MyStigma

1. Αρχική
2. Πολιτική
3. Υγεία
4. Πολιτισμός
5. Πόλη
6. About
7. Επικοινωνία

Ο κ. Δημήτρης Αβραμόπουλος είναι ο κατ΄ εξοχήν πολιτικός της εικόνας. Της δικής του εικόνας. Από τα πρώτα του βήματα στον δημόσιο βίο καλλιεργούσε εντυπώσεις γύρω από το πρόσωπο και όχι το έργο του. Εξαιρουμένου του αθηναϊκού καγκελακίου, που φέρει το όνομά του, δεν έχει να παρουσιάσει κάτι απτό. Τώρα βρίσκεται σε δύσκολη φάση: κανένας διαφημιστής, κανένας image maker δεν τον σώζει από τον ιό. Αν η γρίπη φέρνει θανάτους, ένα από τα πρώτα θύματα θα είναι ο υπουργός Υγείας καθώς είναι πολύ δύσκολο να αποσυνδέσει το όνομά του από το επερχόμενο κακό. Ακόμη και αν οι χειρισμοί του αποδειχτούν άριστοι, η προεκλογική του εικόνα θα συνδεθεί με τους χοίρους. Αν προσεύχεται, σίγουρα κάπου στο τέλος θα λέει «αχ Παναγίτσα μου, κάνε εκλογές να σωθώ». Ετσι όπως έχουν τα πράγματα μόνο με εκλογική ήττα θα φύγει από τους νοσοκομειακούς διαδρόμους. Αν γίνει ανασχηματισμός, δεν θα βρεθεί εθελοντής να αναλάβει το νταλαβέρι με τo Τamiflu.

Ο κ. Αβραμόπουλος επέλεξε τον δρόμο της αλήθειας από το πρώτο φτάρνισμα. Είπε και ξαναείπε ότι η διαφάνεια θα είναι ο απόλυτος επικοινωνιακός κανόνας όσο εξαπλώνεται η γρίπη των χοίρων. Είχε άραγε άλλη επιλογή από την άμεση και ακριβή πληροφόρηση των πολιτών; Το αίτημα για γκλασνόστ ανήκει σε άλλες εποχές, σκοτεινές, ραδιούργες και χωρίς Ιnternet. Τη σήμερον ουδέν αποκρύπτεται. Αν δεν μετρήσει τα κρούσματα ο υπουργός, θα οργανωθούν οι πολίτες (ένας καλός πράκτορας σε κάθε νοσοκομείο αρκεί) και θα βγουν όλα στα blogs. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να ξεκινήσει πανδημία και να μην έχουμε εικόνα. Ακόμη και αν οι αριθμοί των ασθενών και των νεκρών κρυφτούν σε κάποια θυρίδα της ΕΥΠ, θα βρεθεί ένας ρουφιάνος να τους διασπείρει. Οπότε ο κ. Αβραμόπουλος ενήργησε εξ ανάγκης.

Ενα θεώρημα ακολουθεί τον κ. Αβραμόπουλο σε όλη τη σταδιοδρομία του. Ο αρχηγός είναι για το όραμα και οι συνεργάτες του είναι για τη δουλειά. Ποτέ δεν ήξερε τι συμβαίνει στο διπλανό γραφείο του, πόσο κόστισε ένα έργο, ποια είναι η έκταση ενός προβλήματος. Ο δήμαρχος ή ο υπουργός είναι, κατά τη γνώμη του, ο άνθρωπος που κάνει τα όνειρα και ταυτόχρονα έχει το ταλέντο να βρει τους ανθρώπους να τα υλοποιήσουν. Αυτή τη φορά δεν μπορεί να ακολουθήσει το μοντέλο διοίκησης που τον εμπνέει. Η καθημερινότητά του είναι γεμάτη από ασκήσεις αριθμητικής: πόσοι άρρωστοι την ώρα, πόσα εμβόλια, πόσα σχολεία, πόσοι τουρίστες. Τα ερωτήματα που του θέτουν, απαιτούν αμεσότητα: δεν μπορεί στην παρούσα φάση να μιλήσει με γενικούρες και κατόπιν να παραπέμψει σε κάποιον διευθυντή για στοιχεία. Επιπλέον δεν μπορεί να βγάζει σκονάκια γιατί οι πληροφορίες μπαγιατεύουν αμέσως. Χρειάζεται συνεχή προσήλωση από τον ίδιο και κάτι τέτοιο δεν το έχει συνηθίσει.

Τις πρώτες μέρες τα πήγε καλά. Εβαλε ολόσωμα θερμόμετρα για τα αεροδρόμια, πρώτος από όλους στην Ευρώπη. Εμφανίστηκε συγκρατημένος και προσηνής: μην πανικοβάλλεστε, ελέγχουμε τα κρούσματα. Και τι δεν είπε. Μας διαβεβαίωνε για τους πρώτους ασθενείς ότι έχουν μπει σε διαστημικές κάψουλες. Χθες το άλλαξε το τροπάρι. Είπε ότι «πρόκειται για απλή γρίπη που μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σπίτι» . Απλή γρίπη, για απλούς νεκρούς και απλά μνημόσυνα. Απλή γρίπη με απλή μετάλλαξη. Διαβεβαιώνει ότι εξασφάλισε ντάνες με εμβόλια και ότι τον Σεπτέμβριο οι ευπαθείς ομάδες θα έχουν θωρακιστεί. Αναφέρθηκε σε δόσεις που επαρκούν για 4 εκατομμύρια πολίτες και μάλιστα λέει ότι θα τα έχουμε προτού ακόμη φύγει το μαύρισμα των διακοπών. Αντιθέτως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας λέει ότι το εμβόλιο θα το φέρει ο Αγιος Βασίλης. Η διαδικασία δοκιμών για να φανεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά του θέλει χρόνο. Δηλαδή αν μαζέψουμε όλες τις δόσεις στην ώρα τους, δεν θα ξέρουμε αν είναι τζούφιες.

Το υπουργείο Υγείας δεν είχε ποτέ ανάγκη από επικοινωνιακούς τύπους. Κάτι τέτοιοι διαιώνισαν τα ράντζα και τις υπερτιμολογήσεις. Θα μπορούσε κάποιος άλλος υπουργός να κάνει κάτι περισσότερο; Η Ιστορία δεν απαντά σε δυνητικές ερωτήσεις. Αντιθέτως ο κ. Αβραμόπουλος τις λατρεύει, όπως και τις υπερβατικές, ανυπόστατες απαντήσεις.

Ο γνωστός δημοσιογράφος Αντώνης Καρακούσης, περιγράφει με σημερινό άρθρο του στο ΒΗΜΑ, την ωμή αλήθεια στο χώρο της υγείας. Αν κάποιος έχει άλλη αντίληψη για το κυβερνητικό έργο στην υγεία την τελευταία πενταετία, ευχαρίστως να το συζητήσουμε.

Τώρα που λύθηκε το πρόβλημα Παυλίδη και η κυβέρνηση κατήγαγε νίκη μεγάλη, σώζοντας το υπερήφανο στέλεχός της, ας επιστρέψουμε εκεί από όπου ξεκινήσαμε. Το 2004, λοιπόν, η επελαύνουσα νέα εξουσία μετέδιδε διάφορα ενθουσιώδη. Μεταξύ άλλων υποσχόταν εξυγίανση του πολύπαθου τομέα της Υγείας και ιδιαιτέρως των προμηθειών των νοσοκομείων.

Ο πρώτος υπουργός Υγείας της «νέας διακυβέρνησης» κ. Νικήτας Κακλαμάνης περιέγραφε μεταρρυθμιστικά κύματα, υποσχόταν επεμβάσεις και κατήγγελλε τα «πιράνχας» της Υγείας, δανειζόμενος τον όρο από τον επιχειρήσαντα αλλά ατυχήσαντα στη μεταρρύθμιση κ. Αλέκο Παπαδόπουλο.

Στην αρχή λοιπόν όλα φάνταζαν δυναμικά και ωραία. Καθώς κυλούσε ο χρόνος ουδέν νεώτερον έφθανε από το μέτωπο. Ούτε μεταρρύθμιση ούτε εξυγίανση φαινόταν στον ορίζοντα.

Αντιθέτως μάλιστα τα χρέη των νοσοκομείων συνέχιζαν να αυξάνονται και μάλιστα ταχύτερα της προηγουμένης περιόδου, οι δε υπηρεσίες τους υποχωρούσαν αισθητά. Τον πρώτο καιρό υπήρχε ανοχή και οι περισσότεροι έκαναν τα στραβά μάτια. Αρχή είναι, κάτι θα κάνουν, έλεγαν οι περισσότεροι.

Κάπως έτσι πέρασαν δύο χρόνια, αλλά μόνο όταν ο κ. Κακλαμάνης άρχισε να μεταδίδει την πρόθεσή του να μεταπηδήσει στον Δήμο Αθηναίων άρχισαν να ψυλλιάζονται ότι κάτι δεν πάει καλά. Είναι δε χαρακτηριστικό το γεγονός ότι μόλις ο κ. Κακλαμάνης «έδεσε» την υποψηφιότητά του για τη διεκδίκηση του πρώτου δήμου της χώρας άρχισε να επεξεργάζεται έναν νόμο για την Υγεία, ώστε να αφήσει κάτι πίσω του.

Πώς αλήθεια θα έφευγε από την Υγεία χωρίς παρακαταθήκη; Μόνο που ήταν σίγουρος ότι αφήνει το σαπάκι στον επόμενο.

Κάτι που κατάλαβε αμέσως ο διάδοχός του κ. Δημ. Αβραμόπουλος, ο οποίος έσπευσε να αποδώσει ευθύνες για το χάος που παρέλαβε. Αλλά και εκείνος ακολούθησε την πεπατημένη. Αφησε τα πράγματα να κινούνται όπως να ΄ναι και μόνο την άνοιξη του 2007, όταν επείσθη ότι η χώρα οδεύει σε πρόωρες εκλογές, ανακοίνωσε πομπωδώς την κατάθεση στη Βουλή μεταρρυθμιστικού νόμου για τις προμήθειες. Και όντως πριν από το θέρος το έφερε στη Βουλή και επέτυχε την ψήφισή του.

Εσπευσε μάλιστα να δηλώσει ότι ολοκλήρωσε το έργο του στην Υγεία. Ενιωθε σίγουρος ότι θα ακολουθούσαν εκλογές και υπολόγιζε σε νέο, πιο ευγενές χαρτοφυλάκιο, καθώς ήταν βέβαιος ότι είχε προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στο κόμμα και στην κυβέρνησή του.

Και όντως οι εκλογές έγιναν, το κόμμα του κέρδισε, αλλά εκείνος ξέμεινε στο υπουργείο Υγείας. Με τη διαφορά ότι τού έμεινε και ο απίθανος νόμος αναφορικά με τις προμήθειες που είχε συντάξει για τον υποτιθέμενο διάδοχό του.

Κοντεύουν δύο χρόνια από την ψήφισή του και ο νόμος παραμένει ανενεργός, οι φαρμακευτικές και οι γιατροί κάνουν πάρτι στα νοσοκομεία, τα χρέη και τα ελλείμματα αυξάνονται με ρυθμούς τρελούς, προμήθειες με διαγωνισμούς δεν μπορούν να γίνουν και μόλις προχθές ο μέγας υπουργός έφερε νέο νόμο στο Κοινοβούλιο προς νομιμοποίηση αγνώστου αριθμού και ύψους παράνομων προμηθειών.

Τι να πει κανείς και τι να ομολογήσει; Το μόνο σίγουρο είναι ότι έτσι δεν κυβερνώνται οι χώρες.

Αποκαλυπτήρια – TO BHMA,  Αντώνης Καρακούσης, Τετάρτη 6 Μαΐου 2009

Διαβάζω στο Health Affairs Blog:

As the first H1N1 or so-called swine flu cases were diagnosed in Mexico, health officials all over the United States leapt into action. This is the test that they have been preparing for.

As the disease spread, public health professionals have been actively tracking the cases, working around the clock to analyze lab specimens and offering treatment to those with confirmed cases, dispensing antiviral medications from the Strategic National Stockpile, and letting the public know how to protect themselves and when to seek treatment.

Η έμφαση είναι δική μου. “Αυτή είναι η δοκιμή για την οποία προετοιμάζονταν” (οι υπεύθυνοι για τη δημόσια υγεία στις ΗΠΑ). Είναι πάντα σημαντικό να αντιδρά κανείς με συγκεκριμένο, μαθημένο τρόπο σε παρόμοια επεισόδια. Γι αυτό και πρέπει να αποδοθούν τα εύσημα στο Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ) για τη δουλειά που έκανε μέχρι τώρα, που ασφαλώς είναι πολύ καλύτερη από αυτήν που αφορούσε την εμφάνιση της γρίπης των πτηνών. Αναρωτιέμαι όμως, είναι άραγε αρκετή η αποστολή ενημερωτικού υλικού στα κρατικά νοσοκομεία στην περίπτωση που εμφανιστούν και στη χώρα μας κρούσματα της νέας γρίπης; Δεν θα έπρεπε κάτι τέτοιο να επεκταθεί σε ΟΛΟΥΣ τους επαγγελματίες υγείας (εννοώ ιατρούς, οδοντίατρους, φαρμακοποιούς, νοσηλευτές και παραϊατρικό προσωπικό) της χώρας ασχέτως της εργασιακής τους σχέσης, ή μη-σχέσης με το κράτος;

Γιατί, ναι μεν καλή η ως τώρα αντίδραση του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ αλλά –ευτυχώς- χωρίς κρούσματα της νόσου. Είναι γνωστό ότι στην περίπτωση εμφάνισης της νόσου, είναι πολύ σημαντικό να απομονωθούν και να αντιμετωπιστούν με επιτυχία τα πρώτα κρούσματα. Αλλά αν αυτά επιλέξουν –όπως κάνουν οι περισσότεροι έλληνες άλλωστε- να μην απευθυνθούν απευθείας σε κρατικό νοσοκομείο, δεδομένης και της αρχικά ήπιας και οικείας κλινικής εικόνας της νόσου, με ποιό τρόπο εξασφαλίζεται η σωστή αντίδραση των επαγγελματιών υγείας; (ο πιό πιθανός επαγγελματίας υγείας που θα έρθει σε επαφή με ένα τέτοιο κρούσμα είναι κατά τη γνώμη μου ο φαρμακοποιός).

Πρέπει άραγε να εμφανιστεί ένα νέο στέλεχος του ιού της γρίπης για να τεθούν αυτά τα ερωτήματα; Ή μήπως θα έπρεπε το υπουργείο Υγείας και το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ να είχαν εκπονήσει εκ των προτέρων σχέδια δράσης για υγειονομικές απειλές που να είναι πολύ πιό εκτενή στο εύρος και πιό συνεκτικά στον τρόπο δράσης από αυτό που εισπράττουμε σήμερα;

Ζούμε σε μια εποχή που είτε πρόκειται για μια νέα μορφή γρίπης είτε πρόκειται για βιο-τρομοκρατία (θυμηθείτε το αέριο sarin στο μετρό του Τόκυο ή τον άνθρακα μετά την 11η Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ), το μοτίβο είναι κοινό: ύπουλη έναρξη, ταχεία εξάπλωση. Αναρωτιέμαι λοιπόν αν έχουμε την πολυτέλεια να προσκολληθούμε στις παλιές συνήθειες των εγκυκλίων προς τις υπηρεσίες, που όλοι έχουμε μια αντίληψη για το πόσο κινητοποιητικές είναι, ή αν πρέπει να εκπαιδευόμαστε όλοι (οι επαγγελματίες υγείας εννοώ) ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ για τον τρόπο αντίδρασής μας σε κάθε νέα απειλή. Και για αρχή, καλό θα ήταν να εδραιωθεί μια μέθοδος επικοινωνίας του υπουργείου και του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ με τους επαγγελματίες υγείας, που σήμερα, απλά,  δεν υπάρχει.

Το αλίευσα από τον Anemo: “Το Έγκλημα της Γάζας…όχι στην Παλαιστίνη, στο Νοσοκομείο Σερρών“.

Πόσους εξευτελισμούς μπορεί ακόμα να αντέξει ο πολίτης αυτής της χώρας; Πόσο θράσος αντέχει να εισπράττει από τον γελοιωδέστερο υπουργό υγείας όλων των εποχών; Πόση απουσία από τον ‘καταλληλότερο’ (για την ολοκληρωτική καταστροφή), καταγόμενο από τις Σέρρες και σύζυγο χειρουργού, πρωθυπουργό;
Νομίζω πως αυτή η απίθανη συγκυρία, έχει σημειολογική αξία για τον – επιτέλους απερχόμενο – Καραμανλή!

Συζητούσα πρόσφατα, στο περιθώριο μιας επιστημονικής ημερίδας, με διακεκριμένο ακαδημαϊκό ψυχίατρο, για το θέμα των τιμών των νέων φαρμάκων. Ισχυριζόταν ότι το χρονικό όριο λήξης των αποκλειστικών δικαιωμάτων κυκλοφορίας ενός φαρμάκου από τις φαρμακευτικές εταιρείες είναι πολύ μικρό, με αποτέλεσμα να μη μπορούν αυτές να εισπράξουν πίσω τα τεράστια ποσά που ξοδεύτηκαν στην έρευνα για αυτό το φάρμακο. Προφανώς, ευνοούσε την παράταση, για τουλάχιστον πέντε χρόνια όπως ανέφερε, της περιόδου αποκλειστικής κυκλοφορίας των νέων φαρμάκων. Του επεσήμανα ότι έτσι το ελληνικό κράτος θα χρηματοδοτεί τις φαρμακευτικές εταιρείες. Κανένα πρόβλημα ως εδώ. Αλλά, από πού μπορεί να πηγάζει η οποιαδήποτε δέσμευση μιας πολυεθνικής εταιρείας έναντι ενός κράτους, ή μιας ομάδας κρατών όπως είναι η ΕΕ, ότι τα επιπλέον χρήματα θα οδηγηθούν απαραίτητα στην έρευνα; Αντίθετα, η εμπειρία δείχνει ότι οι εταιρείες κυρίως αγοράζουν τα blockbuster μόρια από μικρές φίρμες και ερευνητικά ινστιτούτα. Το βιβλίο του Merrill Goozner “The $800 Million Pill, The Truth Behind The Cost of New Drugs”, αποκαλύπτει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των νέων, επιτυχημένων φαρμάκων, ανακαλύφθηκαν σε κρατικά ή πανεπιστημιακά ερευνητικά κέντρα και οι μεγάλες εταιρείες μπήκαν στο χορό μόλις αντιλήφθηκαν τα κέρδη, αλλά δεν τα ανέπτυξαν οι ίδιες.

Ακόμη χειρότερα, οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες, κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να αποτρέψουν ή να καθυστερήσουν την είσοδο στην αγορά γενόσημων φαρμάκων, φαρμάκων ίδιων δηλαδή με το πρωτότυπο, αλλά σε μικρότερη τιμή, μετά τη λήξη του δικαιώματος αποκλειστικής κυκλοφορίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι μεγάλες εταιρείες καταθέτουν τεράστιο πλήθος αιτήσεων για πατέντες – έχουν καταγραφεί μέχρι και 1300 για ένα μόνο μόριο – προκειμένου να μην είναι σαφές από πόσες προστατεύεται κάθε μόριο και πότε λήγει η κάθε μία. Επιπλέον, μηνύουν συστηματικά τις εταιρείες που κυκλοφορούν γενόσημα (100 περίπου νέες μηνύσεις ανά έτος την τελευταία δεκαετία) αποβλέποντας όχι τόσο στο να κερδίσουν τις δίκες αλλά να καθυστερήσουν την εισαγωγή του γενοσήμου μέχρι την τελεσιδικία, με μέσο όρο κέρδους τα 2,8 χρόνια.

Έχω διατυπώσει επανειλημμένα τη θέση ότι η ΕΕ (και όχι βέβαια η Ελλάδα) οφείλει να κάτσει στο τραπέζι με τις ‘αδελφές’ του φαρμάκου και να θέσει όρους και κανόνες σε αυτή την ασυδοσία που αποστραγγίζει τα δημόσια ταμεία.

Αλλά, βέβαια, αυτό προϋποθέτει ότι οι χώρες-μέλη έχουν παρουσία, θέτουν ζητήματα και διεκδικούν αιτήματα στο επίπεδο της ΕΕ. Και αυτό με την τρέχουσα κυβέρνηση, απλά δεν υπάρχει.

Τη δοκιμασμένη σε βάθος χρόνου συνταγή της επίσκεψης σε νοσοκομεία, επιστράτευσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου. Η συνταγή αυτή θεωρείται -και είναι- επιτυχημένη για τις ανάγκες της εκάστοτε αντιπολίτευσης, χάρη στη μόνιμα προβληματική εικόνα των νοσοκομείων μας.
“…Το μεσημέρι στον «Ευαγγελισμό» ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ συνομίλησε με τη διοίκηση του Νοσοκομείου και ενημερώθηκε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το νοσοκομείο. «Βρισκόμαστε στην καρδιά του ΕΣΥ και, παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες του προσωπικού, στο οποίο αξίζουν συγχαρητήρια, υπάρχουν τεράστιες αρρυθμίες, αρρυθμίες που είναι απαράδεκτες» είπε ο κ. Παπανδρέου.

Συνέχισε λέγοντας πως «δεν μπορεί να βρίσκουμε χρήματα για να προσλαμβάνουμε αγροφύλακες και να μην βρίσκουμε χρήματα για να προσλάβουμε νοσηλευτικό προσωπικό και γιατρούς, με αποτέλεσμα να μη λειτουργούν χειρουργεία στο κέντρο της Αθήνας», ενώ τόνισε ότι το κοινωνικό κράτος είναι στο επίκεντρο του σχεδίου του ΠΑΣΟΚ.” (από το in.gr).

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ωστόσο, πως μεγάλες ελλείψεις προσωπικού υπήρχαν και επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, καθώς και πως το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ για την Υγεία στις τελευταίες εκλογές, δεν αντιμετώπιζε με ευθύτητα το θέμα των αμοιβών των ιατρών του ΕΣΥ. Επίσης, θεωρώ σημαντικό να σχολιάσω, πως η ποιότητα της αντιπολίτευσης απέναντι στον κύριο Αβραμόπουλο από τον αρμόδιο κύριο Φλωρίδη και τον πάντα παρόντα στα της υγείας κύριο Σκουλάκη, δεν μπορεί να κριθεί γιατί… είναι αόρατη!
Ασφαλώς, μόνο σαν ευτυχές γεγονός μπορούμε να υποδεχτούμε τη ρήση του προέδρου σχετικά με την ανεύρεση κονδυλίων. Κι αν καταφέρει να τη συγκεκριμενοποιήσει στο επόμενο διάστημα, θα εισπράξει ακόμα μεγαλύτερα οφέλη. Γιατί έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου δεν υπάρχει λόγος να δουλέψει κάποιος στο ΕΣΥ αφού ούτε οι αμοιβές ούτε η καριέρα είναι αξιοζήλευτες. Για να μπορέσει όμως να επιβιώσει και να βελτιωθεί το ΕΣΥ, πρέπει να καταστεί, ξανά, κίνητρο για ένα νέο επαγγελματία υγείας και όχι ανάγκη.
Έχουμε επανειλημμένα επισημάνει από αυτό το ιστολόγιο, τα αδιέξοδα των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ για την Υγεία και έχουμε καταθέσει τις προτάσεις μας. Και χαιρόμαστε ιδιαίτερα όταν δια στόματος του προέδρου, επιβεβαιωνόμαστε. Μόνο αυτό το άτιμο το κάδρο γύρω του έχει ανάγκη αλλαγής, και γρήγορα μάλιστα!

Το λάθος ήταν τραγικό. Οι γιατροί στο νοσοκομείο Methodist του Saint Louis, αφαίρεσαν το μόνο υγιές νεφρό ενός καρκινοπαθούς ασθενή. Αυτό, όσο τραγικό κι αν είναι, σε ένα κόσμο που ανέκαθεν ήταν γεμάτος τραγικές ιστορίες και που οι σύγχρονες τεχνολογίες επικοινωνιών, τις θέτουν σχεδόν αυτόματα υπόψιν μας, δεν αποτελεί, δυστυχώς, είδηση. Η είδηση κατά τη γνώμη μου είναι αλλού και συγκεκριμένα στον τρόπο αντίδρασης της διοίκησης του νοσοκομείου.
«Είναι ένα τραγικό σφάλμα εκ μέρους μας και αποδεχόμαστε πλήρη ευθύνη γι αυτό» είπε λακωνικά πλην σαφώς ο επικεφαλής της ιατρικής υπηρεσίας του νοσοκομείου, Dr Carlson και συνέχισε λέγοντας «απολογηθήκαμε στον ασθενή και τους οικείους του και συνεργαζόμαστε στενά μαζί τους για να τους υποστηρίξουμε με όποιον τρόπο μπορούμε».
Όταν στη χώρα μας γίνεται αναφορά στο αμερικανικό σύστημα υγείας, αυτό συνήθως αναφέρεται ως ‘μη-σύστημα’. Δεν είναι λάθος, αν σκεφτεί κανείς τον τεράστιο αριθμό ανασφάλιστων εργαζόμενων στις ΗΠΑ (47 εκατομμύρια). Αλλά γιατί άραγε εμείς θα πρέπει να είμαστε περήφανοι; Μήπως γιατί το 52% των δαπανών μας στην υγεία προέρχεται κατευθείαν από την τσέπη των πολιτών; Μήπως γιατί κανείς ποτέ στο εθνικό σύστημα υγείας δεν βρήκε το κουράγιο να κάνει μια δήλωση αντίστοιχη με αυτή του Dr Carlson, ακόμα και αν το σφάλμα ήταν προφανές; Μήπως γιατί όλοι έχουν αποδεχτεί το ‘φακελάκι’ και κανείς δε μιλά γι αυτό; Αλλά αν δούμε και το θέμα των ανασφάλιστων από μια άλλη σκοπιά, θα αντιληφθούμε ότι τα πράγματα δεν είναι όπως ακριβώς επιθυμούμε να τα παρουσιάζουμε. Το Ινστιτούτο Μεταναστευτικής Πολιτικής (ΙΜΕΠΟ) υπολογίζει τον αριθμό των μεταναστών στη χώρα μας σε περίπου 1.200.000. Νόμιμοι όμως και άρα και ασφαλισμένοι, αφού προϋπόθεση της νομιμοποίησης είναι η εργασία και η συνακόλουθη ασφάλιση, είναι μόλις οι 480.000. Άρα, στη χώρα μας αυτή τη στιγμή ζουν περισσότεροι από 700.000 ανασφάλιστοι άνθρωποι, έστω και αν δεχθούμε ότι δεν υπάρχουν καθόλου ανασφάλιστοι μεταξύ των ελλήνων πολιτών.

Δικαιούμαστε λοιπόν να θριαμβολογούμε για το ΕΣΥ; Δικαιούμαστε να λοιδωρούμε άλλες χώρες; Βέβαια, κατανοώ πως ειδικά στην περίπτωση των ΗΠΑ, υπάρχουν εξαρτημένα αντανακλαστικά στη συμπεριφορά μας. Αλλά ή θα μιλήσουμε ειλικρινά για το επίπεδο του εθνικού συστήματος υγείας στη χώρα μας, ή θα βρισκόμαστε όλο και συχνότερα στη δυσάρεστη θέση να μας υπενθυμίζει η πραγματικότητα αυτό από το οποίο εμείς αποστρέφουμε το βλέμμα.

Κοιτώ και ξανακοιτώ το πρόγραμμα των εργαστηρίων πολιτικής του 8ου Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ και αναρωτιέμαι αν με γελούν τα μάτια μου: Εικοσιέξι (26) κοτζάμ εργαστήρια θα στηθούν για ένα σωρό θέματα και δεν βρέθηκε ΕΝΑ για την Υγεία !!!!!
Κάποιοι φαίνεται πρόκριναν ότι ένα εργαστήριο για τις εξαρτήσεις από ουσίες μπορεί να είναι πιό σημαντικό από ένα για την Υγεία στο σύνολό της. Κοντόφθαλμη αντιμετώπιση; Προχειρότητα; Άγνοια; Διαλέξτε και πάρτε!
Εγώ θα επαναλάβω και εδώ τη θέση μου: το θέμα της Υγείας θα καταστεί στα επόμενα χρόνια, μεγαλύτερης τάξης πρόβλημα από αυτό του ασφαλιστικού. Γιατί το δεύτερο φτωχαίνει τους ηλικιωμένους, το πρώτο θα διατμήσει βαθιά τον κοινωνικό ιστό και κυρίως τις δημιουργικές ηλικίες ανάμεσα σε έχοντες (να πληρώσουν για την υγεία τους) και σε μη έχοντες.

Κανείς, μα κανείς σε αυτό το κόμμα δεν είναι σε θέση να δει αυτό το τραίνο που έρχεται καταπάνω μας;

Ο χάρτης της υγείας αναμένεται να αλλάξει δραματικά στα επόμενα είκοσι χρόνια. Η γήρανση του πληθυσμού, η υπογεννητικότητα και οι μεγάλες πρόοδοι της επιστήμης θα οδηγήσουν σε μεγάλη αύξηση τις δαπάνες για την υγεία. Ήδη, καταναλώνει το 10,2% του ΑΕΠ της χώρας μας, περίπου 1% περισσότερο από το μέσο όρο των χωρών-μελών της ΕΕ. Τα πράγματα θα ήταν ευνοϊκά για εμάς αν το 52% των συνολικών δαπανών για την υγεία δεν προέρχονταν απευθείας από την τσέπη του έλληνα πολίτη. Με ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία, συγκρίσιμες σε ποσοστό της συνολικής δαπάνης, με αυτές του αμερικανικού μη-συστήματος για την υγεία, είναι να αναρωτιέται κανείς αν στη χώρα μας υπάρχει κοινωνικό κράτος ή όχι.

Η πρόκληση για ένα προοδευτικό σοσιαλιστικό κίνημα είναι μεγάλη. Από την απάντηση που θα δώσει σε αυτό και σε μερικά ακόμη μεγάλα προβλήματα (πχ παιδεία και παραπαιδεία, ασφαλιστικό, υπερκέρδη τραπεζών), θα καθοριστεί εαν θα βρεθεί σύντομα σε θέση να κερδίσει και πάλι την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού.

Γι αυτό και είναι μείζονος σημασίας οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για την υγεία και κυρίως την εξωνοσοκομειακή φροντίδα, ή όπως συνηθίζεται να αποκαλείται, αν και ο όρος είναι σαφώς παρωχημένος, την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Η πρόταση στις τελευταίες εκλογές συνίστατο στη δημιουργία ενός δικτύου με γενικούς ιατρούς, παθολόγους και παιδιάτρους. Ακόμα και αν παραβλέψει κανείς πως δεν έχουμε τους γενικούς ιατρούς που απαιτούνται για κάτι τέτοιο, είναι παράλογο, το 2008, να θεωρεί κανείς πως μπορεί να κατασκευαστεί ένα ολοκληρωμένο δίκτυο πρωτοβάθμιας φροντίδας χωρίς τους υπόλοιπους ειδικευμένους ιατρούς (καρδιολόγους, ενδοκρινολόγους, ψυχιάτρους κοκ). Γιατί οι τελευταίοι είναι οι φυσικοί φορείς της γνώσης που απαιτείται για την ποιοτική φροντίδα των χρόνιων νοσημάτων (στεφανιαία νόσος, διαβήτης, ψυχικά νοσήματα κτλ). Αυτών δηλαδή που ευθύνονται για το 70% των συνολικών δαπανών για την υγεία. Κρίνω λοιπόν ρεαλιστική και εφαρμόσιμη την εξής πρόταση: να επιτραπεί η λειτουργία κοινοπραξιών ειδικευμένων ιατρών (group practices). Οι κοινοπραξίες αυτές θα υπογράφουν συμβάσεις με τους ασφαλιστικούς οργανισμούς μόνο εφόσον προσφέρουν συντεταγμένες υπηρεσίες, 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, 365 ημέρες το χρόνο. Υπηρεσίες που θα πιστοποιούνται και θα ελέγχονται ποσοτικά και ποιοτικά. Για να είναι όμως οικονομικά χρηστή η λειτουργία τους, θα πρέπει να πληρώνονται κατά κεφαλήν (capitation), έτσι ώστε να μην υπάρχει κίνητρο για πρόκληση τεχνητής ζήτησης υπηρεσιών (που ορισμένοι, αφελώς θεωρούν πως δεν αφορά τους γενικούς ιατρούς).

Ένα δεύτερο κρίσιμο θέμα για το σύστημα υγείας της χώρας μας, είναι αυτό των δικαιωμάτων των ασθενών. Ο πατερναλιστικός τρόπος του χθες όπου ο γιατρός αποφάσιζε και ο ασθενής έπρεπε να ακολουθεί τυφλά τις οδηγίες του, οφείλει να ανατραπεί. Ο ασθενής δικαιούται να γίνει το ήμισυ της συζήτησης που αφορά την υγεία του. Μόνο αν συμβεί αυτό μπορούμε να ελπίζουμε στην αύξηση της συμμόρφωσης και άρα την προαγωγή της υγείας. Δεν είναι τυχαίο πως σήμερα, με βάση επίσημη στατιστική του ΙΚΑ, μόνο το 22% των συνταγών, εκτελούνται ως ανεγράφησαν. Όμως αυτό απαιτεί μια αλλαγή στην κουλτούρα και την εκπαίδευση των γιατρών αλλά και των ασθενών, που δεν είναι μόνο θέμα μέτρων αλλά κυρίως εμμονής σε ένα όραμα παιδείας.

Τίποτα δεν φαντάζει εύκολο στη νέα εποχή. Αλλά και τίποτα δεν θα κερδηθεί χωρίς όραμα και επίμονη προσήλωση σ’ αυτό. Το σταυροδρόμι είναι μπροστά μας και εναπόκειται σ’ εμάς να διαλέξουμε την κατεύθυνση που θα πάρουμε.