MyStigma

1. Αρχική
2. Πολιτική
3. Υγεία
4. Πολιτισμός
5. Πόλη
6. About
7. Επικοινωνία

Ο πρωθυπουργός “στο μήνυμά του, άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχει οργανωμένο σχέδιο εμπρηστών λέγοντας ότι δεν είναι σύμπτωση τόσες πολλές φωτιές την ίδια ώρα.” (ΣΚΑΪ.gr)

Πράγματι, δεν είναι σύμπτωση ότι όταν μια πυρκαγιά δεν ελέγχεται πρώιμα, αυτή μπορεί να εξελιχθεί σε αληθινό εφιάλτη. Η χώρα δεν φείδεται ούτε ανθρώπινου δυναμικού ούτε υλικών μέσων πυρόσβεσης. Πιθανώς, να είμαστε και παγκόσμιοι πρωταθλητές. Αν όμως, η αντίδραση είναι καθυστερημένη και ασύντακτη, τότε ο έλεγχος έχει πια χαθεί. Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι το αίτιο της καταστροφής και είναι εξόχως πολιτικό.

Τα συνωμοσιολογικά τοιαύτα που εξεστόμισε ο κύριος πρωθυπουργός και τα οποία λόγω της έντασης των στιγμών θα βρουν πλείστα ευήκοα ώτα, είναι απλά ανοησίες. Το χειρότερο δε είναι ότι ούτε ο ίδιος τα πιστεύει. Γιατί αν πιστεύει πράγματι, ότι υπάρχει συντεταγμένο σχέδιο αποσταθεροποίησης της χώρας, σχέδιο που να μπορεί να δράσει ταυτόχρονα και συντονισμένα, σε πολυάριθμα σημεία της χώρας, αυτό σημαίνει ότι κάποια οργάνωση ή οργανισμός, με σημαντικά μέσα στη διάθεσή της, καλυπτόμενη από ενιαίο πολιτικό ή άλλο μανδύα, εκπόνησε και έθεσε σε λειτουργία αυτό το σχέδιο, απεργαζόμενη ίδια συμφέροντα, προφανώς σε βάρος της χώρας.
Που σημαίνει πως υπάρχουν δύο πιθανότητες: ή ένας ορατός και επίσημος πολιτικός σχηματισμός δρα αντεθνικά και προδοτικά, ή κάποιος αόρατος μηχανισμός, τρομοκρατικού τύπου, προφανώς χειρότερος από την 17η Νοέμβρη, έχει εμφανιστεί και πρέπει να αναλάβουμε δράση εναντίον του. Ίσως με μια δική μας εκδοχή του αμερικανικού ‘war on terror’. Αμφότερα τα σενάρια δεν αντέχουν σε κριτική, τουλάχιστον όχι χωρίς απτά στοιχεία.

Προς το παρόν, έχει προσαχθεί μια 66χρονη γυναίκα από τη Ζαχάρω, που ίσως κατηγορηθεί για εμπρησμό από αμέλεια και ένας 65χρονος στην Αρεόπολη. Α, και κάποιος ψυχικά διαταραγμένος στην Αιγιαλία. Επίσης, κανένα επίσημο πόρισμα από την Πυροσβεστική (που ενέχει θέση προανακριτικής αρχής), δεν κατατέθηκε μέχρι σήμερα, είτε για φετινές φωτιές είτε για παλαιότερες, που να μιλά για έναν έστω εμπρησμό, (που κάποιες φωτιές προφανώς οφείλονται σε εκούσιο εμπρησμό από κακοήθεις που επιθυμούν να αλλάξουν τη χρήση της γης), πόσο μάλλον για συντονισμένο σχέδιο δράσης! Τα συμπεράσματα δικά σας.

Το δικό μου είναι πως ποτέ άλλοτε δεν χάθηκε τόσο εύκολα ο έλεγχος των εστιών. Το είδαμε και στην περιοχή μου όπου η φωτιά της Ακροκορίνθου διάβηκε με χαρακτηριστική άνεση την εξαιρετική αντιπυρική ζώνη που συνιστά μια εθνική οδός με οκτώ λωρίδες κυκλοφορίας και νησίδα ασφαλείας, συν τα πρανή. Τόσα πολλά παραδείγματα απώλειας του ελέγχου, δεν μπορεί να είναι σύμπτωση!

Μπορεί να πρόκειται για προσωπική εμμονή, αλλά εκτιμώ ότι ανάμεσά μας υπάρχει ένα αόρατο κόμμα. Ένα κόμμα φάντασμα, μια Τρίτη δύναμη που δεν εκφράζεται από τους υπάρχοντες σχηματισμούς. Ένα κόμμα που πιστεύει στην απελευθέρωση του ανθρώπου μέσω της γνώσης, στην ενδυνάμωσή του μέσω των επιλογών, στη δημιουργία έργου με μοντέρνα εργαλεία παραγωγής (μέτρηση αποτελεσμάτων, αξιολόγηση ανθρώπων και διαδικασιών, ανάλυση λαθών, επανατροφοδότηση κοκ). Ένα κόμμα ανθρώπων φορτισμένων αξιακά, αλλά και ταυτόχρονα έτοιμων να παράξουν έργο σε αυτή τη ζωή! Ένα κόμμα ανθρώπων που επιθυμούν να έρθουν αντιμέτωποι με την ιστορία και να τη μεταβάλουν.
Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους εκφράστηκαν κλασματικά από τον ορθολογισμό και τη σοβαρότητα του Κώστα Σημίτη. Οι ίδιοι πάνω-κάτω άνθρωποι χαιρέτισαν με ενθουσιασμό τις ιδέες του Γιώργου Παπανδρέου, αλλά κατάλαβαν πως το ίδιο δεν συνέβη και με το ΠΑΣΟΚ. Οι άνθρωποι αυτοί, ενώ εκτιμούν το αξιακό απόθεμα του Συνασπισμού, δεν νιώθουν το ίδιο και για τον ΣΥΡΙΖΑ και έχουν σιχαθεί τις έριδες και τις διασπάσεις του χώρου που ενέχουν σχεδόν θέση νομοτέλειας. Οι άνθρωποι αυτοί ενώ χαιρετίζουν την επιχειρηματικότητα, κατανοούν πως αυτή ή θα γίνει με όρους προστασίας του περιβάλλοντος ή θα οδηγήσει αναπόδραστα στην καταστροφή. Μα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, οι άνθρωποι αυτοί κατανοούν την αξία της διαφορετικότητας. Αυτό άλλωστε τους επιτρέπει να επιβιώνουν, εντός ή εκτός των κομμάτων.
Οι άνθρωποι αυτοί, που βρίσκονται στην ακμή της κοινωνικής δημιουργικότητας, δεν γίνονται αντικείμενα ανάλυσης από τα γνωστά πολιτικά κόμματα. Το παράδειγμά τους δεν επικοινωνείται (με εξαίρεση τον πολιτικό λόγο του Κώστα Σημίτη), οι ανάγκες και οι απόψεις τους σπανιότατα βρίσκουν το δρόμο μέχρι τα πολιτικά συμβούλια. Κι αυτό γιατί θεωρείται -μάλλον σωστά- πως είναι λίγοι. Αντίθετα, ο συμπαθής και σεβαστός κατά τα λοιπά, αδιάφορος μικρομεσαίος, λόγω του υπερπληθυσμού του, βρίσκεται μόνιμα στο μικροσκόπιο μπας και βρεθεί το οργασμικό πολιτικά σημείο G του.
Το κόμμα αυτό εκφράζεται σήμερα από λόγια ριγμένα ατάκτως εδώ κι εκεί. Λίγο από το Μίμη, λίγο από το Γιώργο, λίγο από τον Αλέκο, λίγο από τον Ανδρέα.
Η δύναμη αυτού του κόμματος δεν θα μετρηθεί στις επερχόμενες εκλογές. Αλλά από τις επιδόσεις του ίσως κριθεί η τύχη ενός-δύο γενεών. Ίσως μάλιστα σφραγιστεί ο πολιτικός ορίζοντας για δύο δεκαετίες. Ενδιαφέρει άραγε κανέναν η περίπτωσή του;

Καθώς ανεβαίνει σιγά-σιγά ο εκλογικός πυρετός (όλα σιγά-σιγά και μουλωχτά θα γίνουν αυτή τη φορά), γίνεται όλο και πιο φανερό ότι ο μεγάλος ηττημένος αυτής της εκλογικής αναμέτρησης θα είναι ο πολίτης. Για τον απλό λόγο ότι με την επιλεχθείσα από την κυβέρνηση διαδικασία express, θα στερηθεί σε σημαντικό βαθμό την ευκαιρία πληροφόρησης, ανάλυσης, διαλόγου. Άρα, εν μέρει και τη δυνατότητα να καταλήξει σε σωστότερες αποφάσεις.
Όμως οι εκλογές, από την κήρυξή τους μέχρι και μετά τη λήξη τους, δεν παύουν να είναι η περίοδος που το μήνυμα του πολίτη μπορεί να λάβει μεγαλύτερη έκταση από κάθε άλλη χρονική στιγμή. Αυτό συμβαίνει λόγω της μαζικότητας της εκλογικής διαδικασίας και του αποτελέσματός της. Πέρα όμως και έξω από τις εκλογές, η κοινωνία ζει και δημιουργεί, με όρους καθημερινότητας και όχι τετραετίας. Εκεί δεν έχει σημασία τόσο η μαζικότητα όσο η ενέργεια. Πώς όμως μετασχηματίζεται η μάζα σε ενέργεια; Σκεπτόμενος αυτά, θυμήθηκα και αμέσως αισθάνθηκα μια υπόγεια συνάφεια με την εξίσωση του Einstein περί μάζας και ενέργειας, το γνωστό E = mc2. Αν λοιπόν το Ε είναι η κοινωνική ενέργεια και δυναμική και m είναι η μάζα των πολιτών, τότε τι αντιπροσωπεύει το c στο τετράγωνο; Ποιος μπορεί να είναι ο καταλύτης και ο πολλαπλασιαστής της μετατροπής της μάζας σε ενέργεια;
Νομίζω πως είναι η συμμετοχή. Το τετράγωνο εδώ μπορεί να αντιπροσωπεύει μια δισήμαντη περιγραφή της συμμετοχής. Από τη μια μεριά η συμμετοχή που στηρίζεται στη γνώση, την ικανότητα, την αυτοπεποίθηση και την εξωστρέφεια και από την άλλη, η συμμετοχή που εδράζεται και ενισχύεται από τη συνειδητοποίηση της ιστορικά έγκαιρης και χρονικά ώριμης δράσης.
Χωρίς αυτήν, η μάζα θα παραμείνει αδρανής. Χωρίς αυτήν, η γενιά μου και οι επόμενες θα δουλεύουν μόνο για να πληρώσουν (αλλά όχι και να ξεπληρώσουν) τα χρέη των περήφανων πατεράδων μας. Χωρίς αυτήν, η γενιά μου και οι επόμενες θα βιώσουμε τόσο τραγικά τον εφιάλτη της οικολογικής καταστροφής, που η κάθε προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση να φαντάζει ως η κρίσιμη ευκαιρία που χάθηκε. Χωρίς αυτήν, η αντιπροσωπευτικότητα του πολιτεύματος ολοένα και θα φθίνει. Χωρίς αυτήν η -εσφαλμένα ποθούμενη κάποτε ως αυτοσκοπός- οικονομική ανάπτυξη δεν θα μπορέσει να συμβαδίσει με μια πιο δίκαιη κοινωνία.
Μας φταίει άρα που οι εκλογές είναι εξπρές, αλλά μας φταίει πολύ περισσότερο που αποτύχαμε να θέσουμε τους όρους και τους κανόνες εκείνους που να εδραιώνουν, να ενθαρρύνουν και να αποενοχοποιούν τη συμμετοχή. Κάποιοι αυτό μπορεί να το εκλάβουν ως κριτική σε κάποιο κόμμα. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για το έλλειμμα μιας κοινωνίας που αποτυγχάνει μέχρι σήμερα, να ανακαλύψει την κινηματική της ταυτότητα.

Γνώρισα τον ΠΟΛΙΣ πρώτα σαν ιστολόγο και κατόπιν σαν φυσικό πρόσωπο. Αναδημοσιεύω λοιπόν σήμερα το τελευταίο άρθρο από το εξαιρετικά ενδιαφέρον ιστολόγιό του (ΠΟΛΙΣ) όχι απλά γιατί συμφωνώ και προσυπογράφω αλλά γιατί ξέρω πως ό,τι γράφει το εννοεί.

Αφού η “νέα διακυβέρνηση” ζητάει τη γνώμη μας και μας καλεί σε πρόωρες εκλογές έχοντας εξασφαλίσει την ήττα όχι των πολιτικών της αντιπάλων αλλά σίγουρα του γόνιμου πολιτικού διαλόγου, της ουσιαστικής ανανέωσης των υποψηφίων, της υπεύθυνης πολιτικής πρότασης, των μετρημένων και όχι συνθηματολογικών προεκλογικών υποσχέσεων, θα δηλώσουμε, όχι μόνο για την 16η Σεπτεμβρίου, αλλά για κάθε μέρα από δω και στο εξής πριν και μετά τις εκλογές, ΤΙ ΖΗΤΑΜΕ!

Ζητάμε μια ΠΟΛΙτεία με ανανεωμένους, προασαρμοσμένους σε μια δημιουργική και απελευθερωμένη κοινωνία νόμους και κανόνες. Ένα πλαίσιο λειτουργίας των φορέων εξουσίας εντός των ορίων και για το σκοπό που τους δίνει η αντιπροσωπευτική εντολή των ΠΟΛΙτών. Ζητάμε μια Δημοκρατία του 21ου αιώνα χωρίς θύλακες απολυταρχισμού, αυταρχισμού, μεσαιωνισμού στη δημόσια διοίκηση, τον στρατό, τις θρησκευτικές οργανώσεις.

Ζητάμε μια ΠΟΛΙτεία που ΑΝΑΤΡΕΠΕΙ το τέλμα του “μέσου όρου”, του χαμηλού “κοινού παρανομαστή”, του “ψιθυρισμού” των μικρών και μεγάλων ΑΛΛΑΓΩΝ, της “χαμηλόφωνης οργής”, της πολύμορφης βίας, της επιτηδευμένης και οργανωμένης κοινωνικής ΣΙΩΠΗΣ.

Ζητάμε μια ΠΟΛΙτεία που διαθέτει ευρύ φάσμα τολμηρών στόχων, που γεφυρώνει με προνοητικότητα και κατανόηση τις ανάγκες της συνέχειας και εξασφαλίζει με εγγυήσεις και υποστήριξη την παραγωγική ανανέωση. Μια ΠΟΛΙτεία με πρωτότυπες προτάσεις για το μέλλον και μεταξύ αυτών προτεραιότητες, με χρονοδιάγραμμα, με μετρούμενα και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Ζητάμε Κυβερνήτες και αντιπροσώπους που θα έρθουν για ΜΙΑ ΦΟΡΑ με δέσμευση να αφήσουν έργο ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ. Πολιτικούς που η εκλογή τους ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΓΓΥΑΤΑΙ ΤΙΠΟΤΕ άλλο εκτός από τη δυνατότητα να υλοποιήσουν τις υποσχέσεις τους, το πολιτικό τους πρόγραμμα, τη συνεισφορά τους στα κοινά. Πολιτικούς που δεν αναζητούν στηρίγματα για το δικό τους “πολιτικό” ή επαγγελματικό μέλλον αλλά θα γίνουν με αυταπάρνηση “γέφυρες” της εξέλιξης της κοινωνίας των ΠΟΛΙτών.

Ζητάμε Κυβερνήτες και αντιπροσώπους που θα λειτουργήσουν στα πλαίσια των ορίων των νόμων, των ουμανιστικών και δημοκρατικών αξιακών κωδίκων. Αυτούς που θα δεσμευτούν απέναντι στο σύνολο και όχι σε μια αξιοθρήνητη εκλογική “πελατεία”. Πολιτικούς ειλικρινείς στις προθέσεις τους, συνεπείς στις δεσμεύσεις τους, αντικειμενικούς και υπεύθυνους στον απολογισμό τους.

Ζητάμε ένα ΤΕΛΟΣ στις ισοροπίες τρόμου μεταξύ της ΑΛΗΘΕΙΑΣ και του κουτσομπολιού, μεταξύ των ΟΡΑΜΑΤΩΝ και του αύξοντος αριθμού των επικοινωνιακών “γκολ”, μεταξύ της πραγματικής ΙΣΤΟΡΙΑΣ και των ιστορίας σκοπιμοτήτων, μεταξύ της ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ και της αξιολόγησης της μέσω των μηχανών μέτρησης τηλεθέασης.

ΖΗΤΩΝΤΑΣ ΑΛΛΑΓΕΣ, δεν αναφερόμαστε σε απόμακρες, ανύπαρκτες και θεωρητικές ή μεταφυσικές ΑΛΗΘΕΙΕΣ, αλλά σε πρακτικές, κοινώς αντιληπτές και βιωμένες εμπειρίες μιας ΓΕΝΙΑΣ που έχει μάθει πολλά και δεν θα εγγυηθεί ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ λευκές επιταγές …

Η νέα διακυβέρνηση ξεκίνησε με υποσχέσεις (όπως ήταν φυσικό). Υποσχέσεις σημαντικές γιατί άπτονταν της λειτουργίας των θεσμών. Υποσχέθηκε ‘σεμνότητα και ταπεινότητα’. Θα αποφύγω την τοποθέτηση επί μιας θέσης ηθικολογικής και νεοσυντηρητικής (άλλωστε έχω γράψει πρόσφατα για τον παράλληλο ιδεολογικό βίο των Bush και Καραμανλή), με όρους ηθικής. Θα το κάνω όμως με όρους πολιτικής. Πολιτικά λοιπόν, το ‘σεμνά και ταπεινά’ μεταφράζεται σε σεβασμό των θεσμών. Αυτών που διέπουν το πολίτευμα, τη λειτουργία των οργάνων του και την επικοινωνία των θεσμών με τους πολίτες. Εκεί, η κυβέρνηση παρουσίασε το χειρότερό της εαυτό.
Τα παραδείγματα σωρευτικά και ισχυρά. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς. Τον ξυλοδαρμό και την κακοποίηση φοιτητών (από ζαρντινιέρες!), μεταναστών που απήχθησαν και άλλων που εξευτελίστηκαν σε αστυνομικά τμήματα; Την κάθετη εφόρμηση ‘γαλάζιων στούκας’ στις μίζες είτε μέσω της επιτροπής ανταγωνισμού, είτε μέσω χρηματιστηριακών εταιρειών; Την πρόσληψη ‘ειδικών φρουρών’ που γίνεται χωρίς πανελλήνιες εξετάσεις ενώ οι κανονικοί αστυνομικοί εισάγονται πλέον μ΄αυτές; Την άρνηση στο να εισάγονται και οι πυροσβέστες με αυτόν τον τρόπο αντί για την πρόσληψη ημιεκπαιδευμένων εποχιακών δασοπυροσβεστών που κάποτε αποτυγχάνουν να προστατεύσουν ακόμα και τη ζωή τους, όπως τραγικά πληροφορηθήκαμε το φετινό καλοκαίρι; Την πρόσληψη αγροφυλάκων με βάση διαγωνισμό προ 15ετίας για να γνωρίζουν καλά τα δάση και να πληροφορούν εγκαίρως αλλά και να υποδεικνύουν δρόμους πρόσβασης στους δασοπυροσβέστες (όλα αυτά στην εποχή των GPS); Την ανερυθρίαστη επιθυμία του υπουργού υγείας να προσλάβει νοσηλευτές εκτός ΑΣΕΠ τη στιγμή που δεν μπόρεσε καλά-καλά να διορίσει τους επιτυχόντες από τον τελευταίο διαγωνισμό επί ΠΑΣΟΚ; Την άλωση του θεσμού του ΑΣΕΠ με την εφεύρεση της ‘αντικειμενικής’ συνέντευξης; Την ευθεία βολή στη φερεγγυότητα των πανελλαδικών εξετάσεων με το σκάνδαλο της επαναβαθμολόγησης γραπτών; Την περιφρόνηση της ΑΔΑΕ στο σκάνδαλο των υποκλοπών; Τη σχιζοφρενική δήλωση υπουργού από το βήμα της Βουλής ότι κάνει αγγαρεία, τη στιγμή που μιά μάνα στη Βέροια αναζητεί επί μήνες εναγωνίως το γιό της; Αν υπήρχε πρωθυπουργός, έπρεπε την ίδια στιγμή, εκεί, στη Βουλή, να τον απαλλάξει του βάρους. Αλλά ο πρωθυπουργός ζει σε ένα κέλυφος πολιτικής προστασίας κατά το οποίο, το μείζον δεν είναι η χώρα, αλλά ο ίδιος. Σκοπός του είναι να φαίνεται ως ‘καταλληλότερος’, όχι να είναι. Τώρα λοιπόν, που φτάσαμε κοντά στο τέρμα, η αγωνία του δεν είναι για τη χώρα αλλά για τον εαυτό του, για την επανεκλογή του. Το τελευταίο δεν είναι έγκλημα όταν γίνεται με γνώμονα το σεβασμό των θεσμών. Όταν όμως οι θεσμοί κόβονται, ράβονται και ερμηνεύονται με βάση κοντόφθαλμα εκλογικά συμφέροντα, τραυματίας είναι η δημοκρατία. Θυμίζω ότι το 2004 οι εκλογές προκηρύχθηκαν ακριβώς 2 μήνες πριν, στις 7 Ιανουαρίου 2004.
Οι ψύχραιμοι θα παρατήρησαν ότι δεν αναφέρθηκα σε ζητήματα πολιτικής, κατεύθυνσης, οράματος κτλ αλλά αποκλειστικά και μόνο στην απαξίωση θεσμών. Ακόμα και αυτών που ήταν ήδη τραυματισμένοι, όπως η άψυχη πολιτικά φιγούρα του προέδρου της δημοκρατίας που αντί για σύμβολο κατάντησε σερβιτόρος των κυβερνήσεων. Αυτό δεν σημαίνει καθόλου πως δεν υπάρχουν κατά τη γνώμη μου κραυγαλέες περιπτώσεις εσφαλμένων πολιτικών χειρισμών. Το αντίθετο μάλιστα. Αλλά η λειτουργία των θεσμών οφείλει να είναι υπεράνω όλων. Και η νέα διακυβέρνηση, τους κακομεταχειρίστηκε βάναυσα.
Γιατί όμως ο Καραμανλής να προστρέξει στις πιο εξπρές εκλογές της μεταπολίτευσης; Τι δικαιολογεί μια τέτοια πρεμούρα; Ποιό εθνικό θέμα είναι σε έξαρση; Ποιό γεγονός τον υποχρέωσε; Δεν υπάρχει κανένα. Οι δικαιολογίες που επικαλέστηκε, επιεικώς φαιδρές. Να έχει, λέει, η κυβέρνηση, άνεση χρόνου για να συντάξει το νέο προϋπολογισμό (μήπως θέλει κι έναν αράπη να της κάνει αέρα;) Βιάζονται, λέει, οι πολίτες να δουν μεταρρυθμίσεις… Θού Κύριε…
Αλλά, τότε, γιατί βιάζεται τόσο; Η μόνη προφανής εξήγηση είναι να μη δώσει χρόνο στη δημιουργία νέων αρνητικών ειδήσεων, όπως πχ το πόρισμα για τα ομόλογα. Τρέμει την ανικανότητα του ιδίου και της κυβέρνησής του. Τρέμει το άδηλο γιατί είναι μοιρολάτρης. Δεν διαμορφώνει το μέλλον, το φοβάται. Γι αυτό μπορεί κάλλιστα να χάσει τις εκλογές. Το ερώτημα όμως επανατίθεται:
Ο Καραμανλής μπορεί κάλλιστα να χάσει τις εκλογές, το ΠΑΣΟΚ όμως, μπορεί να τις κερδίσει;

Ανήκω στον πολιτικό χώρο του ΠΑΣΟΚ. Ένα χώρο στον οποίο με ενοχλούν πολλά, αλλά δεν είμαι καθόλου διατεθειμένος να τον χαρίσω σε κανέναν και ιδίως σε αυτούς που εκφράζουν αυτά που με ενοχλούν. Έτσι, εξοργίζομαι στην ιδέα ότι το κόμμα φαίνεται μετά από 3,5 χρόνια στην αντιπολίτευση (και μετά από πρώιμη δήλωση του προέδρου του ότι θα ήθελε τουλάχιστον 50% ανανέωση της κοινοβουλευτικής του ομάδας) όχι μόνο να μη μπορεί να προβάλλει ένα ανανεωτικό προφίλ σε μορφή και περιεχόμενο, αλλά να είναι ανίκανο ακόμα και να συντάξει τα ψηφοδέλτιά του, ιδίως στην περιφέρεια, κατά τρόπο που να μην εξευτελίζει τους υποψηφίους της τελευταίας στιγμής. Αυτούς που θα έχουν μόλις 15 ημέρες (γιατί, ξεχάστε τον Αύγουστο) για να κάνουν εκλογές και οι οποίοι (απορώ ποιοι θα είναι αυτοί) θα δεχτούν να κρατήσουν το φανάρι στην επανεκλογή αυτών που είναι από καιρό δεδομένοι (και με τι ανταλλάγματα, βεβαίως, βεβαίως).

Πριν λίγους μήνες συνομιλούσα με γνωστό τέως υπουργό της κυβέρνησης Σημίτη και θαμώνα των τηλεοπτικών παράθυρων. Μου είπε χαμογελώντας, «ποια νέα πρόσωπα; Από που θα προκύψουν αυτά; Ας είμαστε σοβαροί». Είχε απόλυτο δίκιο. Τι είναι άραγε τα νέα πολιτικά πρόσωπα; Σοκολατάκια κρυμένα σε κάποια φοντανιέρα; Που ο πρόεδρος θα κάνει τη μαγική κίνηση να την ανασύρει από το γωνιακό μπουφέ για να κεράσει την κοινωνία;

Αν το ΠΑΣΟΚ ήθελε πραγματικά την ανανέωση θα έπρεπε να είχε οργανώσει και υλοποιήσει συλλογικές και συμμετοχικές διαδικασίες. Τι λέτε; Ότι το έκανε; Τίποτα δεν έκανε. Μια επίφαση συλλογικότητας καλύπτει τα πάντα. Η μία επιτροπή πετά στα σκουπίδια τη δουλειά της άλλης. Μου θυμίζει εκείνη τη γαλλική παροιμία που λέει ότι “la moitié de la planete est là pour emerder l’autre moitié”, ήτοι, ‘ο μισός κόσμος είναι εκεί για να πετά σκατά στον άλλο μισό’. Το παιχνίδι παίζεται από τους πολιτικούς καθοδηγητές αυτών των ομάδων και μόνον, για ίδιον όφελος. Τα κορόιδα που σπαταλάνε χρόνο και δουλεύουν και καταθέτουν εισηγήσεις και υπερασπίζονται τις θέσεις τους ελπίζοντας στην παραγωγή ενός αξιόπιστου και νεωτερικού πολιτικού προϊόντος, αργά ή γρήγορα αντιλαμβάνονται τη ματαιότητα του ζητήματος και αποσύρονται, αλείφοντας έτσι πρόσθετο βούτυρο στο ψωμί των επαγγελματιών της συμμετοχής.

Σχεδόν ποτέ -αλλά εννοώ το σχεδόν- στην ιστορία του, το ΠΑΣΟΚ δεν προχώρησε μια μεταρρύθμιση γιατί αυτή ήταν κομάτι της συλλογικής του νοημοσύνης. Τις περισσότερες φορές, κάποιος υπουργός που έχαιρε πολιτικής προστασίας από τον πρωθυπουργό (αλλά και από τα media), προχωρούσε ένα θέμα μέχρι να λήξει το απυρόβλητό του και ελπίζοντας να μην τα ανατρέψει όλα ο επόμενος, πράγμα που έγινε περισσότερες φορές από όσες θα ήταν φυσικό να συμβεί. Αμφιβάλλει κανείς ότι αν ο κύριος Σταθόπουλος δεν βρισκόταν μέσα στη φυσαλίδα πολιτικής προστασίας του Κώστα Σημίτη, καμία μεταρρύθμιση για τις ταυτότητες δεν θα είχε προχωρήσει; Μα, θα μου πείτε, αυτή είναι η δουλειά του πρωθυπουργού! Αν είναι έτσι, τότε πώς εξηγούνται οι αντικρουόμενες και αλληλοαναιρούμενες πολιτικές πχ στον τομέα της υγείας μεταξύ Γείτονα, Παπαδόπουλου και Στεφανή (για να περιοριστώ μόνο στους υπουργούς υγείας επί Σημίτη);

Κακά τα ψέματα. Το ΠΑΣΟΚ ούτε πριν αλλά ούτε κατά τη θητεία του στην αντιπολίτευση, δεν προήγαγε την παραγωγή συλλογικής νοημοσύνης, άρα δεν είναι σε θέση να υποδείξει τα νέα εκείνα πολιτικά πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν στην παραγωγή της. Γιατί, πώς αλλιώς θα προκύψουν αυτά; Ως φοντάν;

Γεννιέται έτσι το ερώτημα: η κυβέρνηση μπορεί να χάσει τις εκλογές (αυτό θα το αναλύσουμε σε αμέσως επόμενο κείμενο), το ΠΑΣΟΚ όμως είναι σε θέση να τις κερδίσει;

Κάθε μέρα, σε κάθε μέσο ενημέρωσης, μπορεί κανείς να διαβάσει άρθρα για την οικολογία, ν’ ακούσει επιχειρήματα για την τάδε ή τη δείνα περιβαλλοντική πολιτική, να βρει την ευκαιρία να συνυπογράψει πράσινα μανιφέστα ή να συμμετέχει σε ακτιβιστικές δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Ποτέ άλλοτε τα μαζικά μέσα ενημέρωσης, αλλά και τα λιγότερο μαζικά, δεν ήταν τόσο θετικά διακείμενα στην αναμετάδοση του οικολογικού μηνύματος. Ακόμα και οι εκκλησίες ανά τον κόσμο ευλογούν την οικολογία. Ο πατριάρχης Βαρθολομαίος (ο και χαρακτηριζόμενος ως “Green Patriarch“) χαρακτήρισε αμαρτίες τα εγκλήματα κατά του φυσικού κόσμου. Υπέγραψε μάλιστα από κοινού με τον πάπα Ιωάννη-Παύλο ΙΙ, ένα κείμενο κάλεσμα για το τέλος της καταστροφής του περιβάλλοντος. Αλλά και άλλες θρησκείες από τον μουσουλμανισμό μέχρι τον ταοϊσμό, τον βουδισμό και τον κομφουκιανισμό, ενσωματώνουν οικολογικές αξίες στο κήρυγμά τους.

Κι όμως, οι πράσινες πολιτικές βρίσκουν δύσκολα και σπάνια το δρόμο τους για την καθιέρωση. Ένας προφανής λόγος είναι το ισχυρό κίνητρο του κέρδους. Θεωρώ περιττό να επιχειρηματολογήσω για το πώς το κυνήγι του μεγάλου κέρδους οδήγησε και οδηγεί στην ανεπανόρθωτη βλάβη οικοσυστημάτων. Ένας δεύτερος, ισχνότερος λόγος, είναι η προχειρότητα και οι δυσκολίες αυτού καθεαυτού του πράσινου κινήματος. Με αυτό εννοώ τρία πράγματα: α) ότι αποδείχθηκε πολύ δύσκολο να προστατευτεί η υπόθεση της οικολογίας από τους υστερόβουλους κεφαλαιούχους εραστές της, β) εξίσου δύσκολη αποδείχθηκε η ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση των οικολογικών απόψεων αλλά και γ) η προστασία του κινήματος από τον κάθε γραφικό και δήθεν περιβαλλοντιστή, που προκειμένου να καλύψει τις ανεπάρκειες ή την ιδιοτέλειά του στις σχέσεις του με την κοινωνία και το κράτος, αγκαλιάζει την οικολογική σημαία, εκπέμποντας ένα θολό αν όχι δηλητηριώδες για την οικολογία μήνυμα.

Ας τα δούμε με άλλα και περισσότερα λόγια. Το σύγχρονο κεφάλαιο φαίνεται πως μελετά και αναλύει το οικολογικό κίνημα με σημαντικά μεγαλύτερη επάρκεια απ’ ότι το κάνει το οικολογικό κίνημα για τον καπιταλισμό. Φτάσαμε έτσι στο σημείο, να δημιουργηθεί μια νέα, ‘πράσινη’ αγορά που το κεφάλαιο εκμεταλλεύτηκε και εκμεταλλεύεται με μεγάλη δεξιότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η κυκλοφορία οικολογικά ευαίσθητων υβριδικών αυτοκινήτων από την Toyota. Υπάρχουν μελέτες και άρθρα που ισχυρίζονται -αρκετά πειστικά- πώς πολλά ‘τζιποειδή’ οχήματα είναι στην πραγματικότητα πιο φιλικά για το περιβάλλον από το υβριδικό Toyota Prius.

Από την άλλη πλευρά, συχνά η πράσινη επιχειρηματολογία κυριαρχείται από μια εμμονή στον έλεγχο της μόλυνσης και την εξάντληση των φυσικών πόρων. Η αποσπασματική αυτή οπτική αποτυγχάνει να αναγνωρίσει τον άνθρωπο σαν μέρος του οικοσυστήματος, που έχει την ίδια αξία με όλα τα άλλα μέρη και επιφυλάσσει γι αυτόν μια κυρίαρχη θέση. Πρόκειται δηλαδή για μια ανθρωποκεντρική θεώρηση του κόσμου, που έχει χαρακτηριστεί από το νορβηγό φιλόσοφο Arne Naess ως shallow ecology, σε αντίθεση με την deep ecology που έχει στο κέντρο της τη Γη, είναι δηλαδή οικοκεντρική. Αυτή η δομική σύγχυση στον ιδεολογικό πυρήνα του πράσινου κινήματος, δημιουργεί ανυπέρβλητη συχνά δυσκολία να εξηγηθεί στον κόσμο ‘τι είδους ζωή ονειρεύεται ο οικολόγος’.

Τελευταίο αλλά όχι έσχατο σε σημασία, είναι το γεγονός ότι εκτός από τους καπιταλιστές, κάθε λογής μικροαπατεώνας, μπορεί να επενδυθεί τον πράσινο μανδύα για ίδιο συμφέρον. Στη χώρα μας, πλείστα περιβαλλοντικά εγκλήματα έχουν λάβει χώρα με αυτουργούς συλλόγους-σφραγίδες για την προστασία του περιβάλλοντος.

Απομένει λοιπόν στο οικολογικό κίνημα, και είναι ευθύνη του, η διασάφηση της ιδεολογικής του πλατφόρμας και η περιφρούρηση των ορίων του, για να μπορέσει να διεισδύσει με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στη συνείδηση των πολιτών.

Δημοσιεύτηκε αρχικά στο diablog (24/03/2007).

Η συνέντευξη αυτή δόθηκε στην καλή δημοσιογράφο της πόλης μας κυρία Λιλή Μουζάκη για το περιοδικό ΜΑΖΙ και περιέχεται στο τρέχον τεύχος του. Η παρακάτω εκδοχή όμως είναι ελαφρά μεγαλύτερη αφού στο ιστολόγιο δεν τίθεται θέμα χώρου, σελιδοποίησης κτλ. Ευχαριστώ και από αυτή τη θέση, από καρδιάς, την κυρία Μουζάκη που είχε την πρωτοβουλία για μια ενδιαφέρουσα (ελπίζω) συζήτηση.

—————————————————————————-

Ο Mike μιλά μαζί μας σήμερα κυρίως για το ιστολογείν (βλ. blogging). Εξηγεί το πώς οδηγήθηκε στη δημιουργία του ιστολογίου που έχει το όνομα της πόλης μας και αναλύει γιατί τα ιστολόγια αποτελούν σήμερα την πιό δημοφιλή μορφή συμμετοχικής δημοκρατίας. Ανήσυχος και ριζοσπάστης, τραβά το δικό του ξεχωριστό δρόμο στην ενασχόλησή του με την πολιτική, ενάντια στον κομματισμό, το λαϊκισμό και την ψηφοθηρία.

Τι είναι το ιστολογείν;

Μια νέα μορφή κοινωνικότητας που μπορεί να φέρει σε επαφή ανθρώπους από τα 4 σημεία της γης. Συνήθως ένας και σπανιότερα περισσότεροι άνθρωποι καταθέτουν τις σκέψεις και τις ιδέες τους σε κοινή θέα στο διαδίκτυο και όποιος θέλει μπορεί να σχολιάσει. Μερικοί το ονομάζουν ‘δημοσιογραφία των πολιτών’ αλλά αυτός είναι ευρύτερος όρος. Εγώ προτιμώ το ‘open source thinking’, κατά το ‘open source software’ γιατί δίνω μεγαλύτερη σημασία στη συζήτηση παρά στο αρχικό άρθρο. Στο ιστολογείν υπάρχει μια πρωτόγνωρη ατμόσφαιρα ισότητας μεταξύ των συμμετεχόντων που αποενοχοποιεί και ενθαρρύνει τη συμμετοχή. Γι αυτό και συνιστά την πιό δημοφιλή μορφή συμμετοχικής δημοκρατίας. Σε κάθε περίπτωση όμως, προϋποτίθεται η ανεξαρτησία του/των ιστολόγων.

Έχουν και πολιτικοί όμως ιστολόγια.

Ναι, όπως και παρατάξεις, κυρίως δημοτικές. Αλλά οι περισσότεροι πολιτικοί δεν κατέχουν τις ιδιαιτερότητες του μέσου και νομίζουν πως είναι ένα ακόμα βήμα για να εκτονώσουν την ανάγκη τους για ακροατήριο, οπότε καταλήγουν χαμένοι. Αντί να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία να αδράξουν και να αναλύσουν την κοινωνική δυναμική, εκφωνούν ‘δεκάρικους’. Σε άλλες περιπτώσεις, μια γνωστή ομάδα ανθρώπων (που γνωρίζονται από πριν) στήνουν ένα ιστολόγιο, αλληλοσυγχαίρονται και καταγγέλλουν όλους τους άλλους, οπότε το blog έχει μηδενική προστιθέμενη αξία. Σημασία έχει πάντα η διεύρυνση του ακροατηρίου, η εμβάθυνση του διαλόγου και η εμπέδωση της διαβούλευσης και αυτά είναι δύσκολος στόχος.

Τι σε έκανε να φτιάξεις το korinthos.blogspot.com ;

Το αδιέξοδο στο οποίο έχει οδηγηθεί μια τοπική κοινωνία που δεν ξέρει από πού έρχεται, πού πατά και πού πηγαίνει. Η Κόρινθος είναι ένα brand name με τεράστια ιστορική, πολιτιστική και επιστημονική αξία, που υποτιμάται συστηματικά από τα αδιέξοδα της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας. Πίστεψα ότι ένα ιστολόγιο που δεν μπορεί να χειραγωγηθεί από κανέναν, θα ήταν ένα καλό μέσο ανατροπής. Δεν αρκεί, αλλά είναι περισσότερο από το τίποτα. Μπορεί να γίνει μια αφετηρία.

Τι εννοείς με το ‘αδιέξοδα της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας’;

Νομίζω πως η ελληνική δημοκρατία μετά τη μεταπολίτευση χαρακτηρίζεται από δύο γεγονότα: την αυξανόμενη βαθμιαία χειραγώγηση της κοινής γνώμης από τα media και την απίστευτα βλαπτική κουλτούρα της αντιπαράθεσης, σε αντίθεση με αυτήν της διαβούλευσης. Βεβαίως, δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Ο Chomsky κάποτε είπε ότι δημοκρατία σήμερα σημαίνει να διαμορφώνεις πρώτα την κοινή γνώμη με τα media, και μετά να βάζεις τον κόσμο να ψηφίζει για τις απόψεις που του διαμόρφωσες. Προσθέστε σ’αυτά και λίγο από το ‘δε μτορώ, τι να κάνω, 400 χρόνια σκλαβιάς ήταν αυτά’ της ψωροκώσταινας και νά’μαστε! Είναι ακριβώς λόγω αυτού του αδιεξόδου που οι πολίτες έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στην πολιτική. Αλλά για να την ξαναβρούν, πρέπει πρώτα να αρχίσουν να εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον, ασχέτως πολιτικής τοποθέτησης. Η εμπιστοσύνη προς την πολιτική θα ακολουθήσει σαν φυσική συνέπεια. Σ’ αυτό οι πολίτες, οι τοπικές κοινωνίες, οι θεσμοί και τα εργαλεία τους -όπως τα ιστολόγια- έχουν τεράστιο ρόλο.

Ικανοποιημένος από την μέχρι τώρα πορεία των 16 μηνών του blog;

Ασφαλώς. Βλέπετε το ιστολόγιό μου είναι μορφή πολιτικού ακτιβισμού μέσω κοινωνικού λογισμικού (social software) και άρα υπόκειται στους περιορισμούς διάδοσης της κοινωνίας της πληροφορίας. Αν μάλιστα ο σύμβουλος του ειδικού γραμματέα ψηφιακού σχεδιασμού Γιάννης Λάριος, έχει δίκιο ότι σ’ όλη την Ελλάδα 100.000 άνθρωποι ασχολούνται με τις μορφές κοινωνικού λογισμικού, τότε εγώ είμαι πολύ ευχαριστημένος. Περίπου 55 επισκέψεις ημερησίως δεν είναι άσχημα γιατί οι περισσότεροι από τους τακτικούς μου αναγνώστες και σχολιαστές, δεν είναι τυχαίοι άνθρωποι. Είναι μορφωμένοι, νέοι, επιτήδειοι με τις νέες τεχνολογίες, κοινωνικά ευαίσθητοι και γενικά, στην πρωτοπορία του κοινωνικού μετασχηματισμού. Είναι άνθρωποι που επηρεάζουν με τη γνώμη τους πολύ περισσότερους και ίσως -το εύχομαι- κάποιοι από αυτούς να γίνουν οι ηγέτες του αύριο. Άρα δεν είναι τόσο οι αριθμοί που με ικανοποιούν αλλά η ποιότητα των συμμετεχόντων.
Επίσης, στα περίπου 130 άρθρα που έχω γράψει μέσα στους 16 μήνες λειτουργίας του blog, καταγράφονται δεκάδες προτάσεις, κάποιων εκ των οποίων τη δυναμική θα δούμε ελπίζω στο μέλλον.

Πράγματι, κάποιες από τις προτάσεις είναι πολύ εντυπωσιακές, όπως αυτή που αναφέρεται στο Corinth Computer Project.

Είναι να τρελαίνεσαι. Το πανεπιστήμιο της Pennsylvania μετά από υπερδεκαετή σκληρή δουλειά, έφτιαξε έναν ψηφιακό, εικονικό, τρισδιάστατο χάρτη της αρχαίας Κορίνθου που εκτείνεται από τα αρχαϊκά χρόνια μέχρι τον 20ο αιώνα και αντί να φιλοξενείται εδώ, σε ένα μουσείο κορινθιακής ιστορίας, σχεδόν κανείς εδώ δεν γνωρίζει την ύπαρξή του. Αλλά ποιός να έλθει σε εταφή με το Upenn;
Υπάρχουν ακόμη και πιό σύνθετες προτάσεις, όπως για τη χρήση laptop από τους μαθητές της 6ης Δημοτικού, αλλά και πιό απλές, όπως για τα δημοτικά ποδήλατα ή για τη δημιουργία γλυπτών και άλλων έργων τέχνης σε δημόσιους χώρους. Και όλα αυτά προερχόμενα από τη γνώση και τη φαντασία ενός ανθρώπου. Φανταστείτε αυτά να μαζικοποιηθούν.
Κάτι ακόμα πολύ σημαντικό κατά τη γνώμη μου, είναι η επισήμανση παραδειγμάτων από άλλες πόλεις, άλλα κράτη, άλλες ηπείρους. Οι δρόμοι της αστικής ανάπτυξης δεν είναι μονής αλλά πολλαπλής κατεύθυνσης και πολλοί αυτό το αγνοούν. Τα πετυχημένα παραδείγματα από όλο τον κόσμο, μπορούν να ωφελήσουν τις επιλογές μας.

Θα μπορούσαμε να αναδημοσιεύσουμε μερικά από τα άρθρα;

Ελεύθερα! αρκεί να αναφέρεται η πηγή (γέλια).

Φυσικά! Δημοσιοποιείς επίσης και ηχητικά αρχεία των συνεδριάσεων του δημοτικού συμβουλίου…

Ναι, γιατί πιστεύω ότι έτσι εμπεδώνεται η διαφάνεια (αυτό κατά τη γνώμη μου έπρεπε να το κάνει ο δήμος στην επίσημη ιστοσελίδα του). Από την ακρόασή τους συνάγεται το συμπέρασμα ότι υπάρχουν πολύ μεγάλα περιθώρια βελτίωσης της διαδικασίας προς όφελος της συναίνεσης. Αλλά και πέρα απ’ αυτά, πώς γίνεται για παράδειγμα, να έχει η αντιπολίτευση μόνο λίγες ημέρες στη διάθεσή της για να προετοιμαστεί για μια ημερήσια διάταξη με σαράντα θέματα; Και αν έτσι γινόταν πάντα, τώρα πρέπει να αλλάξει. Σε άλλους δήμους η ημερησία διάταξη διανέμεται 10 ημέρες νωρίτερα και συνοδεύεται από τις εισηγήσεις!

Μιλάς για καινούργια πράγματα και μεγάλες αλλαγές σα να ήταν όλα αυτά αυτονόητα. Έχεις συναίσθηση της δυσκολίας τους;

Νομίζω, ναι. Αλλά ξέρετε, ο κόσμος δεν αλλάζει από τους ευχαριστημένους, τους μουγκούς, τους κοπαδίτες. Αν όλοι ήταν έτσι, θα είμασταν ακόμα στη λίθινη εποχή. Δεν πιστεύω όμως στις βίαιες και αλματώδεις ανατροπές, αλλά στην αλλαγή βήμα προς βήμα. Αρκεί να κατανοούμε ότι οι χθεσινές ταξινομήσεις και διακρίσεις, είναι σήμερα άκυρες.

Άκυρες;

Η διάκριση δεξιά-αριστερά, είναι σήμερα κατά τη γνώμη μου άκυρη. Μόνο από κεκτημένη ταχύτητα επιβιώνει και επειδή κάποιοι βάσισαν σ’ αυτήν την πολιτική τους (και όχι μόνο) καριέρα. Αλλά όποιος κοιτά γύρω του χωρίς παρωπίδες, βλέπει ότι υπάρχουν πολλοί που ενώ δηλώνουν αριστεροί είναι βαθιά αντιδραστικοί, όπως και πολλοί που αυτο- ή ετερο- προσδιορίζονται ως δεξιοί αλλά είναι πολύ περισσότερο αριστεροί από άλλους. Παρά ταύτα, εκτιμώ ότι η κλίμακα δεξιά-αριστερά, θα μας κάνει ακόμη παρέα για αρκετό καιρό. Εύχομαι, όσο το δυνατόν λιγότερο.

Και ποιοί θα είναι οι νέοι πόλοι;

Δεν μπορώ να τους ονοματοδοτήσω, τους βλέπω όμως να έρχονται. Τους βλέπω στον τρόπο με τον οποίο τα ιστολόγια MyDD και DailyKos ανέτρεψαν την αφασία, τη σύγχυση και το αδιέξοδο στο οποίο είχε οδηγήσει το αμερικανικό δημοκρατικό κόμμα το Democratic Leadership Council (DLC). Να θυμίσω την ήττα των δημοκρατικών, δύο φορές μάλιστα, από τον πιό ηλίθιο πρόεδρο στην ιστορία, τον Bush junior; Είναι τυχαίο που δύο ιστολόγια και ένας χαρισματικός γραμματέας, ο Howard Dean κατέλυσαν τόσο την αλλαγή που κανείς από τους οκτώ υποψήφιους του δημοκρατικού κόμματος για το χρίσμα δεν θα παραβρεθεί στη φετινή θερινή σύνοδο του DLC; Ένα λοιπόν το κρατούμενο με το παράδειγμα της συμμετοχικής δημοκρατίας. Ένα ακόμη είναι η ολοένα και μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα περιβάλλοντος. Το πράσινο παράδειγμα δεν είναι εφήμερο και περαστικό. Ένα τρίτο που σκέφτομαι, είναι το αρνητικό παράδειγμα πολιτικών που χαρακτηρίστηκαν κάποτε προοδευτικές αλλά αποδείχτηκαν άθλια αντιδραστικές. Πχ η κλοπή που έχουν ήδη υποστεί τα σημερινά μικρά αλλά και μεγαλύτερα παιδιά από τους ‘προοδευτικούς’ πατεράδες τους στο ασφαλιστικό και σε σωρεία άλλων προνομίων. Εξ ού και η δυσκολία της ελληνικής, της ιταλικής, της γαλλικής και εντέλει της ευρωπαϊκής κεντροαριστεράς να επικαιροποιήσουν το πολιτικό τους μήνυμα και να επικοινωνήσουν με τα κοινωνικά στρώματα. Γιατί είναι ένοχες και δεν έχουν το κουράγιο να το παραδεχτούν.

Στην πόλη μας, πώς χαρακτηρίζεις τους ‘πόλους’;

Προς το παρόν, φαίνεται πως έχουμε μια σύντηξη των πόλων! Προσπαθώ να δω τι άλλαξε από το Θωμαΐδη στον Πνευματικό, αλλά στο επίπεδο της πόλης, μέχρι σήμερα, δεν βλέπω τίποτα διαφορετικό. Που σημαίνει πως κάπου αλλού είναι οι αληθινοί πόλοι, πως ίσως ένα νέο είδος μαγνητισμού να πρέπει να μας διαρρεύσει, μακριά από τα μπλε, πράσινα ή ροζ χαρακώματα, πιό κοντά στην πόλη αυτή καθεαυτή και τους πολίτες της.

Μαθαίνω πως το βράδυ της Τετάρτης 18 Ιουλίου και ενώ η φωτιά κατέστρεφε ήδη περιουσίες στο χωριό Μαψός, λίγα χιλιόμετρα πιό πέρα, ανάμεσα στο χωριό Χιλιομόδι και τις παιδικές κατασκηνώσεις “Το Μαγικό Δάσος” (που αμφότερα εκκενώθηκαν την επομένη), στην Καμαρέτα, τα βλαστάρια της γαλάζιας ιντελιγκέντσιας, υπό τη μορφή της ΟΝΝΕΔ, συνεστιάζονταν και διασκέδαζαν σε γνωστή ταβέρνα. Δεν είχαν την ευαισθησία να ματαιώσουν το γλέντι τους τη στιγμή που δίπλα τους, κάποιοι συνάνθρωποί τους κινδύνευαν και έχαναν τις περιουσίες τους, ενώ και κάποιοι άλλοι μάχονταν σκληρά για την κατάσβεσή της.
Αλλά γιατί να χαλάσουν το πρόγραμμά τους τα παλικάρια; Αφού και ο πολιτικός τους καθοδηγητής, υπουργός Δικαιοσύνης και βουλευτής του νομού Αναστάσης Παπαληγούρας, μόλις επιτέλεσε το επικοινωνιακό του χρέος μπροστά στις κάμερες, έσπευσε στη συνέχεια να τους συναντήσει. Όποιος θέλει, μπορεί να πιστέψει ότι το έκανε για να προσευχηθούν όλοι μαζί για άλλη μία ‘επιτυχημένη’ έκβαση πυρκαγιάς στη χώρα!
Σ’ αυτούς αφιερώνω τις επόμενες φωτογραφίες, του χωρικού και του πυροσβέστη που πολύ θα ήθελαν και αυτοί να γλεντάνε, αλλά η στιγμή άλλα επέβαλλε!

Οι φωτογραφίες είναι του συμπολίτη μας και εξαίρετου φωτογράφου Βασίλη Ψωμά για τα πρακτορεία APA (Athens Photo Agency) και EPA (European PhotoPress Agency).

Είναι αλήθεια ότι το πολιτικό λεξιλόγιο του προοδευτικού χώρου εμπλουτίστηκε τα τελευταία χρόνια με πλήθος νεοφερμένων εννοιών που έγιναν γρήγορα της μόδας (zeitgeist) στις πολιτικές συζητήσεις. Μία εξ’ αυτών είναι και η έννοια της ενδυνάμωσης (empowerment). Η έννοια αυτή αφορά κάθε έναν από τους πολίτες και σύμφωνα με τον Immanuel Wallerstein, είναι μια αέναη διαδικασία κοινωνικής δράσης που προάγοντας τη συμμετοχή ατόμων και ομάδων, στοχεύει στην αύξηση του ελέγχου επί των ατομικών και κοινωνικών δρώμενων, τη βελτίωση της πολιτικής αποτελεσματικότητας και την εδραίωση της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Έτσι δικαιολογείται η σύγχρονη πρεμούρα για συμμετοχή και οι μοντέρνες φωνές για συμμετοχικότητα, συμμετοχικές διαδικασίες, συμμετοχική δημοκρατία κτλ. Έτσι ερμηνεύεται και η προσπάθεια (κάποτε βέβαια είναι μόνο ρητορική) να προσφερθούν σε όσο το δυνατόν περισσότερους, όσο το δυνατόν περισσότερες ευκαιρίες συμμετοχής. Η πρακτική αυτή έχει εφαρμοστεί από όλα σχεδόν τα προοδευτικά κόμματα στον δυτικό κόσμο. Αλλά μέχρις στιγμής, παντού, τα δίχτυα της συμμετοχής μαζεύουν μόνο μαρίδα. Ποιός είναι άραγε ο λόγος; Οι Alice Casey και Stella Creasy από τον βρετανικό οργανισμό Involve καταθέτουν σε ένα άρθρο τους:

«Η παροχή ‘de facto’ ευκαιριών για ενδυνάμωση εκ μέρους των πολιτικών οργανισμών, συνιστά μια μάλλον ονειρική προσέγγιση. Εδώ, οι διαδικασίες έχουν το προβάδισμα έναντι των ανθρώπων, καθώς οι πολιτικοί συχνά πιστεύουν πως ‘αν τους δώσουμε την ευκαιρία, θα έλθουν’. Σε όλη τη χώρα, υπάρχουν αμέτρητες ευκαιρίες συμμετοχής που όμως εστιάζουν στην ίδια αυτήν την ενδυνάμωση και όχι στο πώς θα καλύψουν τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων. Αυτή η προσέγγιση στο τέλος καταλήγει υπέρ αυτών που νιώθουν άνετα σε παρόμοια περιβάλλοντα, που έχουν το χρόνο, τις ικανότητες και την επιμονή να παρίστανται σε όλες αυτές τις συναντήσεις».

Οι πολιτικοί λοιπόν πιστεύουν πως αν προσφέρουν ευκαιρίες συμμετοχής, οι πολίτες θα σπεύσουν να τις εκμεταλλευτούν. Αυτό όμως δεν επιβεβαιώνεται. Οι πολίτες δεν συμμετέχουν επειδή πιστεύουν ότι η συμμετοχή τους δεν μπορεί να κάνει τη διαφορά. Γιατί νιώθουν ότι υπερφαλαγγίζονται από τους επαγγελματίες της συμμετοχής. Γιατί κάποιοι τους έχουν πείσει για την αδυναμία της γνώμης τους. Γιατί η θεματολογία δεν τους αφορά. Γιατί οι ομιλούντες βρίσκονται σε απόσταση από την κοινωνία και δεν μπορούν να αντιληφθούν πού βρίσκεται κάθε στιγμή η κοινωνική ενέργεια και δυναμική (κάποιοι απ’ αυτούς, αντί να την αναζητούν, επιδιώκουν να την δημιουργούν σε αγαστή συνεργασία με τα ΜΜΕ).

Η αποδυνάμωση της συμμετοχής επιτρέπει σε μεσαία κυρίως στελέχη, που είναι χρόνια στο πολιτικό κουρμπέτι, να προβάλουν τις απόψεις τους όχι μόνο ως σωστές, αλλά και ως μοναδικές. Αυτό, δεν ζημιώνει μόνο τον πολιτικό οργανισμό στον οποίον ανήκουν και ο οποίος φέρεται, αν όχι να υιοθετεί, τουλάχιστον να εγκολπώνει απόψεις που κάποτε έρχονται σε αντίθεση με πάγιες θέσεις και αξίες του, αλλά έχει ένα ακόμη, τραγικό αποτέλεσμα: την επικράτηση της ατομικής νοημοσύνης έναντι της συλλογικής (individual vs collective intelligence). (Κάπως έτσι, διεκδικήσεις, μάχες και εκστρατείες, καταλήγουν να εκφυλίζονται στην αντιπαράθεση μεταξύ των προσώπων-υποψηφίων. Και όταν το ερώτημα περιορίζεται στο πρόσωπο, γίνεται περισσότερο κατανοητό γιατί ο κάθε Ψωμιάδης μπορεί να είναι σε πλεονεκτική θέση έναντι των αντιπάλων του.)

Η ένδεια συλλογικής νοημοσύνης με τη σειρά της αποστερεί από τις κοινωνικές ομάδες τη δυνατότητα να αναπτύξουν συλλογική συμπεριφορά. Και είναι ακριβώς στα πλαίσια των συλλογικών συμπεριφορών που αναπτύσσονται οι καινοτομίες που οδηγούν στην αύξηση της διαφοροποίησης, την ενσωμάτωση της διαφορετικότητας, την εξέλιξη της πολυπλοκότητας αλλά και της αρμονίας εν τέλει, των κοινωνιών. Το κενό αυτό σπεύδουν να καλύψουν προκατασκευασμένα μοντέλα συλλογικής συμπεριφοράς όπως το ηθικο-θρησκευτικό ή το πατριωτικό-εθνικιστικό. Η ενσωμάτωση παρόμοιων μοντέλων στη δημοκρατική δημόσια σφαίρα, οδηγεί μετά βεβαιότητας σε νεο-συντηρητικά πρότυπα σαν κι αυτά που κυριαρχούν σήμερα στις ΗΠΑ (the flag and the cross) αλλά και στη χώρα μας (σεμνά και ταπεινά).

Καθίσταται έτσι επείγουσα ανάγκη, οι ευκαιρίες συμμετοχής που προσφέρονται στους πολίτες, να σχεδιάζονται με βάση τις ανάγκες των πολιτών και των τοπικών κοινωνιών και όχι αυτές του κόμματος. Μέχρι τότε, ακόμη και αν οι αριθμοί της συμμετοχής ευημερούν, ελάχιστη ουσιαστική συμβολή θα προκύπτει και άρα ελάχιστη θα είναι και η παραγόμενη προστιθέμενη αξία για τον πολιτικό οργανισμό.