MyStigma

1. Αρχική
2. Πολιτική
3. Υγεία
4. Πολιτισμός
5. Πόλη
6. About
7. Επικοινωνία

Η Βαλένθια είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη στην Ισπανία με πληθυσμό περί το 1 εκατομμύριο. Το όνομά της προέρχεται από το λατινικό Valentia που θα πει ‘δύναμη’. Ίσως αυτό να εξέθρεψε τη φιλοδοξία στους κατοίκους της να φανούν αντάξιοι του ονόματός της. Γιατί σήμερα η Βαλένθια χαίρει μορφωτικής και οικονομικής ευεξίας, αλλά τα πράγματα δεν ήταν πάντα έτσι. Το 1957 ο ποταμός Turia πλημμύρισε καταστροφικά την πόλη (το ίδιο συνέβη και στην πόλη μας το 1972 και το 1997). Οι εκεί αρχές αποφάσισαν να κάνουν το λογικό, σε αντίθεση με τους εδώ ιθύνοντες που αποφασίζουν τη μία βλακεία μετά την άλλη: εξέτρεψαν τον ποταμό εκτός της πόλης. Στο ερώτημα τι να κάνουμε με την ξερή –τώρα- κοίτη, οι ισπανοί έκαναν πάλι το προφανές: δημιούργησαν ένα επίμηκες πάρκο, μήκους 10 χιλιομέτρων, που λειτουργεί ως πνεύμονας πρασίνου της πόλης. Και πάλι, περίσσεψε το νοτιότερο και πλησιέστερο προς τη θάλασσα τμήμα της κοίτης. Παλιές βιοτεχνίες, κοτέτσια και αποθήκες συμπλήρωναν το τοπίο. Οι ιθύνοντες σκέφτηκαν –και πάλι λογικά- πως αν κάτι σημαντικό φτιαχνόταν εκεί, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μαγνήτης για επενδυτές και η όλη περιοχή θα μπορούσε να αναβαθμιστεί. Ο όλος σχεδιασμός όμως θα έπρεπε να συνδέεται δομικά με το περιβάλλον και να μην είναι απλά ένα αξιοθέατο. Έτσι, η φυσική κατάληξη του πάρκου Turia συμπεριέλαβε μονοπάτια περιπάτου δίπλα σε λιμνούλες αλλά και γέφυρες που συνδέουν τις δύο πλευρές της πόλης, και δρόμους απ’όπου διέρχεται η αστική συγκοινωνία, συνδέοντας έτσι οργανικά το πάρκο με την πόλη. Ο μαγνήτης συνίσταται σε ένα σύμπλεγμα κτιρίων (επί του προκειμένου η λέξη ‘κτίριο’ συνιστά υποτίμηση του έργου) που ονομάζεται “Ciudad de les Arts i les Ciencies” που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει ‘πόλη των γραμμάτων και των τεχνών’. Συμπεριλαμβάνει :

1) το παλάτι των τεχνών ‘βασίλισσα Σοφία’, μιά όπερα και αίθουσα παραστάσεων
2) το Ημισφαιρικό, ένα πολυμεσικό auditorium,
3) έναν σκιασμένο κήπο (L’ Umbracle),
4) το αλληλεπιδραστικό μουσείο επιστημών ‘πρίγκηπας Φίλιππος’ και
5) ένα ανοιχτό ωκεανογραφικό πάρκο με περισσότερα από 500 θαλάσσια είδη, το μεγαλύτερο στην ευρώπη.

Το έργο αρχιτεκτονικά επιμελήθηκε ο σπουδαίος αρχιτέκτονας Santiago Calatrava. (Τι ειρωνεία, τα εκπληκτικά έργα του Calatrava στο ΟΑΚΑ είναι κλειστά στο κοινό και το σύμπλεγμα αποκομένο από τον αστικό ιστό, σε αντίθεση ακριβώς με αυτό της Βαλένθια).
Εκτός από τους χιλιάδες Βαλεντσιάνους που απολαμβάνουν καθημερινά αυτά τα αποκτήματα, 25 εκατομμύρια επισκέπτες του πάρκου μέχρι σήμερα, έχουν μετατρέψει τη Βαλένθια σε έναν από τους πιό δημοφιλείς προορισμούς συνεδριακού τουρισμού ή και βραχείας αναψυχής.

Πρόσφατα, μεταξύ 2 και 6 Οκτωβρίου, 2000 ειδικοί περί το διάστημα, παρακολούθησαν εκεί το διεθνές αστροναυτικό συνέδριο (international astronautical congress), ενώ του χρόνου, η πόλη θα φιλοξενήσει το America’s cup, την διάσημη αυτή επίδειξη τεχνολογίας μέσα από έναν ιστορικό ιστιοπλοϊκό αγώνα (το sponsoring του συγκεκριμένου αγώνα θα αποδώσει 1 δις ευρώ!).

Με όλα αυτά, η πόλη κατάφερε να στρέψει τα μάτια όλου του κόσμου επάνω της. Αλλά για να το πετύχει αυτό χρειάστηκε πρώτα να στρέψει αυτή τα δικά της προς τον κόσμο!
(προσοχή: κάθε ομοιότης με τον Ξηριά, την ποσειδωνία, τον ισθμό κτλ είναι τυχαία και η όποια σύνδεση αυτών με τα ανωτέρω, σαφώς κακοήθης!).

Εδώ και λίγες ημέρες έλαβα την παρακάτω επιστολή:

«Αγαπητοί φίλοι του Πολιτισμού,
Την Τρίτη, 31 Οκτωβρίου 2006, ο Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού ΑΕ (ΟΠΕΠ) και το Υπουργείο Πολιτισμού διέκοψαν βίαια και απροειδοποίητα τη λειτουργία του cultureguide, του μοναδικού δίγλωσσου πολιτιστικού πόρταλ της χώρας, που επί τεσσεράμισι χρόνια ενημέρωνε καθημερινά τους ανθρώπους που αγαπούν τις Τέχνες και τον Πολιτισμό για τις πολιτιστικές δραστηριότητες στην Ελλάδα. Ποτέ δεν δόθηκαν εξηγήσεις για τους λόγους της πράξης αυτής. Διέδωσαν όμως ότι το cultureguide είχε υψηλό κόστος λειτουργίας, χαμηλή επισκεψιμότητα και κακή ποιότητα.
Και τα τρία επιχειρήματα είναι ψευδή. Το κόστος λειτουργίας του cultureguide ήταν ελάχιστο, η επισκεψιμότητά του η υψηλότερη στην Ελλάδα για πολιτιστικό site (10.000 επισκέπτες ημερησίως), και η ποιότητα των κειμένων είχε αποσπάσει πολλαπλά βραβεία σε Ελλάδα και εξωτερικό. Οι λόγοι ήταν άλλοι που ποτέ δεν εξηγήθηκαν. Καλούμε εσάς, τους ανθρώπους που αγαπούν τις Τέχνες και τον Πολιτισμό, να διαμαρτυρηθείτε.
Στείλετε τώρα από ένα email προς τον ΟΠΕΠ και το ΥΠΠΟ και εκφράστε την αντίθεσή σας. Κάντε τους να καταλάβουν ότι υπάρχει αντίδραση.
Αντιγράψετε τις παρακάτω διευθύνσεις … »
Ακολουθούσαν αρκετές διευθύνσεις email όπου θα μπορούσε κανείς να αποστείλει μηνύματα διαμαρτυρίας. Έστειλα κι εγώ το ακόλουθο μήνυμα:

Αγαπητοί κύριοι,
Θα ήθελα να εκφράσω την απογοήτευσή μου αλλά και τη διαφωνία μου με τη διακοπή λειτουργίας του ιστοτόπου cultureguide.gr. Η αποδόμηση δεν μπορεί να λογίζεται ως έργο, όποια και αν είναι τα επιχειρήματα υπέρ αυτής. Στη χειρότερη περίπτωση θα έπρεπε από την ίδια διεύθυνση να προβάλλεται η προοπτική βελτίωσης του έργου ή αντικατάστασής του με κάποιο καλύτερο, και όχι η άκομψη προβολή ‘internal server error’. Eπιτέλους, οφείλετε να σέβεστε την εικόνα της χώρας, η οποία ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ βιλαέτι σας.

Σήμερα λοιπόν, έλαβα το εξής εξωφρενικό:

Agapitoi filoi,
Mathame mia eidisi simera pou mas sokare! O OPEP ebale eidika filtra ston kentriko server tou oste na blokarontai ola ta email pou apostellontai se auton kai ta opoia periexoun ti leksi cultureguide. Simera 7 Noembriou oli mera, kaneis ston OPEP den elabe minima diamartyrias, para to gegonos oti apostalisan pano apo 40. An auto isxyei opos mas lene oi piges mas entos tou OPEP prokeitai gia praksi algini. Praksi logokrisias kai perifronisis olon sas. Den theloun oute kan na sas akousoun. Den tous aforoun osa tous lete. Den epitrepoun oute kan stous ypallilous tous na diabasoun tis diamartyries sas. Epipleon, ektos apo tis parakolouthiseis sta email olou tou prosopikou, parakolouthountai pleon KAI ta tilefona. Dystyxos, den mporoume na apodeiksoume osa leme kai se auto akribos basizontai.
Eytyxos omos yparxei to blog http://culturedied.blogspot.com/ ki etsi oi diamartyries sas yparxoun ekei. Den mporoume na skeftoume allou eidous tropo gia na diamarturithei kaneis se osa kanoun autoi oi anthropoi tou xthes. Isos, to fax tha mporouse na einai mia lysi. Sas parathetoume merika numera fax pou tha mporousate isos na steilete ti diamartyria sas.

Γραφείο Προέδρου: 210-8894995
Γραφείο Διευθύνουσας Συμβούλου: 210-8894955
Γραφείο Εντεταλμένου Συμβούλου: 210-8894905 & 210-8894958
Διεύθυνση Προβολής κ Επικοινωνίας: 210-8894865
Διεύθυνση Ψηφιακών Εφαρμογών: 210-8894885
Γραμματεία Δ.Σ.: 210-8894925

Στο χωριό μου λένε ‘στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα’. Η κυβέρνηση αυτή και ο περήφανος υπουργός πολιτισμού της Βουλγαράκης, είναι σίγουρα (και το λιγότερο) κουφοί. Διαφωνεί κανείς;

Σε λίγες ημέρες θα πάω για επαγγελματικούς λόγους στο Κυότο της Ιαπωνίας. Δεν έχω ξαναπάει ποτέ στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου και δε μπορώ να κρύψω τον ενθουσιασμό μου. Μιλώντας με ένα φίλο που έχει πάει αρκετές φορές στην Ιαπωνία, μου είπε πως η φύση εκεί είναι οργιαστική, ειδικά το φθινόπωρο. Η σχετική γρήγορη έρευνα στο internet επιβεβαίωσε με το παραπάνω τα λεγόμενά του.
(Autumn Colors in Kyoto)

(At the Nanzenji Temple, Kyoto Japan. Photo by Katsunori Shimada)

Με αφετηρία αυτό, θέλησα να μάθω περισσότερα, ειδικά για το Κυότο. Να ανασκοπήσω την ιστορία του, να εξοικειωθώ στις ιδιαιτερότητες του ιαπωνικού πολιτισμού, να προσανατολιστώ στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή.

Έτσι, εκτός από το λαϊκό χοροθέατρο kabuki, τις πολεμικές τέχνες, την ποίηση renga, την ποίηση haiku κτλ έπεσα πάνω στον Takagi Masakatsu. Έναν μουσικό και ζωγράφο που χρησιμοποιεί ως αποκλειστικό εργαλείο της τέχνης του, τον υπολογιστή. Το αξιόλογο και ιδιαίτερα χαλαρωτικό του video με τίτλο ‘Girls’, σας προσφέρω μέχρι να γυρίσω με τις δικές μου φωτογραφίες. Και βέβαια, τις εντυπώσεις μου για το τι είναι ‘πόλη’ για τους ιάπωνες.

Αντιγράφω από το (αγαπημένο αυτού του blog) βιβλίο του Ίταλο Καλβίνο ‘Οι Αόρατες Πόλεις’:
«Ο άντρας που ιππεύει για μέρες πολλές σε άγρια εδάφη ποθεί να συναντήσει μια πόλη. Κάποτε φτάνει στην Ισιδώρα, πόλη όπου τα μέγαρα έχουν κρεμαστές ελικοειδείς κλίμακες καλυμμένες από θαλάσσιους κοχλίες, πόλη όπου κατασκευάζονται με όλους τους κανόνες της τέχνης κιάλια και βιολιά, πόλη όπου όταν ο ξένος είναι αναποφάσιστος ανάμεσα σε δύο γυναίκες συναντάει πάντα μιά τρίτη, πόλη όπου οι κοκορομαχίες εκφυλίζονται σε αιματηρούς καυγάδες ανάμεσα σ’ αυτούς που βάζουν στοιχήματα. Όλα αυτά τα πράγματα σκεφτόταν κάθε φορά που ποθούσε μια πόλη. Η Ισιδώρα είναι επομένως η πόλη των ονείρων του: με μία μόνο διαφορά. Η ονειρεμένη πόλη τον εμπεριείχε νεαρό. Στην Ισιδώρα φτάνει σε προχωρημένη ηλικία.
Στην πλατεία είναι το πεζούλι των γέρων που κοιτάζουν τη νεολαία να περνά. Βρίσκεται καθισμένος στη σειρά μαζί τους. Οι επιθυμίες έχουν ήδη γίνει μνήμες.»

Αυτό που καταλαβαίνω από το παραπάνω απόσπασμα, είναι ότι αυτοί που έχουν οράματα, καταναλώνονται κυνηγώντας τα. Και ακόμα και αν τα κατακτήσουν, άλλοι είναι αυτοί που θα τα απολαύσουν. Ένας τέτοιος άνθρωπος, ένας λεβέντης, θέλησε να συμμετάσχει στις τωρινές εκλογές σε ένα ψηφοδέλτιο. Του το είχα πει ότι θα τον ξεσκίσουν τα αγριόσκυλα.. Αυτός όμως είχε πιό πολύ το νου του στο όραμα παρά στις νουθεσίες. Και τον ξέσκισαν. Η δική μου γνώμη είναι ότι συνέβαλλε με την προσπάθειά του όχι στην εκπλήρωση του οράματος, αυτό το βλέπει άλλωστε μόνο αυτός, αλλά στην άνοδο στην εξουσία των αγριόσκυλων. Αν το καταλαβαίνει τότε δεν πειράζει, έκανε λάθος. Αν όμως δεν το καταλαβαίνει, τότε έκανα λάθος εγώ.
Δεν έχω σχεδόν καμία αμφιβολία ότι ζούμε έναν πολιτικό μεσαίωνα. Όπου κανένα ήθος δε θριαμβεύει. Όπου η πολιτική ηθική ταπεινώνεται για χάρη της μωροφιλοδοξίας. Όπου μόνο κάποιοι εξαιρεταίοι ή νεοφερμένοι στο στίβο μεταγγίζουν γνώση, νιότη, φρεσκάδα, ψυχή. Κι αυτοί αντέχουν συνήθως λίγο. Μερικοί απ’αυτούς, καθώς περνά ο χρόνος εξελίσονται σε επαγγελματίες. Και τότε, επενδύονται τις σκατωμένες πορφύρες του ψευδοαξιώματός τους και κοιτώντας το κατουρημένο τσαντήρι τους ονειρεύονται αυνανιστικά πως κυβερνούν ένα ιμπέριουμ. Ο εαυτός τους έχει πάρει τη θέση του Λόγου. Κι ας το έχει πεί ο Αριστοτέλης εδώ και χιλιάδες χρόνια, ότι δεν δίνουμε την εξουσία στον άνθρωπο αλλά στο Λόγο, γιατί ο άνθρωπος ασκεί την εξουσία για τον εαυτό του και γίνεται τύραννος («Ουκ εώμεν άρχειν άνθρωπον αλλά τον λόγον, ότι εαυτώ τούτο ποιεί και γίνεται τύραννος»).

Τι μένει άραγε στο μυαλό ενός ανθρώπου που μόλις επισκέφθηκε μιά πόλη; Ποιά θα ήταν η εικόνα της Αθήνας χωρίς τον Παρθενώνα; Του Παρισιού χωρίς τον Πύργο του Άϊφελ; Της Νέας Υόρκης χωρίς τους ουρανοξύστες της; Είναι αλήθεια πως είναι η υπογραφή της τέχνης και της τεχνικής που ανεξίτηλα διαμορφώνει την εικόνα μιάς πόλης. Αλλά πέρα από την ιστορική διαδρομή αιώνων ή χιλιετιών, που απαιτούν ένα μέγα-έργο, υπάρχει και η καθημερινή εικόνα της πόλης που φέρουμε όλοι μέσα μας. Μιάς εικόνας που έχει να κάνει με κτίρια που γνωρίσαμε, με στέκια, με γειτονιές. Μιάς εικόνας που πέρα από το χώρο, επεκτείνεται στο χρόνο. Το χρονικό εύρος αυτής της εικόνας ξεκινά από την πόλη του παππού μας και φτάνει στις μέρες μας. Κάθε φορά που θυμάμαι τον παππού μου το Γιώργο, προσπαθώ να θυμηθώ το καφενείο του Μανιάτη, όπου έπαιζε πρέφα. Κάθε γενιά λοιπόν προσθέτει κάτι και φεύγοντας, αφήνει κάτι πίσω της που οι νεότεροι γνωρίζουν –έστω και αχνά- και που συνήθως αφήνεται να αργοσβήνει. Είναι ως ένα σημείο φυσικό. Το παλιό κτίριο θα δώσει τη θέση του σε ένα νεότερο. Αυτό που λείπει είναι τα σταθερά σημεία, τα ορόσημα. Προέκυψε έτσι μιά ασυνέχεια, μιά παύση της ιστορίας, μιά αμήχανη βουβαμάρα που στην περίπτωση της Κορίνθου χρονολογείται από το 1928, μετά το νέο ρυμοτομικό, που είναι ακόμη σήμερα ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει αυτή η πόλη. Να γιατί τα έργα τέχνης των δημόσιων χώρων είναι απαραίτητα σε μιά πόλη. Γιατί προσωποποιούν τους χώρους, γιατί θυμίζουν σε όλους πως κάποιος άλλος πέρασε από εκεί και άφησε κάτι πίσω του, γιατί αποκαθιστούν το νήμα της ιστορίας. Γιατί στην εποχή της αποπροσωποποίησης και της ανωνυμίας, προσθέτουν κάποιες προσωπικές πινελιές. Όχι όμως ρε γαμώτο μόνο με την ηρωική τους μορφή, δηλαδή τους αδριάντες. Υπάρχουν και άλλες μορφές τέχνης των δημόσιων χώρων (public art). Όπως οι τοιχογραφίες. Όχι η γελοία συνθηματογραφία, ή το βιαστικό spray των πιτσιρικάδων, αλλά η αληθινή τοιχογραφία.

“Everglades” by Jan Kolenda & John Foster, 2003
Foster is a professor at Broward Community College and Kolenda is a teacher at the Museum. Ρίξτε και μιά ματιά στο υπόλοιπο site, αξίζει.

τοιχογραφία του Joseph Hindley, στο αεροδρόμιο της Quad City

Αλλά και οτιδήποτε επαναλαμβανόμενο όπως οι κάλαθοι αχρήστων (η φωτο από το Trash can Project, στο οποίο συμμετείχαν σχολεία)

τα παγκάκια, (οι φωτο από διαγωνισμό στη Laguna Beach για παγκάκια, αλλά εκεί θα βρείτε και πολλά άλλα έργα τέχνης για δημόσιους χώρους)

ακόμα και τα καπάκια της αποχέτευσης, μπορούν όπως δείχνουν και οι φωτογραφίες να γίνουν αντικείμενα τέχνης.

Ο κόσμος είναι γεμάτος με λαμπερά παραδείγματα. Αν εμείς επιλέγουμε να τα αγνοούμε, τότε είμαστε χωριάτες εξ’ ορισμού. Διαφωνείτε; Τότε ας φτιάξουμε μιά διεύθυνση ‘τέχνης δημόσιων χώρων’ στο δημαρχείο μας. Όπως έχουν τόσες και τόσες πόλεις σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο.

Μιας και ασχοληθήκαμε σε προηγούμενο άρθρο με το τι είναι πολιτισμός, ας απολαύσουμε λίγο αληθινό μουσικό πολιτισμό. Η καταπληκτική ιταλίδα mezzosoprano Cecilia Bartoli τραγουδά την άρια Guisto Ciel από την όπερα του Gioacchino Rossini ‘Η Πολιορκία της Κορίνθου’. Την ορχήστρα διευθύνει ο Ελβετός Charles Dutoit. Το έργο είχαμε την ευτυχία να παρακολουθήσουμε από την Εθνική Λυρική Σκηνή, στο χώρο της Αρχαίας Κορίνθου, σε μιά μοναδική παράσταση τον Ιούνιο του 2002, στα πλαίσια της πολιτιστικής ολυμπιάδας 2001-2004.
Ένθερμος φιλέλληνας, ο Rossini εμπνεύστηκε την όπερα από την πολιορκία και πτώση του Μεσολογγίου που ήταν ακόμη νωπή όταν το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε το 1826 στην Όπερα του Παρισιού. Κατ’ άλλους, η έμπνευση προήλθε από την καταστροφή της Χίου. Πάντως, η επιτυχία της ήταν τεράστια. Έστω και αν το libretto δεν αναφέρεται σε κάποιο ιστορικό γεγονός που να συνέβη στην πόλη μας, συμβάλλει στη διάδοση του ονόματος της Κορίνθου.
Αν έχετε αργή σύνδεση, μετά το click στο κέντρο της οθόνης πατήστε την παύση κάτω αριστερά για να δώσετε χρόνο στο video να κατέβει και το ακούτε αργότερα χωρίς σπασίματα. Καλή ακρόαση!

Το κάστρο του Ακροκορίνθου (αριστερά στη φωτο, αν δεν το καταλάβατε) είναι το αρχαιότερο και το μεγαλύτερο στην Πελοπόννησο, πιθανώς και σε όλη την Ελλάδα. Ο συνδυασμός αυτού του μονολιθικού βράχου και του Ισθμού της Κορίνθου (του περισσότερο υποτιμημένου επιτεύγματος της μηχανικής στον κόσμο), καθόρισε την ιστορία της πόλης. Έχοντας εξασφαλισμένη την άμυνα με αυτό το απροσπέλαστο οχυρωματικό σημείο και ελέγχοντας τη χερσαία οδό μεταξύ πελοποννήσου και στερεάς ελλάδας, και τη θαλάσσια οδό προς σαρωνικό και κορινθιακό κόλπο, η Κόρινθος εξαγόρασε το εισιτήριό της για οικονομική και άρα κοινωνική ακμή. Περασμένα μεγαλεία. Γιατί στη σύγχρονη εποχή, μόλις και δια βίας καταφέραμε να φωταγωγήσουμε το κάστρο του Ακροκορίνθου. Βεβαίως, παρότι είναι από τα σπουδαιότερα, αν όχι το σπουδαιότερο κάστρο στη χώρα, φωταγωγήθηκε τελευταίο. Το ασήμαντο συγκριτικά κάστρο της Ανθούσας, 6 χλμ βόρεια της Πάργας, έχει φωταγωγηθεί από πολλών ετών. Όπως αναμενόταν, οι πολιτικοί μας όχι μόνο θριαμβολόγησαν αλλά και τσακώθηκαν για την πατρότητα του έργου. Θα μου πείτε ότι αφού το έργο έγινε, ας μη γκρινιάζω. Εξηγούμαι: δεν μου έρχεται άλλο πρόσφατο, πιό τρανό παράδειγμα κατασπατάλησης δημόσιου χρήματος (οι αγγλοσάξονες το λένε: money down the drain, ήτοι τα λεφτά στην αποχέτευση).

Δε γνωρίζω άλλο κάστρο που να έχει φωτιστεί με ψυχρό και όχι θερμό φωτισμό, ούτε εδώ,
στη σειρά,

Παλαμήδι,

Αστυπάλαια,

ούτε στο εξωτερικό, (με τη σειρά)

Heidelberg-Γερμανία,

Budapest-Ουγγαρία,

Γιατί άραγε διάλεξαν αυτόν τον φωτισμό που συνθέτει ένα σκηνικό κατάλληλο μόνο για θρίλερ; Γιατί, ακόμη, επέλεξαν να φωτίσουν κυρίως το βράχο και όχι το κάστρο; Αντίθετα, όπως φαίνεται και από τις φωτογραφίες, ο υποφωτισμός των κατώτερων υψομετρικά στοιχείων, απαιτείται προκειμένου να αναδειχθεί το φωτιζόμενο αντικείμενο. Πείτε μου εσείς το γιατί. Μήπως το έργο δεν τελείωσε ακόμα και βρισκόμαστε σε κάποιο ενδιάμεσο στάδιο; Τότε προς τι οι παράτες και τα δελτία τύπου; Εγώ όμως ξέρω ότι κανείς δεν διαμαρτυρήθηκε (εκτός από ορισμένους που φοβούνται μήπως ο λογαριασμός του ρεύματος είναι πολύ υψηλός – ναι, ναι, αυτό είναι το επίπεδο της συζήτησης). Το έργο εκτέλεσε η νομαρχία αλλά αφορά το δήμο μας. Πώς τοποθετήθηκαν επ΄αυτού οι συνδυασμοί για τις δημοτικές εκλογές; “Μπράβο, εμείς πάντα το λέγαμε ότι χρειαζόταν”. Λοιπόν φίλοι, συμπολίτες και μη, εμένα δε μου αρέσει ούτε το αισθητικό αποτέλεσμα, που θυμίζει ταινία με τον κόμη δράκουλα, ούτε το μεγάλο ποσό χρημάτων που σπαταλήθηκε, ούτε η ολιγωρία ετών (έχουν εφεύρει οι πολιτικοί μας έναν όρο για να δικαιολογούν την ολιγωρία τους: την ωρίμανση του έργου!!!). Άλλη μιά χαμένη ευκαιρία για την πόλη μας, προστέθηκε σα σβηστό κερί στις προηγούμενες.
“…Δεν θέλω να γυρίσω να μη διώ και φρίξω
τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει,
τι γρήγορα που τα σβηστά κεριά πληθαίνουν.”

Η νυχτερινή φωτογραφία του Ακροκορίνθου είναι ευγενική προσφορά του εξαιρετικού φωτογραφείου της πόλης μας Vas-Val.

Το μουσείο Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, έχει ξεκινήσει ήδη από το 1988 ένα ερευνητικό πρόγραμμα με την ονομασία ‘The Corinth Computer Project’. Ο αρχικός στόχος ήταν να μελετηθεί ο πολεοδομικός σχεδιαμός κατά τη ρωμαϊκή περίοδο στην Κόρινθο και να παραχθεί ένας υψηλής ακρίβειας ψηφιακός χάρτης της αρχαίας πόλης στον οποίον κάποιος θα μπορούσε να διακρίνει και να μελετήσει τις αλλεπάλληλες χρονολογικές περιόδους ανάπτυξης της πόλης. Στην πορεία το πρόγραμμα επεκτάθηκε και στην καταγραφή της ιστορίας της Κορίνθου από την αρχαϊκή περίοδο μέχρι και τον 20ο αιώνα. Αυτό το εκπληκτικό έργο συντελέστηκε σε διάστημα μεγαλύτερο των δέκα ετών, από πλείστους μελετητές-συντελεστές, πλην όμως ουδεμία εκδήλωση ή αναφορά σε αυτό το πρόγραμμα δεν υπέπεσε στην αντίληψή μου από το δήμαρχο του πολιτισμού όπως του αρέσει να αυτοαποκαλείται. Ούτε βέβαια εδέχθη οποιασδήποτε μορφής κριτική γι αυτό από την αντιπολίτευση. Ταμπουρωμένος στους ορίζοντες του επαρχιωτισμού του, γοητευμένος από τον πολιτισμό του Νταλάρα, μαθητευόμενος στο πρότυπο ευγένειας του ‘Πανίκα’ Ψωμιάδη (εκεί είναι καλός μαθητής), και κυρίως, ανεπίδεκτος οιασδήποτε βελτίωσης, ο δήμαρχος Κορινθίων σκορπά λεφτά σε φυλλάδια για το έργο του στον τομέα του πολιτισμού, χωρίς να δείχνει να αντιλαμβάνεται καλά-καλά τι σημαίνει αυτή η λέξη. Με τη στενή της έννοια, η λέξη πολιτισμός αναφέρεται ευθέως στην πόλη και τον πολίτη, περιγράφοντας την πολυπλοκότητα, τα μέσα και τα αγαθά της ζωής στην πόλη. Με αυτήν την έννοια, το αμερικανικό πρόγραμμα συνιστά την πιό πλήρη καταγραφή του κορινθιακού πολιτισμού που έγινε ποτέ. Αν λοιπόν ο σημερινός ή οποιοσδήποτε μελλοντικός δήμαρχος θελήσει να ψελλίσει τη λέξη ‘πολιτισμός’, ας καλέσει πρώτα τους συντελεστές αυτού του προγράμματος να τους τιμήσει, ας φιλοξενήσει πρώτα το ψηφιακό προϊόν του προγράμματος σε ένα μουσείο κορινθιακής ιστορίας και μετά ας καλέσει και τη Γλυκερία. Επιτέλους, αυτά τα μουσικά (υπο)προϊόντα μπαίνουν κάθε μέρα στα σπίτια μας, τα γραφεία μας, τα αυτοκίνητά μας από τα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις, χωρίς καν να το επιθυμούμε. Στομώσαμε πιά!! Αυτό που δεν μπαίνει είναι ακριβώς αυτό που αντιπροσωπεύει το ‘The Corinth Computer Project’: η υψηλής ποιότητας, έντασης και διάρκειας, ανθρώπινη προσπάθεια να ειπωθεί η αλήθεια.

Το σχέδιο στην αρχή είναι του Coronelli από το 1685 και φιλοξενείται στη Γεννάδειο βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

Το σήμα κατατεθέν (trademark) είναι ένα μοναδικό σήμα το οποίο χρησιμοποιείται για να ταυτοποιήσει κατά τρόπο αποκλειστικό ένα συγκεκριμένο οργανισμό (συνήθως εμπορικό) και να τον διακρίνει από άλλους, παρόμοιους ή ανάλογους. Το σήμα αυτό είναι περιουσία του οργανισμού που το κατέχει, συχνά ιδιαζόντως μεγάλης αξίας. Η κατάχρηση ή καταπάτηση ενός τέτοιου σήματος είναι –θα έλεγε κανείς- ‘αιτία πολέμου’ για τον ιδιοκτήτη του.
Αλλά τι σχέση έχουν αυτά με την Κόρινθο; Έχουν, γιατί το μαγικό άγγιγμα της ιστορίας μας κατέστησε –έστω και αν δεν το επιθυμούμε- κληρονόμους ενός σήματος μοναδικά συνδεδεμένου με τη λέξη ‘Κόρινθος’: του κορινθιακού κιονόκρανου, του σημαντικότερου αρχιτεκτονικά στοιχείου του κορινθιακού ρυθμού.
Το κορινθιακό κιονόκρανο, κορυφαίο από άποψη αισθητικής και λειτουργικότητας λατρεύτηκε από τους αρχιτέκτονες όλου του κόσμου, διδάσκεται σε όλες τις αρχιτεκτονικές σχολές του κόσμου και κατάφερε κάτι σχεδόν μοναδικό: δεν κατέκτησε μόνο τον ιστορικό χρόνο θριαμβεύοντας επί δύο και πλέον χιλιετίες, αλλά κατέκτησε και τον γεωγραφικό χώρο με παραδείγματά του να στέκουν περήφανα σε όλη τη γη. Αυτή η διασπορά στο χώρο και το χρόνο οφείλεται κατά τη γνώμη μου σε ένα του χαρακτηριστικό που το διακρίνει από τα άλλα κιονόκρανα: ότι επιτρέπει τις διαφορετικές εκδοχές στη σχεδίασή του και άρα δεν είναι δεδομένο, μονολιθικό. Δείτε πόσο διαφορετικά εμφανίζονται τα φύλλα της ακάνθου σ’αυτά τα κιονόκρανα:

Από αριστερά προς τα δεξιά και από επάνω προς τα κάτω: 1) Maison Carree, Nimes, Γαλλία, 16πΧ, 2) Καρχηδόνα, Τυνησία, 3ος αιώνας μΧ, 3) Πάνθεον, Ρώμη, 121 μΧ, 4) Μνημείο James Mc Nulty, Buffalo, ΗΠΑ, 5) St Andrew, Steyning, West Sussex, Αγγλία, 12ος αιώνας μΧ, 6) κτίριο Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ουάσιγκτον, ΗΠΑ.

Μαρμάρινο στην κλασική του εκδοχή (Θησαυροφυλάκιο, Πέτρα, Ιορδανία),

αλλά και από τούβλα όταν το μάρμαρο ήταν πολύ ακριβό (αμφιθέατρο Castrense, Ρώμη),

ή ξύλινο όταν είχε μόνο διακοσμητικό ρόλο (κτίριο General Electric, ΗΠΑ), το κορινθιακό κιονόκρανο είναι παντού. Εκτός από την Κόρινθο, όπου αν εξαιρέσει κανείς το κτίριο της Εθνικής τράπεζας που διασώζει την τιμή του δήμου, δεν υπάρχει πουθενά. Βεβαίως είναι τόσο εκθαμβωτική η αρχιτεκτονική του δημαρχιακού μας μεγάρου, που τι να τα κάνουμε τα κιονόκρανα;
Κι όμως, θα μπορούσαμε να κάνουμε έναν διαρκή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό με θέμα το κορινθιακό κιονόκρανο και μετά να φτιάξουμε ένα διαδικτυακό μουσείο που να φιλοξενεί αυτά τα σχέδια, μαζί με κείμενα και φωτογραφίες από ιστορικά του παραδείγματα από όλα τα σημεία της γης. Μπορούμε έστω και καθυστερημένα να διεκδικήσουμε την πατρότητα αυτού του σήματος (βρήκα φωτογραφίες κορινθιακών κιονόκρανων στην ιστοσελίδα ενός αμερικανικού επαρχιακού τηλεοπτικού σταθμού! αλλά όχι σε κορινθιακή ιστοσελίδα, χμμμμ εκτός από αυτήν που είστε τώρα) και να την εκμεταλλευτούμε μορφωτικά και τουριστικά.