MyStigma

1. Αρχική
2. Πολιτική
3. Υγεία
4. Πολιτισμός
5. Πόλη
6. About
7. Επικοινωνία

Η οργάνωση streetpanthers στην οποία έχω αναφερθεί και παλιότερα, έχει συγκροτήσει ένα group στο google με την ονομασία ‘πεζοπόροι‘ του οποίου είμαι μέλος. Διαβάζοντας λοιπόν τα τελευταία μηνύματα, έπεσα πάνω σε ένα ιστολόγιο που αναπαράγει το video που βλέπετε παρακάτω. Πρόκειται για την ιστορία του γερμανού Michael Hartmann στο Μόναχο προ 30ετίας. Ο ήρωάς μας, απηυδισμένος από τη συνεχή επέκταση του αυτοκινήτου και την κατάληψη των πεζοδρομίων, αποφασίζει να απαντήσει με το ίδιο νόμισμα: περπατά πάνω από τα σταθμευμένα αυτοκίνητα και στη μέση του δρόμου, μέχρι που … το υπόλοιπο να το δείτε! Αξίζει μόνο και μόνο για την είδηση που μεταφέρει στην αρχή για τον τραγικό θάνατο ενός μικρού κοριτσιού, της Sylvia.

Κι αφού το είδατε, τώρα πείτε μου: είμαστε ή δεν είμαστε 30 χρόνια πίσω; Στη Γερμανία το έλυσαν το πρόβλημά τους, με σοβαρότητα, μέθοδο και σκληρή δουλειά. Εμείς θα μπορέσουμε άραγε; Πρέπει μήπως να θρηνήσουμε πρώτα τη δική μας Σύλβια;

Ο Paul O’ Neill διετέλεσε υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ στη συντηρητική κυβέρνηση Bush του νεότερου, αλλά σύντομα αποχώρησε ασκώντας δριμεία κριτική. Ασχολήθηκε με τις πολιτικές για την υγεία στο Pittsburgh και κέρδισε και σ’ αυτόν τον τομέα την καταξίωση. Είναι λόγω αυτού του τελευταίου, που τον παρακολουθώ και ομολογώ πως δεν ξαφνιάστηκα καθόλου όταν συμφώνησα διαβάζοντας μια πρόσφατη ομιλία του στο Harvard Business School. Εκεί περιέγραψε τις τρεις ερωτήσεις που πρέπει να απαντά κάθε υπάλληλος ενός οργανισμού καταφατικά, κάθε μέρα που εργάζεται, έτσι ώστε ο οργανισμός να έχει προοδευτική και ανοδική δυναμική:

1. Μου συμπεριφέρονται οι συνάδελφοί μου και ειδικά οι ανώτεροί μου, με αξιοπρέπεια και σεβασμό, άσχετα από τη θέση μου στον οργανισμό;
2. Μου παρέχονται η γνώση, τα μέσα και η υποστήριξη ώστε να συνεισφέρω ό,τι μπορώ στον οργανισμό και αυτό, προσθέτει νόημα στη ζωή μου;
3. Το πρόσεξε κανείς αυτό; Δηλαδή, αναγνωρίζεται η συνεισφορά μου;

Θυμήθηκα αμέσως μια συζήτηση που είχα με μια εργαζόμενη στο δήμο μας. Μου περιέγραφε την υποτιμητική και εξευτελιστική συμπεριφορά προς το προσωπικό ενός αντιδημάρχου, γνωστού για την κουτσαβάκικη συμπεριφορά του, σε αντίθεση με αυτήν έτερου αντιδημάρχου, γνωστού για τη σοβαρότητά του.
Αυτό μου έφερε με τη σειρά του στη μνήμη μιά δήλωση του διάσημου μουσικού Johann Sebastian Bach ο οποίος είπε κάποτε πως ‘δεν υπάρχει τίποτα το αξιοσημείωτο στο παίξιμο του εκκλησιαστικού οργάνου. Απλά πρέπει κανείς να χτυπήσει τα σωστά πλήκτρα στο σωστό χρόνο και το όργανο παίζει μόνο του’.
Μερικές φορές σκέπτομαι πως τα πράγματα είναι όντως απλά: προσφέρεις στους εργαζόμενους αλλά και τους ‘πελάτες’ του οργανισμού αριστεία, ποιότητα, καλοσύνη και σεβασμό και ‘το όργανο παίζει μόνο του’. Βέβαια, η αρχική σκέψη είναι πως αυτό ισχύει, αν είσαι Bach. Στην περίπτωσή μας εκτιμώ πως δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο. Γιατί η ικανότητα ενός δημάρχου ή αντιδημάρχου κλπ, δεν αντικατοπτρίζεται σε κάποιο ‘χάρισμα’, σαν κι αυτό που αναμφίβολα είχε ο Bach, αλλά στην ικανότητά του να συντονίζει εμβριθείς και καλοπροαίρετους συνεργάτες (τους έχει διαλέξει άλλωστε) έτσι ώστε να αλληλοϋποστηρίζονται και να δουλεύουν αρμονικά για το καλό του οργανισμού.
Ακόμη, το να χτυπάς τα σωστά πλήκτρα στο σωστό χρόνο, είναι ήδη δύσκολο για κάποιον performer ενός μινουέτου του Bach. Και γίνεται ακόμα δυσκολότερο όταν λαμβάνει χώρα μπροστά σε ένα ενήμερο και ευαίσθητο ακροατήριο. Απαιτεί όμως, πριν από οτιδήποτε άλλο, το κούρδισμα του οργάνου. Χωρίς αυτό η ευφυής έμπνευση του συνθέτη, η ικανότητα του εκτελεστή και η ευαισθησία του ακροατηρίου θα μείνουν κενά γράμματα. Και κούρδισμα με ‘σφαλιάρες’ μπορεί να γίνεται στα cartoons αλλά δε γίνεται στην πραγματικότητα. Η συμπεριφορά του συγκεκριμένου αντιδημάρχου αμαυρώνει όλη την παράσταση!

Αρκετές φορές στο παρελθόν, αλλά και στην τελευταία συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, με ευκαιρία την παρέμβαση συμβούλου για τους φωτεινούς σηματοδότες, ο δήμαρχος επεσήμανε την ανάγκη μιας νέας συγκοινωνιακής μελέτης. Δεσμεύτηκε μάλιστα – αν δεν λαθεύω – να την εφαρμόσει κατά γράμμα. Κανείς νομίζω δεν θα διαφωνήσει για την ανάγκη μιας συγκοινωνιακής μελέτης.
Αλλά υπάρχουν ορισμένα θέματα που πρέπει να προσέξουμε. Το πιο σημαντικό κατά τη γνώμη μου είναι το τι επιθυμεί η μελέτη να εξυπηρετήσει. Κι αυτό πρέπει να το γνωρίζουμε ΠΡΙΝ ξεκινήσει η μελέτη. Εξηγούμαι: είναι συνήθης πρακτική να επιχειρείται η διευκόλυνση των συνηθειών των πολιτών. Έτσι, μια τέτοια μελέτη ξεκινά μετρώντας με διάφορες μεθοδολογίες τον κυκλοφοριακό φόρτο σε κομβικά σημεία και επιπλέον καταγράφοντας με ερωτηματολόγια το πώς συμπεριφέρονται κυκλοφοριακά οι πολίτες. Αφού λοιπόν καταγραφούν οι συνήθειες των πολιτών (στη χώρα μας έγιναν και μελέτες που παρέλειψαν το στάδιο των ερωτηματολογίων!), καταστρώνεται η μελέτη για να τις διευκολύνει.
Αυτό για την περίπτωσή μας είναι λάθος. Οι κορίνθιοι έχουν κακές κυκλοφοριακές συνήθειες και η μελέτη οφείλει όχι να τις διευκολύνει αλλά να τις καταστείλει με στόχο μια όμορφη, ήσυχη και πολιτισμένη πόλη και όχι μια πόλη που θα διευκολύνει τα αυτοκίνητα αλλά όχι τους πολίτες (έστω τους μη οδηγούς).
Δεν μπορώ ακόμα να ξεχάσω τις απαράδεκτες απόψεις επί του θέματος από τον προηγούμενο δήμαρχο κο Θωμαΐδη, που μείωσε – άκουσον-άκουσον – το εύρος του διαζώματος της Εθνικής Αντιστάσεως για να διευκολύνει το διπλοπαρκάρισμα! Δεν ήταν αυτό το μόνο του έγκλημα, αλλά όπως και νά’χει, δεν είναι τώρα αυτός το θέμα. Τώρα το θέμα είναι να προχωρήσει η πόλη στην ορθή κατεύθυνση.
Μια συγκοινωνιακή μελέτη μπορεί να είναι η ευκαιρία μας, μπορεί και η καταδίκη μας. Γι αυτό εγώ δεν θα έλεγα ότι πρέπει να εφαρμοστεί κατά γράμμα, εκ των προτέρων. Πρέπει να ανατεθεί σε μεγάλο και έμπειρο μελετητικό γραφείο που θα επιλεγεί από διαπαραταξιακή επιτροπή. Αν μάλιστα οριστεί ως σύμβουλος και κάποιο μεγάλο γραφείο από το εξωτερικό, ακόμα καλύτερα. Στο μελετητικό γραφείο πρέπει να παραδοθούν επίκαιρα δημογραφικά και πολεοδομικά δεδομένα καθώς και όποιες διευκολύνσεις ζητηθούν. Αλλά να τους καταστούν σαφείς και οι απαιτήσεις μας. Για την επιλογή του δείγματος των πολιτών που θα συμπληρώσουν ερωτηματολόγια, θα πρέπει να τηρηθούν όλοι οι κανόνες της στατιστικής μεθοδολογίας για δειγματοληψίες (εκτός αν θέλουμε να κάνουμε μελέτη ερήμην των πολιτών). Η μελέτη, το ξαναλέω, θα πρέπει να έχει σαν στόχο όχι πώς θα διαχειριστεί τον κυκλοφοριακό φόρτο αλλά πώς θα δημιουργήσει και θα εξασφαλίσει μια πόλη βιώσιμη και όμορφη. Έτσι, εκτός από τη διαχείριση του κυκλοφοριακού φόρτου, μπορεί και πρέπει να συμπεριλάβει και άλλα κεφάλαια. Πχ επιβάλλεται κατά τη γνώμη μου, να συμπεριλάβει την εκπόνηση σχεδίου για τις αστικές συγκοινωνίες και τα απορριμματοφόρα, ώστε να βρεθούν οι βέλτιστες διαδρομές και η βέλτιστη πυκνότητα των δρομολογίων.
Ακούω συχνά για διάφορα μέτρα, έχω προτείνει κι εγώ μερικά. Τίποτα από όλα αυτά δεν έχει την έννοια του θέσφατου. Αλλά και κανένας δεν μπορεί να με πείσει ότι μια μελέτη μπορεί να είναι σωστή εκ των προτέρων. Ειδικά όταν εμείς δεν έχουμε καταλήξει στο τι θέλουμε. Δεν μπορεί να μας πει κάποιος συγκοινωνιολόγος πώς θα ζήσουμε στην πόλη μας, εμείς θα του πούμε κι αυτός πρέπει να βρει τον τρόπο. Εις επίρρωσιν των λεγόμενων μου, παραθέτω ένα διάγραμμα ροής από αντίστοιχη μελέτη στην πόλη Kirkland των ΗΠΑ. Βλέπετε ότι όλα ξεκινούν από τα αιτήματα των πολιτών (Citizen Requests). Ας θέσουμε λοιπόν και ας διαφυλάξουμε τους όρους από τη δική μας πλευρά και τότε οι πιθανότητες μιας καλής μελέτης αυξάνουν (γιατί, ας μη ξεχνάμε, πρόκειται περί ανάθεσης και όχι διαγωνισμού και άρα πρέπει να έχουμε τα μάτια μας τέσσερα).

Πηγαίνοντας το πρωί στη δουλειά μου παρατήρησα ότι δεν είχαν μαζευτεί τα σκουπίδια (τουλάχιστον στη διαδρομή που ακολουθώ εγώ). Το μεσημέρι, όταν έφευγα από τη δουλειά τα σκουπίδια ήταν ακόμα περισσότερα. Αγανάκτησα σκεπτόμενος ότι τώρα είναι άφαντος ο αντιδήμαρχος της καθαριότητας όπως και τα κανάλια που κάλυπταν τις άθλιες μετεκλογικές ρεκλάμες του, τώρα έχουν ‘ξεχάσει’ να κάνουν ρεπορτάζ και έχουν βάλει τις κάμερες τους για φόρτιση!
Έβγαλα λοιπόν εγώ αυτές τις φωτογραφίες από το κέντρο της πόλης: Κόρινθος, 07/05/2007, 3:00μμ, στην οδό Αδειμάντου, την οδό Ερμού και την οδό Πυλαρινού. Στις δύο τελευταίες μάλιστα, λόγω έλλειψης κάδου, οι πολίτες αφήνουν τα σκουπίδια τους σε σακούλες και χαρτόκουτα στο πεζοδρόμιο, εύκολη βορά των αδέσποτων (που κι αυτά θα τα εξαφανίσει όπως τα σκουπίδια ο ηρωικός αντιδήμαρχος).
Γνωρίζω καλά τις δικαιολογίες που θα ακούσω. Ότι τα μέσα είναι πενιχρά, οι υπάλληλοι λιγοστοί, τα οχήματα που ‘κληρονόμησαν’ ελαττωματικά κοκ. Τι κρίμα που δεν έχει ο κύριος αντιδήμαρχος στη διάθεσή του μιά SS Freiwilligen-Gebirgs-Division “Prinz Eugen” ή έστω μια Panzer Division βρε αδελφέ, για να κάνει τη δουλειά του ο άνθρωπος χωρίς να υπόκειται την κριτική και τη λοιδωρία των απλών πολιτών όπως εγώ.
Αποδεικνύεται για άλλη μια φορά αυτό που κάθε σκεπτόμενος και μνήμων άνθρωπος αντιλαμβάνεται. Ότι ο καθαρισμός της πόλης για δύο μήνες μετεκλογικά εδώ και είκοσι χρόνια σημαίνει πως δεν υπάρχει υγιής μηχανισμός καθαριότητας και οι εκάστοτε αντιδήμαρχοι μας κοροϊδεύουν εν ψυχρώ, πουλάνε ‘φύκια για μεταξωτές κορδέλες’, ενδιαφέρονται μόνο για την προσωπική τους προβολή και όχι για την καθαριότητα.
Αλήθεια, μελετήθηκε ποτέ ο ορθολογισμός των διαδρομών των απορριμματοφόρων; Τοποθετήθηκαν οι κάδοι σε σταθερά σημεία για να μην μετακινούνται από πολίτες; Γνωρίζει κανείς ότι ο προγραμματισμός της θέσης των κάδων και των διαδρομών και των ωραρίων των απορριμματοφόρων, οφείλουν να είναι αντικείμενο ειδικής μελέτης από συγκοινωνιολόγους; Αν ναι, τι κάνουν γι αυτό; Ευκαιρία είναι η αναγγελθείσα νέα συγκοινωνιακή μελέτη. Αλλά γι αυτήν, περισσότερα σε επόμενο post.

Ήρθε η ώρα, σε συνέχεια του προηγούμενου post να καταθέσω ένα ακόμη τρελό όνειρο. Σχετίζεται με τη σιδηροδρομική γραμμή. Απ’ ότι λέγεται από επίσημα χείλη, τα ψωμιά της είναι μετρημένα. Αν λοιπόν ο σιδηροδρομικός σταθμός καταργηθεί, η γραμμή θα απελευθερώσει έναν εξαίσιο χώρο. Τι θα τον κάνουμε; Δρόμο; Μετά λόγου γνώσεως θα προτείνω κάτι υπερβολικό. Γιατί αν δεν το έχετε καταλάβει, μόνο με υπερβολικά μέτρα μπορεί αυτή η πόλη να ομορφύνει. Με ανάπλαση οδών και πεζοδρομίων όχι. Ούτε με καινούργια λουλούδια στα παρτέρια (παρότι κι αυτά είναι απαραίτητα). Το μήνυμα λοιπόν από αυτά τα posts προς τους δημοτικούς μας άρχοντες είναι: THINK BIG! Αλλά ας περάσουμε στην πρόταση.
Στο Παρίσι, υπάρχει από το 1853 μια κοιλαδογέφυρα (στα γαλλικά viaduc). Είναι δηλαδή ένα ισόγειο κτίσμα με καμάρες (δείτε τις φωτογραφίες). Φτιάχτηκε για να φιλοξενήσει επάνω της μια σιδηροδρομική γραμμή. Τώρα οι καμάρες έχουν γίνει καταστήματα και στην οροφή της σχεδιάζεται να φτιαχτεί ένας υπέργειος κήπος-πεζόδρομος. Τι καταπληκτική ιδέα! Φαντάζεστε κάτι ανάλογο από το σταθμό μέχρι τη δυτική έξοδο της πόλης; Δημοτικά καταστήματα στο ισόγειο και έναν καταπράσινο πεζόδρομο και ποδηλατόδρομο επάνω; Στο αρχικό στενό κομάτι (από σταθμό μέχρι την οδό Άργους) αντί για καταστήματα θα μπορούσαν πχ να υπάρχουν κιόσκια για μικροπωλητές ή ακόμα και για τη λαϊκή αγορά.

Οι Γάλλοι τώρα την ονομάζουν Viaduc des Arts, δηλαδή ‘γέφυρα των τεχνών’. Έχει μήκος 1,5 χιλιόμετρο και οι Γάλλοι την προτείνουν ως ένα από τα τουριστικά αξιοθέατα της πόλης τους. Όχι άδικα κατά τη γνώμη μου.
Ζούμε σε μια πόλη όπου δεν έχουμε να υπερηφανευτούμε για πολλά. Εκτός ίσως από τον τίτλο μιας από τις πιό άσχημες πόλεις της ελλάδας. Αν θέλουμε αυτό να αλλάξει, πρέπει να κάνουμε κάτι σημαντικό. Έτσι από πείσμα που θα έλεγε και ο Ταχτσής…

Σε προηγούμενο post με τίτλο ‘Η Πόλη που Ονειρεύεται‘ γράφαμε: “Θα μπορούσε άραγε ποτέ αυτή η κρυπτογραφημένη διαδικασία της παραγωγής ονείρων να γίνει μαζική; Τα όνειρα και οι ευχές χιλιάδων ανθρώπων να μορφοποιηθούν στην ‘ιδανική πόλη του αύριο’;“
Είναι γνωστό ότι ο Μορφέας, θεός των ονείρων (και όχι του ύπνου) πήρε το όνομά του ακριβώς επειδή μορφοποιούσε τα όνειρα. Δεν θυμάμαι αν συναντήθηκα μαζί του σε βαθύ ύπνο ή σε κάποια υπναγωγική παραίσθησή μου και προέκυψε αυτή η ιδέα. Είναι τρελή, ένα τρελό όνειρο, γι αυτό τη βρίσκω ιδιαίτερα απολαυστική. Όπως και τα παραληρήματα των τρελών, που είναι συχνότατα πολύ απολαυστικά, κάποτε με πλοκή που θα ζήλευαν αρκετές νουβέλες της καθημερινότητας. Άλλοτε, υποκρύπτουν αλήθειες που επίσης σπάνια συναντά κανείς στα καφενεία της αγοράς.

Όπως κι αν έχει, το όνειρο έχει ως εξής: πώς θα σας φαινόταν αν ενοποιούνταν τα τρία μεγαλύτερα πάρκα της πόλης; τα περιβολάκια, ο φλοίσβος και τα μπαζώματα προς την ποσειδωνία; Το μόνο που χρειάζεται είναι η πεζοδρόμηση της οδού Εθνικής Αντιστάσεως από Αδειμάντου μέχρι Δαμασκηνού (χωρίς να συμπεριλαμβάνονται αυτές οι δυο), και κάποιες ελάσσονες σχετικά παρεμβάσεις στην περιοχή του Αγίου Νικολάου. Φαντάζεστε την ενοποίηση του μικρού πάρκου μπροστά από το 13ο δημοτικό σχολείο με το προαύλιο του δικαστικού μεγάρου, τη φαρδιά οδό και τα περιβολάκια; Αυτό μάλιστα. Αυτό είναι ο ορισμός του ανοιχτού χώρου. Προεκτεινόμενος μάλιστα μέχρι τον αναπλασμένο φλοίσβο; Κι ακόμη πιο πολύ προς τα ανατολικά μέχρι την αρχή της ποσειδωνίας;
Αντέχει κανείς τόση ελευθερία;

Ink drawing by Narina Sarkisyan

Οφείλουμε να αποδώσουμε τα συγχαρητήριά μας στο δήμαρχο, κύριο Αλέκο Πνευματικό και ολόκληρο το δημοτικό συμβούλιο για την πρωτοβουλία του πρώτου και τη συναίνεση των υπολοίπων για επαναχωροθέτηση του νέου διοικητηρίου. Όσοι θυμούνται τον αυταρχικό τρόπο με τον οποίο το νομαρχιακό συμβούλιο είχε χωροθετήσει το νέο διοικητήριο στην ποσειδωνία, αρνούμενο την εξέταση οποιασδήποτε άλλης πρότασης (μία είχε κατατεθεί από διαφωνούντα νομαρχιακό σύμβουλο της πλειοψηφίας, αλλά ούτε αυτή εξετάστηκε), θα δικαιώσουν διπλά το δήμαρχο. Επιτέλους η νομαρχιακή αρχή οφείλει να καταλάβει ότι χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της δημοτικής αρχής, καμία απόφαση για το νέο διοικητήριο δεν μπορεί να θεωρείται κοινωνικά νομιμοποιημένη. Η πρόταση του κυρίου Γιώτη μάλιστα για νέο διοικητήριο στο χώρο του 6ου συντάγματος πεζικού, ήταν η πλέον εμπεριστατωμένη και πειστική.
Αν στο θέμα αυτό προσθέσουμε και τον τρόπο με τον οποίον ο δήμαρχος τοποθετήθηκε στη συνέντευξη τύπου που έδωσε για το υπόγειο πάρκινγκ στα περιβολάκια, που δείχνει ευελιξία, δείχνει ότι έγινε παραλήπτης των διαφορετικών απόψεων και το θέμα θα επανεξεταστεί στα πλαίσια μιας καινούργιας συγκοινωνιακής μελέτης, τότε του αξίζει διπλό μπράβο. Αρκεί η μελέτη να μην είναι τύπου “cut-copy-paste”.

Μια πόλη που ονειρεύεται, είναι μια πόλη που ελπίζει. Ελπίζει τα όνειρά της να γίνουν πραγματικότητα. Έτσι, στο μυαλό των πολιτών, δίπλα στην πραγματική εικόνα της πόλης υπάρχει μιά εικονική, ονειρώδης, φαντασιακή. Ιδανικά, μιά αόρατη πόλη σαν κι αυτές του Ίταλο Καλβίνο. Σαν τις νεράϊδες που περιγράφει η Marguerite Yourcenar σε κάποιο από τα ‘διηγήματα της ανατολής’, νιώθεις δίπλα σου το φτερούγισμά τους, κάποτε νιώθεις και το άγγιγμά τους, αλλά ποτέ δεν τις βλέπεις. Φυλακισμένες καθώς είναι στο ατομικό υποσυνείδητο, έχουν αξία μόνο για τον φορέα τους. Συχνά, τις αρνείται και ο ίδιος.
Θα μπορούσε άραγε ποτέ αυτή η κρυπτογραφημένη διαδικασία της παραγωγής ονείρων να γίνει μαζική; Τα όνειρα και οι ευχές χιλιάδων ανθρώπων να μορφοποιηθούν στην ‘ιδανική πόλη του αύριο’; Γνωρίσαμε μέχρι σήμερα το μαζικό εργατικό κίνημα, τα μαζικά μέσα ενημέρωσης, τα μαζικά μέσα μεταφοράς κοκ. Μπορεί ποτέ η φαντασία να γίνει μαζική; Απαντήστε, παρακαλώ μέσα σας, τώρα. Με ένα ‘ναι’ ή ένα ‘όχι’. Κατόπιν, διαβάστε τη συνέχεια.

Το εξαιρετικό think tank ‘Demos’ από την Αγγλία, έχει ένα τμήμα του αφιερωμένο στις πόλεις και τους δημόσιους χώρους (η εκπληκτική δουλειά που γίνεται εκεί, οφείλει κάποτε να συναντήσει την ελληνική μιζέρια για να τη διδάξει, να της υποδείξει τους δρόμους και τους τρόπους, αλλά εμείς είμαστε σταθερά ‘τριτοδρομίτες’, επαγγελματίες της δικαιολογίας). Το Demos αυτοπροσδιορίζεται ως δεξαμενή σκέψης για τη δημοκρατία της καθημερινότητας. «…πιστεύουμε ότι ο καθένας πρέπει να είναι σε θέση να κάνει προσωπικές επιλογές στη ζωή του που συμβάλλουν στο κοινό καλό. Σκοπός μας είναι να κάνουμε τη δημοκρατική αυτή ιδέα, πράξη…». Εκεί, κάποιοι έχουν την κακή συνήθεια να εννοούν ό,τι λένε. Έτσι, μεταξύ άλλων, ξεκίνησαν ένα project με όνομα ‘The Dreaming City: Glasgow 2020’, η πόλη που ονειρεύεται: Γλασκώβη 2020.
Το ‘Γλασκώβη 2020’ είναι ένα πρόγραμμα για να συλλεχθεί η φαντασία της πόλης και να μιλήσει για μια νέα εκδοχή του μέλλοντός της. Στην ιστοσελίδα του προγράμματος μπορεί όποιος το επιθυμεί να διαβάσει και να καταθέσει την ιστορία του, να κάνει μια ευχή για την πόλη και να πληροφορηθεί για επερχόμενα σχετικά γεγονότα. Η πρώτη ευχή μάλιστα που καταγράφηκε ήταν αυτή του δημάρχου!
Θα έχει άραγε η Γλασκώβη του 2020 καμία σχέση με αυτήν που ονειρεύονται τώρα; Δεν το γνωρίζω. Αλλά τουλάχιστον, αυτοί ονειρεύονται, συζητούν μεταξύ τους, καταθέτουν τα όνειρά τους. Εδώ νιώθουμε όλο και περισσότερο σαν το σκύλο στον πίνακα του Goya που βλέπετε πιό πάνω: πάντα προσπαθούμε να κρατήσουμε το κεφάλι μας πιό ψηλά από το φράχτη, από το νερό, από τα σκατά.

Αναδημοσιεύουμε σήμερα κατόπιν συνεννοήσεως και αδείας, το αξιόλογο άρθρο της κυρίας Αναστασίας Διαμαντίδου από το ιστολόγιο του συνδυασμού ‘Πολίτες για την Αλλαγή‘ της Ξάνθης, με τίτλο

“Πρόληψη, Μείωση, Διαλογή στη Βάση και Ανακύκλωση Απορριμμάτων”

Η ευθύνη – ο ρόλος της αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών

Το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα της χώρας με σοβαρές περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Ο «πόλεμος των σκουπιδιών» μαίνεται σε διάφορες περιοχές, χωρίς δυστυχώς όμως να τίθεται πάντα το πρόβλημα στην ουσιαστική του διάσταση. Σε πολλές περιοχές θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα από την ανεξέλεγκτη διάθεση, να γίνουν έργα εξυγίανσης και καθαρισμού μέχρι το αργότερο το 2008, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να αποφύγουμε σημαντικές «ποινές» δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο, ενώ ακόμα λειτουργούν πολλοί ακατάλληλοι ή ανεξέλεγκτοι χώροι διάθεσης αποβλήτων (χωματερές) σε ολόκληρη τη χώρα.

Αλλά η κατασκευή σωστά οργανωμένων χώρων ταφής (ΧΥΤΑ) μπορούσε να αποτελούσε μέχρι πριν λίγα χρόνια ένα μικρό μέρος της λύσης αλλά δεν ήταν και δεν είναι από μόνη της η λύση. Ελάχιστοι έχουν κατανοήσει ότι, ως αποτέλεσμα της ευρωπαϊκής και της πρόσφατης εθνικής πολιτικής για τα απορρίμματα , δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε απλώς για συλλογή και –έστω οργανωμένη – ταφή αποβλήτων αλλά για ολοκληρωμένη πολιτική, που σημαίνει πολύ περισσότερα. Δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε για χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) ή για Χώρους Υγειονομικής Ταφής των Υπολειμμάτων των αποβλήτων (ΧΥΤΥ) αλλά για συνολικό σχεδιασμό διαχείρισης που θα περιλαμβάνει κυρίως την διαλογή στην βάση και την ανακύκλωση Πρέπει να γίνει συνείδηση σε όλους μας πως δεν υπάρχει μαγική λύση που να μας απαλλάσσει χωρίς κόπο από τα σκουπίδια, όποια λύση και αν επιλέγουμε. Η ολοκληρωμένη διαχείριση των απορριμμάτων είναι απαραίτητη και η τεχνολογία θα έρθει συμπληρωματικά να υποβοηθήσει στη βάση επιλογές διαχείρισης που έχουμε κάνει.

Πριν ληφθεί, λοιπόν, οποιαδήποτε απόφαση που είναι δεσμευτική για τα επόμενα 15-20 χρόνια, πρέπει κανείς να έχει σταθμίσει επακριβώς τις συνέπειες και τα προβλήματα που πρέπει να επιλύσει.

Στη συζήτηση για τη διαχείριση των απορριμμάτων πρέπει να εμπλακεί η κοινωνία αλλά το περιεχόμενο της συζήτησης πρέπει να αφορά τη συνολική πολιτική διαχείρισης των απορριμμάτων και όχι το τελευταίο στάδιο της. Η συζήτηση (δημόσια, άμεση αλλά και μέσω των ΜΜΕ) και οι θέσεις που εκφράζονται πρέπει να αφορούν στο πώς θα μειώσουμε δραστικά την ποσότητα των απορριμμάτων που θα πάνε για ταφή, πως θα επανεντάξουμε σε μια κυκλική οικονομία (με επαναχρησιμοποίηση κι ανακύκλωση) τα υλικά που σήμερα καταλήγουν στα άχρηστα, πώς θα αλλάξει το μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης για να γίνει πιο βιώσιμο και τέλος, βέβαια, στο που θα πάνε τα υπολείμματα με ασφαλή τρόπο. Η συζήτηση θα πρέπει συνεπώς να επικεντρωθεί στο «πως ρυπαίνω λιγότερο» και όχι «που τα θάβω»

Δεσμευόμαστε πλέον από την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία για την εφαρμογή μιας ιεραρχίας στην πολιτική διαχείρισης αποβλήτων, σύμφωνα με την οποία προηγείται η πρόληψη και η μείωση των αποβλήτων, η αξιοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της διαλογής στην πηγή και της ανακύκλωσης και έπεται η τελική ταφή των υπολειμμάτων ή άλλες μέθοδοι τελικής διάθεσης των υπολειμμάτων

Ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

Ο υπό συζήτηση Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΣΔΑ) Αν.Μ & Θ δυστυχώς δεν προτείνει αλλά ούτε προβλέπει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης των απορριμμάτων. Αγνοώντας τόσο την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, δεν προβλέπει την πρόληψη – μείωση των απορριμμάτων, την διαλογή στην βάση, την αξιοποίηση και προώθηση της ανακύκλωσης και αναφέρεται μόνο στην συλλογή (χωρίς καμία διαλογή στην βάση) και στο τελικό στάδιο ήτοι την ταφή σε έναν κεντρικό ΧΥΤΥ (το ονομάζουν ΧΥΤΥ ενώ δεν εξασφαλίζεται και δεν προβλέπεται ο τρόπος επεξεργασίας των απορριμμάτων ώστε να μπορούν να υπολογισθούν με ασφάλεια η ποσότητα και η ποιότητα των τυχόν υπολειμμάτων που θα καταλήγουν στον κεντρικό ΧΥΤΥ.) Η εμπειρία δείχνει ότι τεχνολογίες που αγνοούν τη συμμετοχή του πολίτη στη μεγαλύτερη δυνατή διαλογή υλικών και στηρίζονται σε τεχνολογικές λύσεις για να διαχωρίσουν υλικά που μπορούν να διαχωριστούν εύκολα, είναι πολύ δαπανηρά και έχουν φτωχά αποτελέσματα ως προς την ποιότητα των ανακυκλώσιμων υλικών που δίνουν. Αν σε ένα εργοστάσιο μηχανικής ανακύκλωσης καταλήγουν όλα τα σκουπίδια μαζί σε μια σακούλα, και το κόστος συλλογής θα είναι ιδιαίτερα μεγάλο και το αποτέλεσμα πολύ φτωχό, πχ. τα χαρτιά θα μουσκέψουν από τα ζουμιά των σκουπιδιών, και δεν θα μπορούν να αξιοποιηθούν, άρα θα έχουμε πολύ περισσότερα υπολείμματα απ’ ότι αν κάναμε σωστά τη διαλογή των αποβλήτων σε κατηγορίες από την πηγή.Δυστυχώς η ελληνική πραγματικότητα μας δείχνει (μονάδα μηχανικής ανακύκλωσης στα Λιόσια, μονάδα επεξεργασίας λυμάτων στην Ψυττάλεια) ότι υπάρχει στη χώρα μας σοβαρό θέμα αξιόπιστης διαχείρισης ακόμα και σχετικά απλών μονάδων κυρίως όταν έχει υιοθετηθεί κεντρικός σχεδιασμός και δημιουργία χώρων μεγάλης δυναμικότητας και εξυπηρέτησης μεγάλου όγκου απορριμμάτων και μεγάλου τμήματος πληθυσμού. Αποτέλεσμα των αστοχιών κατά την υλοποίηση των περιφερειακών σχεδιασμών διαχείρισης είναι τα τεράστια περιβαλλοντικά προβλήματα, δημιουργία εστιών μόλυνσης, άμεσος δημόσιος κίνδυνος, ατελείωτα έργα και μεγάλα χρέη στις κοινωνίες.

Είναι επιτακτική ανάγκη να σταθούμε με υπευθυνότητα και συνέπεια απέναντι στο πρόβλημα διαχείρισης των απορριμμάτων.

Η «πόλεμος των σκουπιδιών» και η σημερινή πραγματικότητα προσφέρει πρωτόγνωρες για τη χώρα μας δυνατότητες να γίνει σοβαρή δουλειά για τη μείωση και ανακύκλωση των απορριμμάτων. Το καινούριο νομοθετικό πλαίσιο και η δημιουργία συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης δίνουν την ευκαιρία για την προώθηση, πλέον, μιας ολοκληρωμένης, βιώσιμης διαχείρισης των απορριμμάτων.Σύμφωνα με την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη «Θεματική Στρατηγική για την Πρόληψη και την Ανακύκλωση των Αποβλήτων» (ΘΣΠΑΑ) δημιουργούνται 250 θέσεις εργασίας ανά 10.000 τόνους αποβλήτων που ανακυκλώνονται, 20-40 αν η ίδια ποσότητα αποτεφρωθεί και 10 αν καταλήξει σε ταφή. Οι δραστηριότητες επαναχρησιμοποίησης δημιουργούν ως και 500 θέσεις εργασίας ανά 10.000 τόνους υλικών, χωρίς να επηρεάζουν τις θέσεις εργασίας στους τομείς παραγωγής νέων προϊόντων. Επιπλέον, η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση προσφέρουν ευκαιρίες εργασίας και εκπαίδευσης σε άτομα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αγορά εργασίας, όπως για παράδειγμα τα άτομα με ειδικές ανάγκες, περιορισμένες ικανότητες και μακροχρόνια άνεργα.

Οι επιδιωκόμενες λύσεις θα πρέπει, προκειμένου να είναι βιώσιμες, να συνοδεύονται από ουσιαστική ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή των πολιτών στην μείωση – διαχείριση – διαλογή των απορριμμάτων, ώστε να έχουμε την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη μείωση των απορριμμάτων που τελικώς θα καταλήξουν στους ΧΥΤΥ.

Ας αναλάβουμε λοιπόν όλοι τις ευθύνες μας – πολίτες, αιρετοί άρχοντες, φορείς διαχείρισης – προκειμένω να χαραχθεί μια ουσιαστική πολιτική διαχείρισης των απορριμμάτων στην Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας και Θράκης και ας πάψουν κάποιοι να αντιμετωπίζουν την διαχείριση των απορριμμάτων ως μια ευκαιρία «διαχείρισης χρημάτων».

Με ιδιαίτερη ευχαρίστηση, ανακοινώνω σήμερα τη δημιουργία μίας νέας σελίδας στο ιστολόγιο, αυτής με τον τίτλο “Αρχεία Multimedia”. Στη σελίδα αυτή θα φιλοξενούνται κατά κύριο λόγο, αρχεία ήχου (.mp3) από τις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου του δήμου μας, αλλά και ό,τι άλλο πολυμεσικό ήθελε προκύψει.
Από καιρό είχα σκεφτεί ότι αυτό θα ήταν χρήσιμο γιατί οι δημότες θα μπορούν έτσι να ακούσουν ένα δημοτικό συμβούλιο όποτε αυτοί θέλουν, να το σταματήσουν για λίγη ώρα και να συνεχίσουν αργότερα από εκεί που έμειναν, να πάνε πίσω και να ξανακούσουν ένα μέρος κοκ.
Υλοποιώντας το, κατάλαβα και κάτι άλλο. Ούτε η πληροφόρηση που είχα από παρόντα στο δημοτικό συμβούλιο, ούτε οι καταγραφές στον τοπικό τύπο δεν ήταν ακριβείς. Δηλαδή, αν δεν ακούσεις με τα ίδια σου τα αυτιά τι ειπώθηκε, δεν μπορείς να έχεις αντικειμενική εικόνα. Έπρεπε να το περιμένω αλλά θεωρούσα τις πηγές μου αξιόπιστες. Λάθος! Το ίδιο φαντάζομαι θα μπορούσε να συμβεί σε οποιονδήποτε. Σε κάθε περίπτωση, από τώρα και στο εξής θα έχει όποιος το επιθυμεί, πληροφόρηση από πρώτο χέρι.
Πέρα όμως από τις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου, θα φιλοξενηθούν σε αυτήν τη σελίδα και αρχεία μουσικής από κορίνθιους εκτελεστές ή συντελεστές, για να μη ξεχνάμε και την καλλιτεχνική δημιουργία των συμπολιτών μας. Άλλωστε, αν κάποιος καταφέρει να ακούσει ολόκληρο ένα δημοτικό συμβούλιο, μάλλον θα χρειαστεί στη συνέχεια μία συνεδρία αποτοξίνωσης με λίγη μουσική!