντας το κράτος με αυτοσχέδιες πολιτικές «κοινωνικών ιατρείων και φαρμακείων». Πολιτικές που όσο κι αν συχνά είναι ανιδιοτελείς και αξιέπαινες, δεν είναι καθολικές, άρα δεν προάγουν την ισότητα, δεν είναι πάντοτε άμοιρες προσωπικής προβολής, εγκυμονούν κινδύνους στιγματισμού των χρηστών τους, ενώ συχνά εθίζουν τους πολίτες στην παροχή δωρεάν υπηρεσιών αδιακρίτως, χωρίς να αναζητείται και να αναγνωρίζεται η ατομική ιδιαιτερότητα και ευθύνη.
Στην όμορη, σχετικά, Πορτογαλία, το μηνιαίο ΕΕΕ ανερχόταν το 2010 σε περίπου 190 ευρώ. Αν όμως αναλογιστεί κανείς πως οι δικαιούχοι ασφάλισης από τον ΟΓΑ «αγοράζουν» το ασφαλιστικό τους δικαίωμα στην υγεία με 12-35 ευρώ μηνιαίως ανά νοικοκυριό και πως η μέση μηνιαία κατά κεφαλήν δαπάνη για υπηρεσίες υγείας από τον ΕΟΠΥΥ δεν υπερβαίνει τα 50 ευρώ, γίνεται φανερό πως η εγγύηση του ασφαλιστικού δικαιώματος στην υγεία είναι οικονομικά εφικτή.
Σήμερα, ο ανασφάλιστος, αν και κατά τεκμήριο φτωχότερος από άλλους ασφαλισμένους πολίτες, υποχρησιμοποιεί τις υπηρεσίες υγείας ή πληρώνει από την τσέπη του περισσότερα χρήματα σε σχέση με τον ασφαλισμένο. Αμφότερα επιδεινώνουν τη φτώχεια του, άμεσα μέσω των αυξημένων εξόδων για υπηρεσίες και φάρμακα και έμμεσα μέσω της επιδείνωσης της υγείας του. Μια άλλη κοινωνική πολιτική, βασισμένη στις αξίες της ελευθερίας, της ισότητας και της κοινωνικής αλληλεγγύης, είναι απαραίτητη για να ανακοπεί η επέλαση της φτώχειας και η πρόταση για εγγύηση του ασφαλιστικού δικαιώματος στην υγεία μπορεί να αποτελέσει σημαντικό πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ” στις 9 Ιανουαρίου 2013 στη στήλη “Τρίτη Άποψη”.

 

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (one)

“Έξυπνες Κάρτες” από τον ΟΠΑΔ

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 23 Sep 2012

                                                                                                                    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ 

ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 

(Ο.Π.Α.Δ.)          (Ν.Π.Δ.Δ.)

 Αθήνα, 17.09.2012  

 

 

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

 

Ο Οργανισμός Περίθαλψης Ασφαλισμένων Δημοσίου με αφορμή την έναρξη πιλοτικού του προγράμματος έξυπνων καρτών στο νομό Κορινθίας σας προσκαλεί στην εκδήλωση:

«Παρουσίαση πιλοτικού προγράμματος χορήγησης έξυπνων καρτών στους ασφαλισμένους ΤΥΔΚΥ νομού Κορινθίας και καρταναγνωστών σε όλους του παρόχους υπηρεσιών υγείας»

 την Τετάρτη, 26 Σεπτεμβρίου και ώρα 19:00, στο Δημοτικό θέατρο Κορίνθου (κτίριο Πανεπιστημίου).

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν :

Χάρης Θεοχάρης, Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων

Βλάσης Σφυρόερας, Διευθύνων Σύμβουλος Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.

Μιχάλης Κούτρας, Πρόεδρος Ο.Π.Α.Δ.

Αναστασία Μπάρτζη, Πρόεδρος Φαρμακευτικού Συλλόγου Κορινθίας

Σωτήρης Δαμασκηνός, Αντιπρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Κορινθίας

 

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ο Οργανισμός Περίθαλψης Ασφαλισμένων Δημοσίου, επέλεξε τους ασφαλισμένους του Τομέα Υγείας Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ΤΥΔΚΥ) Ν. Κορινθίας για να ξεκινήσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα χορήγησης έξυπνων καρτών.

Οι έξυπνες κάρτες εφαρμόζονται σήμερα σε πολλές χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου με σκοπό να βελτιώσουν την ασφάλεια, την πιστότητα και την ταχύτητα στη διακίνηση ιατρικών πληροφοριών και πληροφοριών κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και να περιστείλουν τη σπατάλη και την απάτη. Ο Οργανισμός μας μελέτησε και αξιοποίησε την εμπειρία της χρήσης παρόμοιων καρτών σε μια σειρά από χώρες όπως Γερμανία, Γαλλία, Μ. Βρετανία, Η.Π.Α. κλπ.

Ο κάθε ασφαλισμένος θα παραλάβει μία ατομική έξυπνη κάρτα, η οποία προσδοκούμε να αντικαταστήσει μελλοντικά το ασφαλιστικό βιβλιάριο.

Η κάρτα αυτή δεν καταργεί στην παρούσα φάση το ασφαλιστικό βιβλιάριο. Είναι όμως υποχρεωτική η χρήση και των δύο (κάρτα και βιβλιάριο), όταν προσέρχεται ο ασφαλισμένος σε όλα τα σημεία παροχής υπηρεσιών υγείας του Ν. Κορινθίας (ιατρεία, φαρμακεία, νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, αγροτικά ιατρεία κλπ) και στα γραφεία του ΟΠΑΔ-ΤΥΔΚΥ.

Εντός της κάρτας περιέχονται στοιχεία της ταυτότητας του ασφαλισμένου, ασφαλιστικά στοιχεία (Αριθμός Μητρώου, ΑΜΚΑ), τα στοιχεία της κατοικίας και της εργασίας του. Επιπλέον υπάρχει η δυνατότητα και μόνο με τη συναίνεσή του ασφαλισμένου, να συμπεριληφθούν η ομάδα αίματος, η πιθανή έλλειψη του ενζύμου G6PD, αλλεργίες σε φάρμακα, τηλέφωνα σε περίπτωση ανάγκης, πληροφορίες δηλαδή που μπορούν να σώσουν ζωές σε μια κρίσιμη στιγμή.

Με τη χρήση των έξυπνων καρτών, ο Οργανισμός προσβλέπει στην αυτοματοποίηση και τον έλεγχο της ασφαλιστικής ικανότητας, ώστε να μη χρειάζεται η ετήσια θεώρηση της κάρτας όπως συμβαίνει με το βιβλιάριο.

Για οποιαδήποτε απορία σχετικά με την χρήση της έξυπνης κάρτας, ασφαλισμένοι και πάροχοι υπηρεσιών υγείας μπορούν να καλούν τον αριθμό τηλεφωνικής υποστήριξης 11131 (χωρίς χρέωση), να επισκέπτονται τη σχετική ιστοσελίδα του Οργανισμού μας (ecards.opad.gr) ή τα γραφεία μας στο Ν. Κορινθίας (Αγ. Νικολάου 29, Κόρινθος, τηλ. 27410-23751).

Με αυτό τον τρόπο οι ασφαλισμένοι και οι πάροχοι υπηρεσιών υγείας του νομού, γίνονται συμμέτοχοι σε ένα σημαντικό βήμα προόδου προς το Αύριο της Κοινωνικής Ασφάλισης στον τόπο μας.

Με εκτίμηση,

Ο Πρόεδρος του ΟΠΑΔ

Μιχάλης Κούτρας

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (one)

Μελέτη ΟΠΑΔ – 2012

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 01 Sep 2012

Ο ΟΠΑΔ, σαν συνέπεια των μεγάλων αλλαγών που έφερε στο χώρο της Κοινωνικής Ασφάλισης και της παροχής υπηρεσιών υγείας η θεσμοθέτηση του ΕΟΠΥΥ, είναι πλέον ένας Οργανισμός αφιερωμένος αποκλειστικά, αφενός μεν στο ασφαλιστικό δικαίωμα, αφετέρου δε στη χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ.  Ο νέος ρόλος του ΟΠΑΔ συνέπεσε με την ανάληψη των καθηκόντων μου ως προέδρου του Δ.Σ. του.  Με την αλλαγή αυτή, το σύνολο των εργαζομένων στον τομέα Δημοσίου του Οργανισμού, μεταφέρθηκε στον ΕΟΠΥΥ.  Στον ΟΠΑΔ παρέμεινε η πλειοψηφία των εργαζομένων του τομέα ΥΔΚΥ, ποσοστό περίπου 31% του συνόλου των εργαζομένων και στους δύο τομείς του ΟΠΑΔ μέχρι την 31.12.2011.  Όπως σε κάθε μεγάλη αλλαγή, έτσι και σ’αυτή, παρουσιάζονται προβλήματα αλλά και ευκαιρίες.  Τα πρώτα αφορούν κυρίως στη βίαιη αφαίρεση από τον ΟΠΑΔ της σημαντικής τεχνογνωσίας των πρώην υπαλλήλων του, της οποίας δεν ήταν μέτοχοι οι παραμένοντες υπάλληλοι (όντας υπάλληλοι άλλου τομέα), με αποτέλεσμα να επαπειλείται η ουσιώδης αρχή της συνέχειας του κράτους.  Η σημαντική ευκαιρία συνίσταται στη δυνατότητα του οργανισμού να εξυγιάνει τη βάση των παροχών, που είναι το ασφαλιστικό δικαίωμα.  Δεν είναι υπερβολή να ισχυριστώ ότι το μητρώο ασφαλισμένων και ο τρόπος παροχής και βεβαίωσης του ασφαλιστικού δικαιώματος συνιστούσαν για χρόνια δευτερεύον έργο για έναν οργανισμό που πρώτο του μέλημα ήταν η ανταπόκριση του στο καθήκον της παροχής υπηρεσιών υγείας στους ασφαλισμένους του.  Τώρα που το ασφαλιστικό δικαίωμα εισέρχεται στο επίκεντρο των επιχειρησιακών διεργασιών, αναφύεται και η δυνατότητα να παρασχεθούν στον πολίτη καινοτόμα προϊόντα με προστιθέμενη αξία τόσο γι αυτόν όσο και για τον Οργανισμό.  Οι πρωτοβουλίες αυτής της διοίκησης θα κινηθούν ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.  Στη διαδρομή αυτή θα πορευτούμε μαζί με τους υπαλλήλους του Οργανισμού, προς τους οποίους, με την ευκαιρία αυτή, οφείλω να εκφράσω τις ευχαριστίες μου για την ανταπόκριση τους στις ανάγκες σύνταξης της παρούσης.

Ελπίζω η μελέτη αυτή να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση της σημερινής θέσης του Οργανισμού και την ανάδειξη των προτεραιοτήτων για τον εκσυγχρονισμό του.

Διαγνωστική & Προγραμματική Μελέτη ΟΠΑΔ – 2012

 

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (0)

Ο Έλεγχος της Αγοράς Φαρμάκων

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 25 Aug 2012

Στις 17 Νοεμβρίου του 2010, έστειλα για πρώτη φορά, στον αρμόδιο τότε γενικό γραμματέα, μια πρόταση για τον έλεγχο της αγοράς φαρμάκων, αφού είχε προηγηθεί πολύμηνη αναζήτηση και ταυτοποίηση στοιχείων. Είχα θυμάμαι εντυπωσιαστεί ιδιαίτερα από τα ευρήματα και την οικτρή κατάσταση της σχετικής ρυθμιστικής πολιτικής. Στην πραγματικότητα, πρόκειται περισσότερο για απουσία παρά για παρουσία πολιτικής. Το κενό βεβαίως της πολιτικής, δεν έμεινε ακάλυπτο, με σοβαρές συνέπειες, τόσο δημοσιονομικές όσο και περί τη δημόσια υγεία. Όλο αυτό το διάστημα προσπάθησα να επικοινωνήσω τα ευρήματα και τις προτάσεις μου σε διάφορες κατευθύνσεις. Σε πολιτικούς, σε τεχνοκράτες, σε υψηλόβαθμους δημόσιους υπαλλήλους. Παρά το ότι η συντριπτική πλειοψηφία αυτών, αποδέχθηκε την πρότασή μου ως σωστή, τίποτε δεν έγινε στην πράξη, κυρίως λόγω της απροθυμίας του ΕΟΦ να δώσει λύση, την όποια λύση. Δύο σχεδόν χρόνια μετά την αρχική πρόταση, αναρτώ σήμερα τα ευρήματα της τότε έρευνας, ελπίζοντας σε καλύτερη τύχη. Το θέμα έχει ως εξής:

Ως γνωστόν τα φάρμακα στη χώρα μας φέρουν στη συσκευασία τους κουπόνι το οποίο περιέχει δύο Barcodes, ο συνδυασμός των οποίων είναι ταυτοποιητικός της κάθε συσκευασίας, του κάθε κουτιού. Η ευτυχής συγκυρία της ύπαρξης αυτού του κουπονιού (με αυτές τις πληροφορίες), σε συνδυασμό με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ιδιαίτερα σημαντικά ωφελήματα. Πιο συγκεκριμένα, αν επιτυγχάνετο ο έλεγχος και η ακύρωση του κουπονιού σε πραγματικό χρόνο, τότε θα είχαμε περιορισμό της απάτης (διπλοσκαναρισμένα ή πλαστά κουπόνια), θα γνωρίζαμε με ακρίβεια τις -ακόμα και- ημερήσιες πωλήσεις φαρμάκων, άρα θα μπορούσαμε να εισπράξουμε το rebate ακόμα και σε ημερήσια βάση, θα ελέγχαμε πολύ καλύτερα τις παράλληλες εξαγωγές και βέβαια θα είχαμε θέσει το ιδανικό θεμέλιο για πολιτικές φαρμακοεπαγρύπνησης και προστασίας της δημόσιας υγείας από ψευδο-φάρμακα. Η κατάσταση στην Ευρώπη δεν είναι στο συγκεκριμένο τομέα τόσο προχωρημένη. Ελάχιστες χώρες χρησιμοποιούν κουπόνι που να μπορεί να ταυτοποιεί συγκεκριμένο κουτί. Γι αυτό η ευρωπαϊκή νομοθεσία ορίζει ότι μέσα στα επόμενα χρόνια οι χώρες-μέλη οφείλουν να εγκαταστήσουν τέτοιους μηχανισμούς ελέγχου. Με δεδομένο το υπόβαθρο του ελληνικού κουπονιού και την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, θα περίμενε κανείς ότι η επίτευξη του στόχου θα ήταν εύκολη. Η αλήθεια είναι ότι είναι αρκετά εύκολη, αλλά δυστυχώς, δεν υπάρχει η βούληση από ανθρώπους-κλειδιά, η στάση των οποίων ερμηνεύει περισσότερο απροθυμία (;;;) παρά άγνοια.

Η διαδικασία παραγωγής και επικόλλησης των κουπονιών έχει ως εξής:

Ο ΕΟΦ δίνει και αντιστοιχεί ρολά των 5.000 κουπονιών σε εταιρείες που έχουν δικαιώματα παραγωγής φαρμάκων με άδεια κυκλοφορίας στην Ελλάδα. Αυτές οι εταιρείες είτε έχουν αυτοπρόσωπη παρουσία στη χώρα, είτε λειτουργούν μέσω εταιρειών-αντιπροσώπων. Ας πούμε λοιπόν ότι ο ΕΟΦ δίνει και αντιστοιχεί ένα ρολό 5.000 κουπονιών με αριθμούς πχ 2.300.001 έως 2.305.000 στην εταιρεία Χ. Τα κουπόνια αυτά που έχουν ήδη προτυπωμένο επάνω τους το barcode του ΕΟΦ τα παραλαμβάνει η Χ και πρέπει να κάνει 2 πράγματα: 1) να τυπώσει επάνω τους το δεύτερο barcode, το όνομα του φαρμάκου, προαιρετικά την τιμή κοκ κάτι το οποίο συνήθως κάνει μέσω υπεργολάβου και 2) να ενημερώσει τον ΕΟΦ σε ποιά φάρμακα αντιστοίχησε ποιά κουπόνια. Πχ να πεί ότι τα κουπόνια με κωδικό 2.300.001 έως 2.301.000 αντιστοιχούν στο προϊόν 1, τα κουπόνια από 2.301.001 έως … στο προϊόν 2 κοκ. Την πληροφορία αυτή, η εταιρεία είναι υποχρεωμένη, με βάση το τρέχον θεσμικό πλαίσιο, να την παραδώσει μέσω ειδικά γραμμογραφημένου αρχείου στον ΕΟΦ μέχρι το πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα. Υπάρχουν έτσι έως και 40 ημέρες για να κοινοποιηθεί η πληροφορία στον ΕΟΦ και άρα, είναι δυνατόν, ένα σκεύασμα να έχει κυκλοφορήσει και να έχει καταναλωθεί ΠΡΙΝ ακόμα ο ΕΟΦ πληροφορηθεί ποιό κουπόνι φέρει επάνω του. Αυτό είναι ήδη ένα πρόβλημα. Έλα όμως που όλες πρακτικά οι εταιρείες παραβιάζουν τον κανόνα του πρώτου δεκαήμερου του επόμενου μήνα και μπορεί να κάνουν και τρεις (3) μήνες για να δώσουν πληροφορίες στον ΕΟΦ! Τα στοιχεία του παρακάτω πίνακα είναι αληθινά, απλά έχουν απαλειφθεί τα ονόματα των φαρμακευτικών εταιρειών. Αφορούν τους μήνες Μάρτιο έως και Οκτώβριο του 2010.

Φαρμακευτική Εταιρεία

Μήνας

3

4

5

6

7

8

9

10

Σύνολο

ΦΕ 1

462093

213831

227085

372288

1275297

ΦΕ 2

36228

5052

37563

38439

3855

9110

130247

ΦΕ 3

22830

21181

3099

31281

43970

122361

ΦΕ 4

3527848

6126911

2025473

3425135

3248727

18354094

ΦΕ 5

444030

498316

1122744

441791

267592

477255

3251728

ΦΕ 6

595355

517708

580626

721525

844906

45768

224518

3530406

ΦΕ 7

224863

224275

173553

578259

368467

1569417

ΦΕ 8

2627309

1942267

1017962

3696006

9283544

ΦΕ 9

119422

126720

167114

162337

93200

31550

107349

807692

ΦΕ 10

55538

203007

103476

57323

297710

56526

82160

855740

ΦΕ 11

196954

529222

521188

224355

156873

1628592

ΦΕ 12

175067

1184882

807399

691207

733373

47745

3639673

ΦΕ 13

2543037

2915962

5632349

3365263

1522811

2911223

18890645

ΦΕ 14

359474

306333

352196

387481

547694

534701

2487879

ΦΕ 15

1769736

1564711

5829926

2222538

312295

2190849

13890055

Αυτό σημαίνει ότι ΠΟΛΛΑ φάρμακα θα καταναλωθούν πριν πληροφορηθεί ο ΕΟΦ ποιό κουπόνι είχαν πάνω τους. Θα παρατηρήσετε στον πίνακα ότι η ΦΕ1 δεν έδωσε Μάρτιο, Απρίλιο και Μάϊο του 2010 καθόλου στοιχεία στον ΕΟΦ, όπως επίσης έκανε και η ΦΕ8 για Απρίλιο, Μάϊο και Ιούνιο. Στα κελιά είναι ο αριθμός των κουπονιών των οποίων τα στοιχεία κοινοποίησαν στον ΕΟΦ. Υπάρχουν περιπτώσεις με περισσότερα από 1.000.000 κουπόνια (ανώτατη τιμή 5.829.926), άρα μιλάμε για μεγάλες ποσότητες φαρμάκων.

Το πρόβλημα όμως δεν σταματά εκεί. Υπάρχουν στοιχεία ότι το 33% των αρχείων που αποστέλλονται στον ΕΟΦ, έχει σφάλματα:

α) υπάρχουν φάρμακα με ημερομηνία λήξης που αντιστοιχεί σε πολύ μακρινές μελλοντικές ημερομηνίες, δηλαδή πολύ περισσότερο από τα συνήθη λίγα χρόνια από την ημερομηνία παραγωγής (η ημ/νία λήξεως δεν υπάρχει στο κουπόνι, υπάρχει όμως στο αρχείο προς τον ΕΟΦ). Αυτό μπορεί να είναι αβλεψία (και σίγουρα κάποτε είναι, γιατί υπάρχουν και κουπόνια με πολύ κοντινές ή ακόμα και ήδη παρελθούσες ημερομηνίες λήξεως), μπορεί όμως και όχι. Επίσης, υπάρχουν παρτίδες που φέρουν κατά ένα μέρος μια ημερομηνία λήξεως και κατά το υπόλοιπο, άλλη ημερομηνία λήξεως, ενώ μια παρτίδα (batch) επειδή έχει την ίδια ημερομηνία παραγωγής (μήνας/έτος), μάλλον πρέπει να έχει και την ίδια ημερομηνία λήξεως.

β) υπάρχει μικρό αλλά καθόλου αμελητέο δείγμα φαρμάκων που φέρουν ίδιο barcode, είτε πχ δύο κουτιά του ίδιου προϊόντος, είτε και κουτιά διαφορετικών προϊόντων της ίδιας εταιρείας. Αυτές οι αλληλεπικαλύψεις σε καθεστώς ηλεκτρονικής συνταγογράφησης δημιουργούν μεγάλο πρόβλημα.

γ) τέλος, υπάρχουν συχνά αναντιστοιχίες ανάμεσα στην πληροφορία που περιέχει το κουπόνι και το τρέχον συνταγολόγιο του ΕΟΦ. Αθώα σχετικά αναντιστοιχία, χωρίς δηλαδή κινδύνους για τη δημόσια υγεία, που καθιστά όμως αδύνατο τον έλεγχο νομιμότητας του κουπονιού τη στιγμή της πώλησης, αφού αυτή η αναντιστοιχία θα βγάζει το κουπόνι άκυρο.

Ο παρακάτω πίνακας περιέχει επίσης αληθινά στοιχεία (παρά τα ΦΕ1 κτλ) και δείχνει το πρόβλημα. Η στήλη «γραμμές ανά αρχείο» σημαίνει πόσες γραμμές έχει το αρχείο που δίνει η εταιρεία στον ΕΟΦ. Πολλές γραμμές θα πεί πολλά προϊόντα, άρα μεγάλη εταιρεία. Στο δείγμα λοιπόν υπάρχουν στοιχεία για μικρές, μεσαίες και μεγάλες εταιρείες. Η μεθεπόμενη στήλη (ποσοστό αρχείων που χρειάζονταν διόρθωση) είναι όλα τα λεφτά. Μόνο οι φαρμακευτικές εταιρείες 3 και 7 έχουν μηδέν ποσοστό σφαλμάτων (ο%) για τα συγκεκριμένα αρχεία που εξετάστηκαν. Αν μάλιστα επικεντρώσουμε στη ΦΕ15, βλέπουμε ότι ενώ δεν πρόκειται για πολύ μικρή εταιρεία (200 γραμμές/αρχείο), έχει σφάλματα όλων των ειδών στα 6 αρχεία που εξετάστηκαν. Επίσης, το 80% των αρχείων της ΦΕ4 η οποία είναι μεγάλη εταιρεία (750 γραμμές/αρχείο), χρήζουν διόρθωσης.

Φαρμακ. Εταιρείες

Γραμμές ανά Αρχείο

Αριθμός Ληφθέντων Αρχείων

% Αρχείων που χρειάζονταν διόρθωση

Αλληλεπι-καλυπτόμενα barcodes

Εσφαλμένες Ημερομηνίες Λήξεως

Άλλες Ασυνέπειες

Ασυμφωνία προϊόντος με τα αρχεία ΕΟΦ

ΦΕ 1

23

4

50%

100%

ΦΕ 2

4

2

50%

100%

ΦΕ 3

5

5

0%

ΦΕ 4

750

5

80%

50%

50%

ΦΕ 5

140

6

50%

100%

ΦΕ 6

40

7

10%

100%

ΦΕ 7

15

5

0%

ΦΕ 8

500

4

10%

100%

ΦΕ 9

15

7

30%

100%

ΦΕ 10

50

7

10%

100%

ΦΕ 11

40

5

50%

25%

25%

50%

ΦΕ 12

200

6

20%

100%

ΦΕ 13

200

6

20%

100%

ΦΕ 14

50

6

60%

100%

ΦΕ 15

200

6

60%

10%

60%

10%

20%

Όσο αυτό το καθεστώς συνεχίζεται, η ακύρωση του κουπονιού τη στιγμή της πώλησης είναι αδύνατη. Επίσης, η νομοθεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την φαρμακο-επαγρύπνηση έχει ήδη ψηφιστεί και τεθεί σε ισχύ (πριν το τέλος του 2010) και αν θέλουμε να είμαστε συνεπείς, είναι προφανές ότι αυτό το καθεστώς δεν μπορεί να συνεχιστεί. Οι εταιρείες μπορεί να κάνουν όσο χρόνο θέλουν για να στείλουν τα δεδομένα στον ΕΟΦ, αλλά πρέπει να μη μπορούν να δώσουν στην κατανάλωση σκευάσματα για τα οποία δεν έχουν παραδώσει στον ΕΟΦ τις αναγκαίες πληροφορίες. Προτείνω δηλαδή να προστεθεί ένα γραφειοκρατικό βήμα έγκρισης από τον ΕΟΦ πριν από την αποδέσμευση στην αγορά, των φαρμάκων. Στο βήμα αυτό θα μπορεί να γίνεται και ένας προληπτικός έλεγχος των κουπονιών για τα λάθη που προανέφερα, έτσι ώστε όταν κυκλοφορήσουν να είμαστε βέβαιοι ότι δεν θα υπάρχουν αλλεπικαλύψεις, εσφαλμένες ημερομηνίες λήξεως κτλ και έτσι η σάρωση και η ακύρωση των barcodes να γίνεται απροβλημάτιστα.

Απορημένος μια μέρα, ρώτησα κάποιον αρμόδιο: “μα δεν επιθυμείτε τον έλεγχο της αγοράς του φαρμάκου;” Μου απάντησε, “δεν ξέρετε τι τραβάμε με τις εταιρείες για τις ετικετέζες”.

Ακόμα κλαίω με μαύρο δάκρυ για τα βάσανα των -πολυεθνικών και μη- φαρμακευτικών εταιρειών με τις ετικετέζες!

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (3)

Ζητείται Επαγγελματισμός

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 04 Aug 2011

Είναι προσωπική μου πεποίθηση πως η μεγάλη πλειοψηφία των βουλευτών δεν αντιμετωπίζει και δεν ανταποκρίνεται στα καθήκοντά της με όρους επαγγελματισμού. Πιστεύω πως οι περισσότεροι βουλευτές συζητούν και μιλούν αρκετά αλλά δεν μελετούν επαρκώς. Κάθε λίγο και λιγάκι εμφανίζεται ένα νέο περιστατικό που ενισχύει αυτή μου την πεποίθηση. Τελευταίο χρονικά αλλά όχι και το χειρότερο ως παράδειγμα, το χθεσινό δελτίο τύπου του βουλευτή Κορινθίας της ΝΔ κυρίου Κόλλια για την Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση (ΗΣ). Αναφέρει:

«Σύμφωνα με το Μνημόνιο που η ίδια ψήφισε, η Κυβέρνηση όφειλε μέχρι την 1-1-2012 να έχει εγκαταστήσει πλήρες σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, προκειμένου να επιτύχει τους στόχους που είχε θέσει για μείωση των δαπανών στον τομέα του φαρμάκου. Επρόκειτο δηλαδή για ένα από τα βασικά εργαλεία, τα οποία υποτίθεται θα μείωναν τα κρατικά έξοδα.

Η εφαρμογή του συστήματος ξεκίνησε πιλοτικά από τον ΟΑΕΕ, με φορέα υλοποίησης την κρατική εταιρεία ΗΔΙΚΑ. Στη συνέχεια το πλάνο ήταν να προκηρυχθεί ανοιχτός διαγωνισμός για την επέκταση της εφαρμογής του σε άλλα ασφαλιστικά ταμεία. Ωστόσο, επτά μήνες πριν τη λήξη της προθεσμίας, το όλο εγχείρημα βρίσκεται στον αέρα. Η ασυνεννοησία μεταξύ των Υπουργείων Εργασίας και Υγείας έχει καθυστερήσει σοβαρά την εφαρμογή του μέτρου. Πριν από δύο εβδομάδες, ο ίδιος ο Υπουργός Υγείας δήλωσε ότι δεν είναι βέβαιος για το αν θα επιτευχθεί το έργο της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Υπουργείο Εργασίας δεν προχωρά το έργο. Δήλωσε μάλιστα ότι δεν υπάρχουν τα απαιτούμενα χρήματα και ότι, ακόμα και αν γίνει άμεσα ο διαγωνισμός, θα χρειαστούν δύο χρόνια για να ολοκληρωθεί.

Από την άλλη, το Υπουργείο Εργασίας διαβεβαιώνει ότι το έργο προχωρά κανονικά, χωρίς ωστόσο να έχουμε νεότερα από το διαγωνισμό και χωρίς κανείς να γνωρίζει πόσος χρόνος θα χρειαστεί για την ανάδειξη του τελικού αναδόχου, καθώς κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο νομικών εμπλοκών. Επιπλέον, δεν έχουμε ενημερωθεί για το σκέλος της χρηματοδότησης. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ότι θα διατεθούν κονδύλια από το ΕΣΠΑ 2007-2013, τώρα ακούμε ότι τα 24 εκατομμύρια ευρώ του έργου θα δοθούν από τα ίδια τα ασφαλιστικά ταμεία.

Οι παλινωδίες στο ζήτημα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης είναι ένα μικρό δείγμα των αιτιών έχουν οδηγήσει την Κυβέρνηση σε πλήρη αποτυχία στους δημοσιονομικούς της στόχους, των αιτιών που δεν έχει κατορθώσει να περιστείλει τις ανεξέλεγκτες κρατικές δαπάνες. Αναρωτιέται κανείς, αν η Κυβέρνηση δεν μπορεί να εγκαταστήσει ένα σχετικά απλό ηλεκτρονικό σύστημα, πώς θα διεκπεραιώσει το τεράστιο έργο των αποκρατικοποιήσεων, πώς θα πατάξει τη φοροδιαφυγή, πώς θα βάλει τέλος στην κρατική σπατάλη και τη διαρροή των εσόδων. Η Κυβέρνηση φιλοδοξούσε να εξοικονομήσει 1,1 δισεκατομμύριο ευρώ από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Εάν αποτύχει και σε αυτόν τον στόχο, σε λίγους μήνες θα καταφύγει στη γνωστή, εύκολη λύση της αφαίμαξης μισθωτών και συνταξιούχων.»

Αν ο βουλευτής ήταν περισσότερο μελετημένος θα γνώριζε ότι η ΗΣ λειτουργεί όχι μόνο στον ΟΑΕΕ αλλά στα τέσσερα μεγαλύτερα ασφαλιστικά ταμεία της χώρας (ΙΚΑ, ΟΓΑ, ΟΑΕΕ, ΟΠΑΔ) που αντιπροσωπεύουν το 90% του συνολικού πληθυσμού, γεγονός που δεν απέχει ασφαλώς πολύ από το να χαρακτηριστεί ‘πλήρης εφαρμογή’ από τη θεσμική σκοπιά. Αν ήταν πιο μελετηρός θα γνώριζε ότι στην αρχική εφαρμογή ΗΣ φαρμάκων (www.e-syntagografisi.gr) που ξεκίνησε από τον ΟΑΕΕ τον Οκτώβριο του 2010, προστέθηκε στις αρχές του 2011 η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ιατρικών εξετάσεων και πράξεων (www.e-diagnosis.gr). Αν ήταν περισσότερο μελετημένος θα είχε φροντίσει να πληροφορηθεί ότι ο ΟΠΑΔ με απόφασή του κατά τη συνεδρίαση υπ’αριθμόν 450 του ΔΣ του, της 6ης Ιουλίου 2011, έλαβε απόφαση για την υποχρεωτική εφαρμογή της ΗΣ στους ασφαλισμένους του σε ποσοστό τουλάχιστον 90% των συνταγών και των παραπεμπτικών, από τη Δευτέρα 22 Αυγούστου 2011. Θα γνώριζε επίσης ότι αυτό κοινοποιήθηκε εντός του Ιουλίου στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο.

Προκειμένου να μελετήσει ουσιωδώς το θέμα πριν ρίξει μια άσφαιρη ντουφεκιά στον επικοινωνιακό αέρα, θα έπρεπε να είχε έρθει σε ευθεία επαφή με την ΓΓΚΑ, την ΗΔΙΚΑ ΑΕ ή και ακόμα και με εμένα τον ίδιο που εισηγήθηκα και προδιέγραψα το πιλοτικό έργο και που προθύμως θα του παρείχα την τεχνική και άλλη πληροφόρηση που θα χρειαζόταν. Ελπίζω πως δεν του διαφεύγει το γεγονός πως είμαστε συμπολίτες. Αν με ρωτούσε θα μάθαινε επιπλέον, πως χειρόγραφες συνταγές γράφω μόνο σε κατ’οίκον επισκέψεις. Αν αντιμετώπιζε περισσότερο επαγγελματικά το θέμα, δεν θα εστίαζε την παρέμβασή του στην εικαζόμενη ασυνεννοησία μεταξύ δύο υπουργείων. Θα εστίαζε στα γεγονότα και τους αριθμούς. Τα υπόλοιπα είναι για tweets μικροπολιτικής.

Σχετικά δε με το αν είναι ‘απλό’ θέμα η εγκατάσταση ενός πλήρους συστήματος ΗΣ, ας ρωτήσει τους Σουηδούς που χρειάστηκαν 15 χρόνια για να το θέσουν σε πλήρη παραγωγική λειτουργία, τους Δανούς που χρειάστηκαν 10, τους Βρετανούς που παρά τις προσπάθειες 11 ετών δεν έχουν ακόμη πλήρες σύστημα ή τους Αμερικανούς που έχουν μετά από προσπάθειες 7 ετών διείσδυση 15%.

Επίσης, τα κροκοδείλια δάκρυα για τον χρόνο που απαιτείται προκειμένου να καρποφορήσει ένας διεθνής διαγωνισμός, ας περισσέψουν. Αυτά προβλέπουν οι νόμοι. Αν δεν του αρέσουν, ας μελετήσει ένα νέο σχέδιο νόμου και ας το υποβάλλει προς διαβούλευση στη Βουλή. Βουλευτής δεν είναι;

 

ΥΓ. Η φαρμακευτική δαπάνη του τρέχοντος έτους, από τα μέχρι τώρα στοιχεία και τις προβολές για το υπόλοιπο έτος φαίνεται  πως θα συγκρατηθεί γύρω από το στόχο των 3,45 δις ευρώ που προδιαγράφει το επικαιροποιημένο μνημόνιο. Μήπως θυμάστε πόσο ήταν το ποσό για το 2009; 5.200.000.000 ευρώ! Αποτυχία πράγματι!

 

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (2)

Το Δικαίωμα στην Ελεύθερη Συνταγογράφηση

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 16 Apr 2011

Τώρα που το ιατρικό σώμα ζει στον ‘πυρετό’ της επικείμενης σύστασης του ΕΟΠΥΥ διακινείται από πολλούς το επιχείρημα ότι οι ιατροί που δεν θα συμβληθούν με το νέο οργανισμό, θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συνταγογραφούν ηλεκτρονικά στους ασφαλισμένους του. Προβάλλεται μάλιστα αυτό το επιχείρημα ως δικαίωμα των ιατρών που απορρέει κατευθείαν από την άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος. Η συνταγογράφηση αυτή-καθεαυτή είναι οπωσδήποτε δικαίωμα κάθε ιατρού. Αλλά η συνταγογράφηση σε ασφαλισμένους κάποιου φορέα κοινωνικής ασφάλισης είναι κάτι διαφορετικό για έναν πάρα πολύ απλό λόγο: ο ασφαλιστικός οργανισμός πληρώνει το λογαριασμό.

Η ‘αγορά’ του φαρμάκου έχει ουσιώδεις διαφορές από την αγορά άλλων ειδών και υπηρεσιών. Όταν ένας πολίτης χρειάζεται ένα αγαθό, το διαλέγει και το πληρώνει ο ίδιος. Όταν ο ίδιος πολίτης χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή, δεν την διαλέγει αυτός, τη διαλέγει ο ιατρός του και δεν την πληρώνει αυτός (κατά μείζονα λόγο), την πληρώνει ο ασφαλιστικός του οργανισμός.

Σε αυτή την τριγωνική σχέση είναι κάπως δύσκολο αυτός που πληρώνει να μην έχει τη δυνατότητα να αρθρώσει λόγο. Γιατί περί αυτού πρόκειται. Όσοι υποστηρίζουν αυτό το επιχείρημα λένε “μα, θα μας ελέγχει η ηλεκτρονική συνταγογράφηση”, ή άλλοι προτείνουν τη θέσπιση κανόνων συνταγογράφησης ή θεραπευτικών πρωτοκόλλων από τις επιστημονικές ιατρικές εταιρείες. Κατ’ αρχάς τη δυνατότητα επιβολής διοικητικών κυρώσεων, αν υποτεθεί ότι ένας ιατρός παραβιάζει τους παραδεδεγμένους κανόνες, μπορεί να την έχει μόνο ένα Νομικό Πρόσωπο.  Συνεπώς, τα περί ηλεκτρονικής συνταγογράφησης δεν στέκουν καθώς αυτή συνιστά τεχνολογικό εργαλείο, είναι bits ‘n’ bytes και όχι πολιτειακός θεσμός. Οι ιατρικές επιστημονικές εταιρείες από την άλλη, θα έπρεπε ήδη να έχουν ασχοληθεί με θεραπευτικά πρωτόκολλα κτλ αλλά μάλλον δεν περίσσευε χρόνος από τη διοργάνωση συνεδρίων. Μακάρι να το κάνουν τώρα. Αλλά ακόμη και αν το κάνουν, ούτε οι εταιρείες αυτές έχουν τον απαραίτητο νομικό μανδύα για να ασκήσουν έλεγχο, πόσο μάλλον να επιβάλλουν κυρώσεις. Άλλωστε όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν επιστημονικές εταιρείες και ‘εταιρείες’, καθώς οποιαδήποτε παρέα επιστημόνων μπορεί να συστήσει μια τέτοια.

Άρα λοιπόν, για να μπορέσει να επιτραπεί ελεύθερα η συνταγογράφηση σε ασφαλισμένους θα πρέπει πρώτα να καλυφθεί το κενό ενός Νομικού Προσώπου που θα έχει την αρμοδιότητα να ασκεί ελέγχους, την πρόσβαση στις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για τον έλεγχο και τη νομιμοποίηση να επιβάλλει κυρώσεις. Προσωπικά, δεν είμαι ενάντιος σε μια τέτοια προοπτική που ασφαλώς θα συμπεριλάμβανε και τον έλεγχο των φαρμακοποιών. Αλλά όσο αυτή απουσιάζει, δεν βλέπω πώς θα μπορούσε να επιτραπεί η ελεύθερη συνταγογράφηση, με τους ασφαλιστικούς οργανισμούς να είναι υποχρεωμένοι, εκόντες-άκοντες να αποζημιώνουν τις συνταγές κάθε ιατρού.

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (one)

Οι Αμοιβές των Ιατρών του ΕΟΠΥΥ

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 26 Mar 2011

Αν ανασκοπήσει κανείς την τρέχουσα διεθνή βιβλιογραφία, θα βρει καταγεγραμμένες τρεις απαιτήσεις για ποιοτική Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ):  α) τα πολυϊατρεία, β) ένα εξελιγμένο μοντέλο αποζημίωσης των ιατρών, και γ) η χρήση ψηφιακής τεχνολογίας. Αντίστοιχα, η ατομική άσκηση της ιατρικής, η αποζημίωση κατά πράξη και περίπτωση και η αδιαφανής αναλογική λειτουργία, αποθαρρύνονται. Είναι φυσικό, αυτές οι απαιτήσεις να λαμβάνονται υπόψιν τώρα που επιχειρείται μια μεταρρύθμιση στην ΠΦΥ με τον ΕΟΠΥΥ. Και είναι αλήθεια, ότι στη χώρα μας και οι τρεις αυτές προϋποθέσεις απουσιάζουν. Αλλά το ζήτημα δεν είναι μόνο τι προκύπτει από τη βιβλιογραφία, τι είναι θεωρητικά σωστό ή τι προτείνεται πχ για τη Μασαχουσέτη, που δεν συγκρίνεται όχι με την Ελλάδα αλλά ούτε και με τις υπόλοιπες ΗΠΑ, αλλά τι είναι εφικτό για τη χώρα μας στη συγκεκριμένη συγκυρία, ποιος είναι ο στόχος και ποιός είναι ο δρόμος για το στόχο. Δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι αυτά που μας λείπουν μπορούν να στηθούν μέσα σε μια νύχτα, ή σε λίγους μήνες. Πάντως, ο νόμος 3819/2011 για τις «Διαρθρωτικές Αλλαγές στο Σύστημα Υγείας» που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και τη θέσπιση του ΕΟΠΥΥ, είναι μια πραγματικότητα. Έκτοτε, μια μεγάλη συζήτηση έχει ξεκινήσει μεταξύ των ιατρών για το αν ο ΕΟΠΥΥ όπως θεσμοθετείται εξυπηρετεί τις ανάγκες τόσο των ιατρών να εργασθούν σε ένα αξιοπρεπές περιβάλλον, όσο και των ασθενών να λαμβάνουν ποιοτικές και αποτελεσματικές υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Αλλά αυτό που χαρακτηρίζει τις περισσότερες θέσεις που εκφράζονται από την πλευρά των ιατρών, είναι η αποσπασματική αναπαραγωγή κάποιων αποστροφών κυρίως του επικαιροποιημένου μνημονίου και λιγότερο του νόμου για τον ΕΟΠΥΥ. Και όπως είναι φυσικό, οι περισσότερες από αυτές περιστρέφονται γύρω από το θέμα της αμοιβής τους. Ανέλυσα σε άλλο άρθρο γιατί τα περί 700 ευρώ που δήθεν «τα λέει το μνημόνιο» είναι μυθεύματα. Το μόνο που λέει ουσιαστικά το μνημόνιο είναι ότι οι αμοιβές των ιατρών θα πρέπει να συνδέονται με τον αριθμό των ασθενών που τους επιλέγουν και δεν κάνει καμία αναφορά στο ύψος τους.

Ένα σημαντικό σημείο είναι το γεγονός πως στον ΕΟΠΥΥ, βάσει του άρθρου 26 (Θέματα Προσωπικού) εντάσονται όλοι οι μέχρι τώρα συμβεβλημένοι ιατροί των ταμείων των οποίων οι κλάδοι υγείας τον συγκροτούν, με την εργασιακή σχέση την οποία έχουν Συμβάσεις μίσθωσης έργου που έχουν συναφθεί με ιατρούς, οδοντιάτρους, φαρμακοποιούς και λοιπά φυσικά πρόσωπα εξακολουθούν να ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.»). Δηλαδή, ο συμβεβλημένος ιατρός με τον ΟΠΑΔ, συνεχίζει να βλέπει τους ασφαλισμένους του Δημοσίου με τους ίδιους όρους που το έκανε μέχρι σήμερα, τουλάχιστον για το 2011. Το ίδιο ισχύει για τον συμβεβλημένο με το ΙΚΑ, με τον ΟΑΕΕ κοκ. Αυτό σημαίνει πως ο ΕΟΠΥΥ ξεκινά με περίπου 19-20.000 συμβεβλημένους ιατρούς (7.000 το ΙΚΑ, 12.700 ο ΟΠΑΔ, 4.500 ο ΟΑΕΕ, μείον τις επικαλύψεις), όσους δηλαδή είχαν μέχρι σήμερα κάποια σύμβαση με τα ταμεία που συγκροτούν τον ΕΟΠΥΥ. Το –προφανές- του άρθρου, επιβεβαιώνει ο ίδιος ο υπουργός Υγείας σε συνέντευξή του στο ραδιοφωνικό σταθμό “Flash” και στους δημοσιογράφους Δήμητρα Ευθυμιάδου και Κωστή Παρρά, στις 11/02/2011: «Επαναλαμβάνω ότι όλες οι συμβάσεις, για όλες τις μορφές εργασίας που θα συνυπάρχουν στο νέο Οργανισμό δεν θα πειραχτούν. Για τις νέες συμβάσεις θα δούμε τις δυνατότητες από πλευράς της χρηματοδότησης που θα έχουμε, όπως ο νόμος ορίζει. Το  πώς θα τις διαμορφώσουμε είναι κι αυτό  θέμα προς συζήτηση.» (η υπογράμμιση δική μου). Σωστά λοιπόν, το θέμα είναι τι θα γίνει με τις νέες συμβάσεις και με τις παλιές όταν  αυτές λήξουν. Αυτό είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό θέμα που θα συμβάλλει καθοριστικά στην επιτυχία ή την αποτυχία του ΕΟΠΥΥ. Τι δυνατότητες υπάρχουν; Τι από αυτά μπορεί να υλοποιηθεί;

Σε γενικές γραμμές, τρείς είναι οι μέθοδοι πληρωμής των ιατρών:

  1. Αντιμισθία
  2. Κατά κεφαλήν (per capita, capitation)
  3. Κατά πράξη και περίπτωση (fee for service)

Στις τρείς αυτές κατηγορίες, μπορούν να ενσωματωθούν συμπληρωματικές αποζημιώσεις όπως έξοδα συντονισμού (coordination fees), κίνητρα απόδοσης (pay for performance, payment by results), συνταγογράφησης και άλλα κίνητρα διαφόρων ειδών. Έχουν επίσης αναπτυχθεί αρκετές υβριδικές μορφές πληρωμής, μοντέλα που ταξινομούνται κατά το μάλλον μεταξύ 2ης και 3ης κατηγορίας όπως αυτό της αποζημίωσης ανά επεισόδιο υγείας (bundled payment) ή του ολοκληρωμένου συστήματος πληρωμών του Goroll (comprehensive payment system), κοκ. Ας τα δούμε.

1) Η αντιμισθία συνιστά μια ισοπεδωτική μέθοδο πληρωμής, ειδικά όταν εργοδότης είναι το κράτος. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μιλάμε για το ίδιο κράτος που έχει αποδειχθεί ιστορικά ανίκανο να ανταμοίψει τους ικανούς υπαλλήλους και να κινητροποιήσει τους λιγότερο ικανούς. Η οριζόντια αποζημίωση των ιατρών της ΠΦΥ με οποιοδήποτε ποσό, είναι μια εσφαλμένη προσέγγιση όχι μόνο γιατί η μέθοδος της αντιμισθίας είναι εξαιρετικά αντιπαραγωγική και οδηγεί σε δημοσιοϋπαλληλική συμπεριφορά. Αλλά και γιατί η υπόθεση της παραγωγής υπηρεσιών ΠΦΥ είναι μια απόλυτα τοπική υπόθεση. Συναρτάται με τις γεωγραφικές συντεταγμένες του σημείου παραγωγής. Δεν παράγονται με τον ίδιο τρόπο και με το ίδιο κόστος οι υπηρεσίες ΠΦΥ στις Πρέσπες και στο Κολωνάκι, δεν απευθύνονται στους ίδιους πληθυσμούς, ούτε τα χρήματα (κόστος ζωής, υποδομών κτλ) έχουν παντού την ίδια αξία. Αυτή η απλή αλήθεια ερμηνεύει γιατί μια ιατρική επίσκεψη μπορεί να κοστίζει στη χώρα από τίποτα έως 300 ευρώ. Οι ισοπεδωτικές προτάσεις αποτυγχάνουν να αντιληφθούν ότι θα δημιουργήσουν άλλης τάξεως προβλήματα και μεγαλύτερες ανισότητες από αυτές που επιθυμούν να καταπολεμήσουν. Επίσης, μοιάζει αδιανόητο για ένα ελεύθερο επάγγελμα, να καθορίζεται από το κράτος μια οροφή απολαβών. Αρκετοί ισχυρίζονται ότι επί τη βάσει μιας σταθερής αντιμισθίας θα μπορούσε να υπολογιστεί ένας συντελεστής ‘παραγωγικότητας’ για κάθε ιατρό που θα μετέβαλλε την αμοιβή του σε κάποιο ορισμένο εύρος, πχ + ή – 30%. Αλλά για να το κάνεις αυτό, πρέπει πρώτα να έχεις ένα τρόπο να μετρήσεις την ιατρική αποτελεσματικότητα και ποιότητα. Το πρόβλημα εδώ δεν έγκειται μόνο στην ταυτοποίηση ενός έγκυρου αλγόριθμου για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας της ιατρικής εργασίας, έργο που από μόνο του είναι εξαιρετικά σύνθετο. Αλλά και στην ταυτοποίηση ενός αλγόριθμου που να μπορεί να τον ‘τρέχει’ επιχειρησιακά μια κρατική δομή όπως ο ΕΟΠΥΥ.

Ο αλγόριθμος αυτός θα πρέπει να μπορεί να μετουσιώνει μια σειρά από εισερχόμενα δεδομένα (inputs) σε μια εξερχόμενη τιμή αποτελεσματικότητας και ποιότητας (output) ή σχηματικά


Είναι επιβεβλημένο οι ανωτέρω, εντελώς ενδεικτικές, κατηγορίες εισακτέων δεδομένων να μετασχηματίζονται μέσω μιας ομάδας κανόνων και σε αυστηρά προκαθορισμένα και πεπερασμένα βήματα, σε έναν ‘συντελεστή παραγωγικότητας’, ο οποίος θα χρησιμοποιείται στον υπολογισμό της αμοιβής κάθε ιατρού. Όπως μπορεί εύκολα κανείς να καταλάβει, αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο αν όχι συνολικά προβληματικό, γιατί δουλειά αυτού του αλγορίθμου θα ήταν να κάνει μετρήσιμο το υποκειμενικό. Πχ, πώς τεκμηριώνεται το επικοινωνιακό μοντέλο του ιατρού; Δεν επεκτείνομαι περαιτέρω στη διακιολόγηση ότι  η μέτρηση αυτών –και άλλων- παραμέτρων δεν μπορεί να αντικειμενικοποιηθεί, τουλάχιστον εύκολα. Ας το κάνουν όσοι ισχυρίζονται το αντίθετο. Και κυρίως, σκόπιμα δεν αναφέρθηκα καθόλου στο εξαιρετικά σημαντικό κεφάλαιο των αποτελεσμάτων από τη φροντίδα των ασθενών. Έχουν άραγε αναλογιστεί όσοι επικαλούνται τα ‘outcomes’, πόσο επιχειρησιακά δύσκολο είναι να γίνει κάτι τέτοιο στο επίπεδο της πρωτοβάθμιας φροντίδας, σε εθνική κλίμακα, στη χώρα μας; Ακόμα και αν θέλαμε να καταγράψουμε μόνο τα αποτελέσματα από την αντιμετώπιση των ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού, κάτι τέτοιο θα απαιτούσε σημαντικούς πόρους (ψηφιακούς κυρίως αλλά και ανθρώπινους) που όχι μόνο δεν είναι διαθέσιμοι αλλά και δεν βρίσκεται εν εξελίξει κανένας σχεδιασμός για την απόκτησή τους. Ακόμα και για το πιό απλό και διαδεδομένο χρόνιο νόσημα, την ιδιοπαθή αρτηριακή υπέρταση, η παρακολούθηση της οποίας είναι πολύ εύκολη και η θεραπεία της σε γενικές γραμμές στανταρισμένη, δεν μπορεί κανείς να παραγνωρίσει τον παράγοντα ‘ασθενής’. Επιτρέπεται άραγε να τιμωρείται ο ιατρός γιατί ο ασθενής του αρνείται να πειθαρχεί στις φαρμακολογικές, διαιτητικές και άλλες οδηγίες του; Αλλά, ας δεχθούμε χάριν της συζητήσεως, ότι η συμμόρφωση των ασθενών δεν είναι πρόβλημα. Πώς συλλέγονται οι πιέσεις εκατομμυρίων ασθενών; Κάθε πότε; Πού αποθηκεύονται; Πώς ξεχωρίζει κανείς μια εικονική μέτρηση από μία πραγματική; Με ποιούς άλλους παράγοντες συναρτώνται αυτές οι τιμές και βάσει ποιάς εξίσωσης βαθμολογείται ο γιατρός; Πολύ φοβάμαι ότι ενώ η συζήτηση αυτή είναι πολύ χρήσιμη και της αξίζει χρόνος, σοβαρότητα και επιστημονικό κύρος, δεν είναι κάτι του παρόντος, ούτε μπορεί να σχεδιαστεί σε 1-2-3 ή 4 μήνες για τις ανάγκες του ΕΟΠΥΥ.

Νομίζω επίσης, πως πρέπει να παραδειγματιστούμε από το έργο της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης. Στο έργο αυτό, εμπλέκονται μετά βίας και θεωρητικά 84.000 χρήστες (σήμερα όχι περισσότεροι από 16.000), ιατροί και φαρμακοποιοί. Κι όμως, γι αυτόν τον πενιχρό αριθμό χρηστών, αναζητούνται οι απαιτούμενοι υποστηρικτικοί πόροι. Αποδεικνύεται με τον πιό περίτρανο τρόπο ότι αυτό που ήταν εφικτό για έναν δευτεροετή φοιτητή (Mark Zuckerberg) του Harvard το Φεβρουάριο του 2004, δηλαδή να ‘σηκώσει’ ένα καινοτόμο site κοινωνικής δικτύωσης με το όνομα ‘Facebook’ από το υπνοδωμάτιό του στη φοιτητική εστία, είναι τρομερά δύσκολο για το ελληνικό κράτος. Για την ιστορία, όταν ο πιτσιρικάς αλλά δημιουργικός Zuckerberg, έλαβε την πρώτη του σοβαρή χρηματοδότηση από venture capitalists (12,7 εκ. $), το Μάϊο του 2005, το Facebook είχε ήδη 5.500.000 μανιώδεις χρήστες.

2) Πληρωμή κατά κεφαλήν είναι η μέθοδος κατά την οποία ορίζεται συνήθως ένα ετήσιο ποσό αποζημίωσης ανά ασθενή. Ο γιατρός πληρώνεται με το γινόμενο αυτού του ποσού επί τον αριθμό των ασθενών που τον έχουν επιλέξει. Με άλλα λόγια, ο γιατρός, έναντι ορισμένου αντιτίμου, αναλαμβάνει να περιφρουρήσει τα συμφέροντα της υγείας του ασφαλισμένου για ένα έτος. Ο ασφαλισμένος μπορεί να μη χρειαστεί καθόλου τον γιατρό ή και να τον χρειαστεί πολλές φορές, αλλά η αμοιβή του γιατρού είναι πάντα η ίδια. Έχει το πλεονέκτημα ότι για τον γιατρό δεν υπάρχει κίνητρο αλλεπάλληλων επισκέψεων στο ιατρείο του, αλλά παρόλ’ αυτά, ο ασθενής πρέπει να μείνει ικανοποιημένος ώστε να επιλέξει τον ίδιο γιατρό και τον επόμενο χρόνο. Το βασικό μειονέκτημα αυτού του μοντέλου είναι ότι ευνοεί την υποχρησιμοποίηση των πόρων, η οποία μπορεί να ενθουσιάζει τους οικονομιστές αλλά κάνει τους πολιτικούς υγείας να ιδρώνουν στη σκέψη των συνεπειών για την υγεία του πληθυσμού μεσο-μακροπρόθεσμα. Το μειονέκτημα αυτό έχει επιχειρηθεί να διορθωθεί με δύο κυρίως μεθόδους: α) την επαύξηση της αμοιβής ανάλογα με την επιθυμητή έκβαση (supplement payment for desired outcomes) και β) την επαύξηση της αμοιβής ανάλογα με τον κίνδυνο που συνεπάγεται η κάθε κατάσταση (risk-adjusted bonus). Για το πρώτο αναφέρθηκα νωρίτερα. Το δεύτερο είναι σχετικά πιο εύκολο να υλοποιηθεί εν μέρει, αφού η ηλικία, το φύλο και μερικά ακόμη διαθέσιμα δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν εύκολα για τον υπολογισμό του κινδύνου (πχ δεν κινδυνεύει το ίδιο ένας 20χρονος και ένας 70χρονος, άρα ο γιατρός που βλέπει περισσότερους 70χρονους πρέπει να αμοίβεται περισσότερο). Ακόμα κι αυτό πάντως, απαιτεί την ύπαρξη πόρων που δεν είναι άμεσα διαθέσιμοι.

3) Η μέθοδος κατά πράξη και περίπτωση χρησιμοποιείται σήμερα κυρίως στον ΟΠΑΔ και έχει σε βάρος της το σωστό επιχείρημα ότι ευνοεί την προκλητή ζήτηση υπηρεσιών. Παρά ταύτα, υπάρχουν εμπόδια στην άμετρη κατακύρωση επισκέψεων αφού η δεύτερη επίσκεψη ανά ιατρική ειδικότητα στον ίδιο μήνα αποζημιώνεται μόλις με το ήμισυ της πρώτης, ενώ τυχόν τρίτη απαιτεί γραφειοκρατική έγκριση από ελεγκτή και στην πράξη δεν υπάρχει. Το 2008 οι ασφαλισμένοι του ΟΠΑΔ έκαναν σχεδόν 14 εκατομμύρια επισκέψεις στους συμβεβλημένους με τον οργανισμό ιατρούς, δηλαδή σχεδόν 9 επισκέψεις ανά ασφαλισμένο, με συνολικό κόστος περίπου 270 εκ ευρώ. Τα χρήματα αυτά μοιράστηκαν 12.500 ιατροί, με μέσο όρο ετήσιας αποζημίωσης 21.600 ευρώ ή περίπου 1.800 ευρώ μηνιαίως. Αν αυτό γενικευόταν στον ΕΟΠΥΥ, θα δημιουργούσε δαπάνη περί το 1,75 δις ευρώ ετησίως. Το πρόβλημα όμως δεν είναι κυρίως οι ιατρικές επισκέψεις αλλά οι πράξεις και οι παρακλινικές εξετάσεις, οι οποίες το 2008 ανήλθαν σε περίπου 320 εκ ευρώ. Αν αυτά ίσχυαν για όλους τους ασφαλισμένους θα προέκυπτε δαπάνη 2.05 δις ευρώ και συνολική (επισκέψεις+πράξεις+παρακλινικές εξετάσεις) 3,8 δις, ποσό αρκετά υψηλό. Ας μη ξεχνάμε όμως ότι το 2008 ήταν μακράν η χειρότερη οικονομικά χρονιά, κατά την οποία η σπατάλη εκτοξεύτηκε. Τα ποσά αυτά γνωρίζουμε ότι μειώθηκαν το 2009 και το 2010  πιθανώς στα πλαίσια και της γενικότερης ύφεσης, χωρίς να είναι διαθέσιμα τα ακριβή στοιχεία. Ακόμη, τα 320 εκ ευρώ του 2008 για πράξεις δεν τα συνταγογράφησαν μόνο οι συμβεβλημένοι ιατροί αλλά όλοι, αφού ακόμα και μη συμβεβλημένοι ιατροί είχαν αυτό το δικαίωμα. Ο περιορισμός του δικαιώματος αυτού μόνο στους συμβεβλημένους, όπως συμβαίνει ανέκαθεν στο ΙΚΑ, τον ΟΑΕΕ κτλ αλλά και σε όλο το δυτικό κόσμο, μπορεί να συρρικνώσει περαιτέρω αυτό το κονδύλι. Ένα κονδύλι που ήδη μειώθηκε σημαντικά με τη θεσμοθέτηση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης την οποία πρώτος ο ΟΠΑΔ εισήγαγε για τις ιατρικές πράξεις και παρακλινικές εξετάσεις, με την κατά κεφαλήν δαπάνη να μειώνεται τους πρώτους μήνες από τα 134 στα 75 ευρώ (44% μείωση). Θα πρέπει επίσης να διερευνηθεί ενδεχομένως κάποιο ανώτατο ποσοστό αυτο-παραπομπών (αυτο-παραπομπή συνιστά η έκδοση παραπεμπτικού για πράξη που εκτελεί ο ίδιος ιατρός) σε συνάρτηση με τον συνολικό αριθμό των επισκέψεων. Παρόμοια πρόνοια μπορεί να ληφθεί για τις ακριβές απεικονιστικές εξετάσεις δεδομένου ότι διεθνή στοιχεία δείχνουν ότι αυξάνουν δραματικά σε ποσοστό χωρίς αντίστοιχα οφέλη για την υγεία, με πολύ υψηλούς αριθμούς φυσιολογικών εξετάσεων (που κι αυτές είναι χρήσιμες αλλά έως ενός βαθμού). Τα ζητήματα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από τον μείζονος σημασίας νέο κανονισμό παροχών του ΕΟΠΥΥ.

4) Οι πιό σύνθετες μορφές αποζημίωσης θέτουν ανυπέρβλητες, προς το παρόν, προϋποθέσεις για την ελληνική πραγματικότητα. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή η δυνατότητα να εκτιμηθεί το ύψος αποζημιώσεων για τη συνολική φροντίδα ενός υγειονομικού επεισοδίου (Evidence-informed Case Rate) όπως πχ συμβαίνει στην περίπτωση της μεθόδου Prometheus η οποία είναι παράδειγμα bundled payment. Μια ιδέα για το πώς υπολογίζονται κατά Prometheus οι αποζημιώσεις για μερικά χρόνια νοσήματα, μπορεί κανείς να βρεί εδώ. Ίσως ακόμα πιό ενδιαφέρουσα να είναι η θέση του καθηγητή στο Harvard και επικεφαλής του “The Massachusetts Coalition for Primary Care” αλλά και της επιτροπής για τη μεταρρύθμιση του μοντέλου πληρωμής (Payment Reform Task Force) στις ΗΠΑ, Allan Goroll, ο οποίος, παρά το ότι αναγνωρίζει ότι το μοντέλο του της ολοκληρωμένης πληρωμής (comprehensive payment) απαιτεί μεταρρύθμιση του τρόπου αποζημίωσης των ιατρών της ΠΦΥ, σχολίασε πως το να αλλάζεις μέθοδο πληρωμών είναι εγχείρημα για γενναίους, καθώς “it’s the devil you know versus the devil you don’t”. Ειρήσθω εν παρόδω, σημαντική κρίνω και τη θέση του Goroll για τα κέντρα χρονίων νοσημάτων που προτείνονται από μερικούς: θεωρεί πως δεν είναι σωστή λύση, καθώς οι αποκλειόμενοι από τέτοιες υψηλής ποιότητας δομές, θα συγκροτήσουν σύντομα τις νέες γενιές χρονίως πασχόντων και αντιπροτείνει υιοθέτηση του μοντέλου των πολυϊατρείων (Patient Centered Medical Home, PCMH) για όλους τους ασθενείς, χωρίς διαχωρισμούς ανάμεσα σε χρονίως πάσχοντες και μη.

Από την ανασκόπηση των ανωτέρω, μπορεί κανείς να εξάγει τα συμπεράσματά του. Το δικό μου συμπέρασμα είναι πως δεν υπάρχει δυνατότητα να γίνει κάποιο μεγάλο άλμα στο μοντέλο πληρωμών, αφού απαιτείται ενδιάμεσα σκληρή εργασία και θεσμοθέτηση άλλων μεταρρυθμίσεων.

Η πρότασή μου έχει ως εξής:

Προτείνεται, βάσει των υψηλότερων DALY’s (Disability adjusted life-years) στη χώρα, να επιλεγούν οι πέντε -ας πούμε- κυριότερες ασθένειες (τα DALY’s του 2004 κατεδείκνυαν κατά φθίνουσα σειρά την ισχαιμική καρδιοπάθεια, την αγγειοεγκεφαλική νόσο, τη μονοπολική διαταραχή, την απώλεια ακοής και τις άνοιες ως τις πέντε σημαντικότερες ασθένειες) και να καθοδηγηθούν οι ασθενείς που πάσχουν από μια ή περισσότερες από αυτές τις ασθένειες να επιλέξουν έναν συντονιστή-ιατρό ο οποίος θα μπορεί να είναι γενικός ιατρός, παθολόγος ή ειδικός ιατρός για τη νόσο του ασθενούς. Ο ιατρός αυτός πέραν των άλλων θα φέρει και την ευθύνη συντονισμού μεταξύ των διαμερισμάτων στην παροχή υπηρεσιών υγείας και προτείνεται να αμοίβεται με τη μέθοδο κατά κεφαλήν πληρωμής, διορθωμένη για τον κίνδυνο (στο άμεσο μέλλον) και επαυξημένη με έξοδα συντονισμού, το δε ωράριο καθημερινής εργασίας τους που θα αφιερώνεται σε αυτούς τους ασθενείς, θα εξαρτάται από τον αριθμό των ασθενών που θα τους έχουν επιλέξει. Στο μοντέλο αυτό προτείνεται να ενταχθούν επίσης τα παιδιά και οι παιδίατροι.

Οι λοιποί ιατροί αλλά και οι συντονιστές-ιατροί στον υπόλοιπο χρόνο εργασίας τους, προτείνεται να αποζημιώνονται κατά πράξη και περίπτωση, με τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν στην αντίστοιχη παράγραφο.

Επιπλέον, μέσω της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης θα μπορούσαν να προκύψουν κάποια bonuses για τους ιατρούς: πχ αν ο ιατρός ξεπερνά το 10 ή 20 ή 30% της συνταγογραφίας του, σε γενόσημα, γιατί να μην επιστρέφει σ’αυτόν ένα ποσοστό της εξοικονόμησης που παρήγαγε; Αλλά κάτι τέτοιο θα απαιτούσε τα γενόσημα να είναι όντως φθηνότερα των πρωτοτύπων, κάτι που δεν ισχύει αυτή τη στιγμή.

Το μοντέλο αυτό θα μπορούσε να ‘στηθεί’ αρκετά γρήγορα για τις ανάγκες του ΕΟΠΥΥ και θα μπορούσε να αναθεωρηθεί με άνεση χρόνου έως ότου μελετηθούν και αποκτηθούν επιπλέον πόροι που θα διευκόλυναν την υιοθέτηση ενός περισσότερο κατάλληλου και πιό μοντέρνου μοντέλου πληρωμής, σε συνάρτηση πάντοτε με τις μεταρρυθμίσεις (πχ πολυϊατρεία) που απαιτούνται για την καλύτερη προστασία της υγείας του πληθυσμού οι οποίες, ας μη ξεχνάμε, έχουν προτεραιότητα. Πάντως, και οι αμοιβές των ιατρών επηρεάζουν την υγεία, αφού η προσβασιμότητα στις υπηρεσίες πέρα από τη γεωγραφική της διάσταση (τι λέει γι αυτήν το υπουργείο;) έχει και την γραφειοκρατική (ουρές αναμονής). Τις είδαμε στο ΙΚΑ και θα τις ξαναδούμε στον ΕΟΠΥΥ αν δεν προσελκύσει τον απαραίτητο αριθμό ιατρών.

 

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (3)

Η θέσπιση του ΕΟΠΥΥ και οι ΟΤΑ α’ βαθμού

Συγγραφέας: Μιχάλης Κούτρας | Ημερομηνία: 07 Mar 2011

Σε χθεσινή (06/03/2011) του συνέντευξη στην ‘Ελευθεροτυπία”, ο πρόεδρος του ΕΟΦ κύριος Τούντας, διετύπωσε το αυτονόητο: ότι δεν είναι δυνατόν να μην έχεις περιγράψει το περιεχόμενο των παροχών του νέου Οργανισμού για τους ασφαλισμένους και να ασχολείσαι με τις αμοιβές των ιατρών. Πρώτα πρέπει να ορίσεις το περιεχόμενο των παροχών, το δίκτυο παροχής τους, μετά να κοστολογήσεις αυτά και στο τέλος να ορίσεις τις ιατρικές αμοιβές. Πολύ σημαντικά ζητήματα όπως η γεωγραφική προσβασιμότητα, η ποιότητα των προσφερομένων υπηρεσιών, το αν και πώς θα εμπλακούν οι ΟΤΑ στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και άλλα, παραμένουν εκτός ατζέντας. Για να διευκολύνω το άνοιγμα της συζήτησης γύρω από αυτά τα θέματα, αποφάσισα να παραθέσω σήμερα μια περυσινή μου μελέτη για τους όρους και τις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες θα μπορούσαν οι νέοι ΟΤΑ α’ βαθμού να εμπλακούν στην παραγωγή υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Σκοπεύω σε επόμενη ανάρτηση να μιλήσω για το πώς βλέπω εγώ το θέμα των αμοιβών των ιατρών. Όχι για να κοστολογήσω με συγκεκριμένα νούμερα αλλά μόνο για να επιχειρήσω να περιγράψω το πεδίο. Οι δύο αυτές αναρτήσεις, η τρέχουσα και η επόμενη, γίνονται γιατί πρέπει κάποτε όσοι συζητούν τέτοια θέματα και στην κυβέρνηση και στην κοινωνία, να κατανοούν τι απαιτείται ώστε οι αποφάσεις να είναι προϊόντα γνώσης και μελέτης και όχι πολιτικής επικοινωνίας ή συνδικαλιστικού μαξιμαλισμού. Δεν ισχυρίζομαι ότι τα παρατιθέμενα επιχειρήματα είναι τα ορθότερα, πόσο μάλλον τα μόνα, ούτε τα πιό ισχυρά. Το μόνο που ισχυρίζομαι είναι η ανάγκη μας για επιστημονικότερη προσέγγιση, για περισσότερη μελέτη, για καλύτερη τεκμηρίωση.

ΟΤΑ-ΠΦΥ – Όροι και Προϋποθέσεις

.
Το cartoon στην κεντρική σελίδα αφιερώνεται στα δημοτικά συμβούλια ανά τη χώρα.

Share/Save/Bookmark  |  Σχολιάστε το κείμενο (0)

Show Buttons
Hide Buttons