MyStigma

1. Αρχική
2. Πολιτική
3. Υγεία
4. Πολιτισμός
5. Πόλη
6. About
7. Επικοινωνία

Chris Leslie and Nigel Keohane

Η τοπική αυτοδιοίκηση (ΤΑ) θα αντιμετωπίσει πολυάριθμες προκλήσεις στα επόμενα 10 με 15 χρόνια. Όμως, πολύ λίγα είναι αυτά που απαιτούν μεγαλύτερη ακρίβεια στην αντιμετώπισή τους από την εξασφάλιση μια αξιόλογης και χαρισματικής ομάδας ανθρώπων, ικανής να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις επιτυχώς.
Η ΤΑ είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης στη Αγγλία παρέχοντας εργασία στο 12,6% του εργατικού δυναμικού της χώρας. Επιπροσθέτως, μέσα από τους δασκάλους, κοινωνικούς λειτουργούς και άλλες ομάδες εργαζόμενων το προσωπικό των τοπικών φορέων διαδραματίζει έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην κοινωνία. Με αυτή τη λογική, η ΤΑ έχει αναλάβει την ευθύνη να συνεισφέρει σημαντικά στην λειτουργία της τοπικής κοινωνίας.
Σαν εργοδότες, οι τοπικές αρχές καλύπτουν όλο το εύρος της χώρας. Επίσης καλύπτουν και το μεγαλύτερο φάσμα διαφορετικών ειδικοτήτων από πολιτικούς μηχανικούς, μέχρι εργαζόμενους στην υγεία, δασολόγους, εργαζόμενους στη συντήρηση αυτοκινητοδρόμων αλλά και στη διαχείριση των απορριμμάτων.

Ποιές είναι οι σύγχρονες προκλήσεις και δυσκολίες;

Η ΤΑ είναι αντιμέτωπη με μια ωρολογιακή βόμβα, την ηλικία του εργατικού δυναμικού. Επομένως, η παρούσα κατάσταση πρέπει να προβληματίσει όχι μόνο τους υπεύθυνους των τοπικών αρχών ή τους υπεύθυνους του προσωπικού, αλλά όλους όσους εργάζονται σε αυτόν τον τομέα αλλά και όλους τους πολίτες. Εάν εξαιρέσουμε του δασκάλους, 31% όλου του εργατικού δυναμικού είναι πάνω από 50 ετών, συγκριτικά με το 24% της ευρύτερης οικονομίας. Η αναλογία των εργαζόμενων κάτω από των 25 ετών είναι 7% σε σύγκριση με το 17% της ευρύτερης οικονομίας.
Υπάρχουν λοιπόν προφανείς δυσκολίες που συνδέονται με ένα εργατικό δυναμικό που όλο και μεγαλώνει αλλά και με ζητήματα που άπτονται της υγείας και των ικανοτήτων ενός τέτοιου πληθυσμού. Όμως το πιο σημαντικό ζήτημα είναι το γεγονός ότι το 31% του δυναμικού θα πρέπει να συνταξιοδοτηθεί μέσα στα επόμενα 15 χρόνια. Τα τελευταία χρόνια πολλές τοπικές υπηρεσίες έχουν χάσει πολύτιμη γνώση και εμπειρία πληρώνοντας μαζί και ένα σημαντικό κόστος. Μαζί με αυτή τη μαζική συνταξιοδότηση των εργαζομένων που έγινε τα τελευταία χρόνια χάθηκε και μια σημαντική συλλογική γνώση και εμπειρία.
Είναι λοιπόν κατανοητό ότι υπάρχει μια αυξανόμενη ανησυχία μεταξύ της ΤΑ και της κεντρικής κυβέρνησης, ως προς το πώς η πρώτη θα μπορούσε να επανδρώσει και να κρατήσει στις τάξεις της, ταλαντούχο προσωπικό για το μέλλον. Ήδη το 2004, η Ένωση Εργαζομένων προειδοποιούσε ότι έπρεπε να αυξηθεί το μόλις 8% των υπαλλήλων που είναι κάτω των 25 ετών, για ν’ αποφευχθεί η κρίση. Το I&DeA (Improvement and Development Agency for local government) επεσήμανε φέτος την έλλειψη ικανοτήτων στην ΤΑ. Ταυτόχρονα, μια πρόσφατη έρευνα κατέδειξε δυσκολίες στην ανεύρεση αλλά και τη συγκράτηση εξειδικευμένου προσωπικού για διοικητικές θέσεις, στο 87% των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ). Αυτή είναι μια πολύ ανησυχητική στατιστική.
Όταν μάλιστα συνυπολογίσει κανείς τη συνολική μείωση του εργατικού δυναμικού και την ύφεση στην οικονομία της χώρας, η ανάγκη για δράση καθίσταται ακόμη πιό επιτακτική. Από το 2002 ως το 2012, οι ανάγκες του ιδιωρικού τομέα για διευθυντικά στελέχη και managers θα φτάσει τα 2,2 εκατομμύρια, με την παροχή υπηρεσιών να αντλεί μόνη της το 60% αυτών. Άρα, η ζήτηση θα αυξηθεί ειδικά για τον τομέα που η ΤΑ αναζητεί περισσότερο. Ακόμη χειρότερα, το εργατικό δυναμικό ‘πρώτης διαλογής’ (24-49 ετών) αναμένεται να μειωθεί σε όλες τις περιοχές της χώρας.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε το οικονομικό πεδίο επί του οποίου οφείλουν να ανευρεθούν οι ζητούμενες λύσεις. Μέχρι το τέλος του 2007-08, οι ΟΤΑ θα πρέπει να έχουν παράξει ανταποδοτικές υπηρεσίες αξίας 4,3 δις λιρών, με τις προβλέψεις των δαπανών να είναι καθηλωμένες περισσότερο από ποτέ.
Λοιπόν, πώς θα αντιμετωπιστούν αυτές οι πιέσεις; Ένα μόνο παράδειγμα είναι αρκετό για να φωτίσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ΟΤΑ. Ένα επαρχιακό δημοτικό συμβούλιο (ΔΣ) έπρεπε να ανταποκριθεί στη συνταξιοδότηση του μισού διευθυντικού προσωπικού του, εντός 6 μηνών. Το μπλέξιμο χειροτέρεψε από την έλλειψη θέλησης και ικανοτήτων των υπόλοιπων υπαλλήλων για να πάρουν τις θέσεις των αποχωρούντων. Για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, το ΔΣ υπέγραψε ένα μεσοπρόθεσμο συμβόλαιο με εταιρεία συμβούλων για να ανευρεθούν και να προσληφθούν νέα στελέχη. Αλλά αυτή η πρακτική δεν μπορεί να είναι συνολική λύση γιατί δεν αυξάνει τη δεξαμενή από την οποία αντλούνται αυτά τα στελέχη, αν και βοηθά στην επιλογή των καλύτερων.

Γιατί η τοπική αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζει αυτά τα προβλήματα και τι πρέπει να κάνει;

Λίγοι θα αρνούνταν ότι η πρόκληση για τους ΟΤΑ είναι περισσότερο σύνθετη από την αντίστοιχη άλλων, μεγάλων δημόσιων οργανισμών: το εργατικό της δυναμικό είναι γεωγραφικά διασκορπισμένο, σε αντίθεση με αυτό της κεντρικής διοίκησης ή των αστικών υπηρεσιών.
Παρά ταύτα, η εξήγηση του προβλήματος βρίσκεται στην έννοια της αντίληψης: αυτο-αντίληψη και αντίληψη των άλλων. Το βαθύτερο αίτιο είναι δύσκολο να απομονωθεί – μάλλον έγκειται στην αμαύρωση της έννοιας του δημόσιου υπάλληλου κάπου στη δεκαετία του ’80. Όμως το ουσιαστικό πρόβλημα είναι ότι οι ΟΤΑ αδυνατούν να προσελκύσουν τα ταλέντα που χρειάζονται. Μια πρόσφατη μελέτη βρήκε ότι μόνο το 10% από τα υψηλόβαθμα στελέχη των ΟΤΑ, δεν προέρχονται από αυτούς.
Οι ΟΤΑ έχουν αυξήσει δραματικά την επίδοσή και την αποτελεσματικότητά τους τα τελευταία 10 χρόνια ξεπερνώντας άλλους δημόσιους οργανισμούς ακόμα και οργανισμούς του ιδιωτικού τομέα. Παρ’ όλα αυτά δεν υπάρχει μια αντίστοιχη μεταστροφή των πολιτών σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα.
Επομένως, μέρος της λύσης αυτού του ζητήματος είναι η αποκατάσταση της φήμης των ΟΤΑ – μια αποστολή η οποία είναι ήδη καθ’ οδόν. Οι ΟΤΑ προσπαθούν συλλογικά να δομήσουν μια φήμη που να τους αντιστοιχεί σαν αποτελεσματικοί, καινοτόμοι και προνοητικοί οργανισμοί. Εν τούτοις, πρέπει να πάμε ένα βήμα παρακάτω και η επιστημονική έρευνα να δείξει στους ΟΤΑ πού ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα τους ώστε αυτοί στη συνέχεια να καταλάβουν πώς μπορούν να προσελκύσουν νέα ικανά στελέχη.
Όπως γνωρίζουμε οι ΟΤΑ είναι σε δεσπόζουσα θέση για να συνεισφέρουν στην τοπική κοινωνία και να έχουν σημαντική επίδραση στη ζωή των πολιτών. Αυτή η προοπτική θα πρέπει -και σε πολλές περιπτώσεις το καταφέρνει- να συναρπάζει άτομα με έντονη συλλογική συνείδηση ώστε να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο. Ένα σημαντικό στοιχείο επομένως είναι πώς οι ΟΤΑ μπορούν να πουλήσουν αυτό που έχουν να προσφέρουν.
Από την άλλη μεριά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ΟΤΑ παραδοσιακά έχουν αποτύχει να επενδύσουν στο μελλοντικό εργατικό τους δυναμικό καθώς και σε μια χαρισματική διαχείριση αυτού του δυναμικού. Ενώ ο ιδιωτικός τομέας έχει οργανωθεί ώστε να προσελκύσει νέους πτυχιούχους και να τους προετοιμάσει για μακροχρόνια απασχόληση, οι ΟΤΑ συνήθως στηρίζονται σε ανεπίσημους μηχανισμούς διαχείρισης ταλέντων. Αυτές οι διαδικασίες ταιριάζουν περισσότερο σε μια απαρχαιωμένη αντίληψη περί εργασιακής ηθικής αλλά και σε οργανισμούς μικρότερου μεγέθους όπως ήταν οι ΟΤΑ παραδοσιακά.
Οι ΟΤΑ χρειάζεται να επανεξετάσουν πώς στρατολογούν αλλά και πώς διαχειρίζονται τα ταλέντα. Η πρώτη πρόκληση που αντιμετωπίζουν είναι πώς μπορεί κάποιος να στρατολογήσει τους σωστούς ανθρώπους. Παραδοσιακά, οι ΟΤΑ έχουν στηριχτεί σε έναν συνδυασμό από κίνητρα, όπως σύνταξη και εργασιακή ασφάλεια. Αλλά γίνεται όλο και περισσότερο σαφές ότι οι ΟΤΑ πρέπει να γίνουν περισσότερο έμπειροι και ελκυστικοί στους νέους πτυχιούχους. Επίσης, πρέπει να αξιολογήσουν ποια είναι τα ενδιαφέροντα της νέας γενιάς των ηγετών και τι είδους αμοιβές θα τους δελέαζαν.
Επιπλέον, υπάρχει μια αποτυχημένη διαχείριση του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού από τους ΟΤΑ. Λίγο λιγότεροι από τους μισούς εργαζόμενους στη Μεγάλη Βρετανία (47%) είναι ευχαριστημένοι με την πρόοδο της καριέρας τους. Ταυτόχρονα, το 38% των εργαζομένων στους ΟΤΑ υποδεικνύουν την έλλειψη συνεχιζόμενης εξέλιξης ή κάποιου νέου ρόλου που θα μπορούσαν να αναλάβουν, σαν τα μεγαλύτερα εμπόδια της προόδου τους.
Για να το τοποθετήσουμε μετριοπαθώς, οι ΟΤΑ αντιμετωπίζουν μια δύσκολη πρόκληση.
Δεν είναι όμως πρόδηλο ότι κάποιοι εύρωστοι μηχανισμοί έχουν στηθεί για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Αυτό δεν μπορεί να αποδοθεί σε έλλειμμα φιλοδοξίας. Η στρατηγική αμοιβών και εργατικού δυναμικού (Pay & Workforce Strategy) του υπουργείου Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης το 2004, τέθηκε για να επιτύχει τον τολμηρό στόχο του «να εξασφαλίσουμε ότι η ΤΑ στην Αγγλία έχει το σωστό αριθμό προσώπων, στις σωστές θέσεις, με τα σωστά προσόντα ώστε να παράξουν καλύτερες υπηρεσίες με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και περισσότερο εστιασμένες στον αποδέκτη».
Σαν συνέπεια αυτού, τα ΔΣ παροτρύνθηκαν να θεωρήσουν ολιστικά το εργατικό τους δυναμικό, εισάγοντας πολιτικές ανθρώπινων πόρων και σχέδια διαχείρισης δυναμικού.
Αλλά πώς μπορούν οι ΟΤΑ πράγματι να χτίσουν πάνω σε αυτά τα θεμέλια; Αρχικά, θα μπορούσαν να επωφεληθούν μελετώντας τις μεταρρυθμίσεις σε άλλους δημόσιους οργανισμούς. Η κεντρική κυβέρνηση θεσμοθέτησε ένα πρόγραμμα διαχείρισης ταλέντων για απόφοιτους που θέλουν να κάνουν καριέρα στο δημόσιο τομέα και το συμπλήρωσε με πολιτικές αμοιβών συνδεόμενων με την απόδοση των υπαλλήλων καθώς και μία σειρά άλλων προσόντων. Εν τω μεταξύ, το ΕΣΥ επίσης υπέστη ριζική αναμόρφωση, η οποία ευθυγράμμισε τις αμοιβές με τις εκμοντερνισμένες υπηρεσίες που τώρα αυτό παράγει. Ενώ λίγοι αμφιβάλλουν ότι αυτά είναι ορόσημα στο δρόμο για τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών, ακόμη λιγότεροι αμφισβητούν ότι αυτό το δρόμο πρέπει να ακολουθήσουν και οι ΟΤΑ.
Καθαρές ευκαιρίες εμφανίζονται στον ορίζοντα για την ΤΑ: μια δημογραφική έκρηξη υποδηλώνει ότι μέχρι το 2015 θα υπάρχουν 500.000 περισσότεροι άνθρωποι ηλικίας 15-24 ετών. Αυτό προσθέτει στις πλάτες της ΤΑ ένα ακόμη μεγαλύτερο βάρος, να προσελκύσει ταλαντούχα άτομα και να γίνει πολύ πιό ικανή στην πρόγνωση των αναγκών των δημοτών αλλά και στην ανταπόκρισή της σε αυτές τις ανάγκες. Κατά παρόμοιο τρόπο, η ΤΑ πρέπει να χρησιμοποιήσει καλύτερα τον αυξημένο αριθμό εθνοτικών μειονοτήτων, να βρεί ρόλους για τα άτομα με ειδικές ικανότητες και να αξιοποιήσει πλήρως το ταλέντο των γυναικών. Προς το παρόν οι γυναίκες έχουν πολύ φτωχή αντιπροσώπευση στα υψηλότερα κλιμάκια, συνιστώντας μόλις το 25% του 5% των υψηλότερα αμοιβόμενων υπαλλήλων.
Εντούτοις, αυτές δεν είναι απλές ευκαιρίες, είναι ανάγκες: χτίζοντας ένα πιό αντιπροσωπευτικό της κοινωνίας εργατικό δυναμικό, η ΤΑ μπορεί στη συνέχεια να προσεγγίσει περισσότερο την κοινωνία, να πληροφορείται καλύτερα γι αυτήν και να ανταποκρίνεται ορθότερα στις ανάγκες της.
Η αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων όμως δεν είναι παρά το ήμισυ του προβλήματος. Για να κοιτάξει κατάματα το μέλλον, η ΤΑ πρέπει να καταλάβει πώς σκοπεύει να λειτουργήσει και τι ικανότητες θα απαιτούνται σε δέκα χρόνια από τώρα.

Μια εικόνα του Μέλλοντος

Αν η ΤΑ έχει εγγενείς αδυναμίες να προσελκύσει και να διατηρήσει ταλαντούχους υπαλλήλους στις τάξεις της, αντιμετωπίζει επίσης το πρόσθετο πρόβλημα να καταλάβει με ακρίβεια τι είδους προσόντα απαιτούνται για να λειτουργήσει σε ένα διαφορετικό περιβάλλον.
Σε συνέχεια του κυβερνητικού κειμένου αρχών για την ΤΑ, πολλά γράφτηκαν για ένα νέο κλίμα στην ΤΑ – για τη διαμόρφωση μιας νέας θέσης στο σκηνικό για την ΤΑ, για διαδημοτικές συνεργασίες, για την ανάθεση εργασιών στον ιδιωτικό τομέα, για την ηγεσία των κοινοτήτων. Όμως, λιγότερα έγιναν κατανοητά σχετικά με τις ικανότητες και τις δεξιότητες που απαιτούνται από τα στελέχη της ΤΑ για να επιτευχθούν αυτοί οι σκοποί. Ισότιμα, ενώ η προσοχή εστιάστηκε στο πώς θα ενισχύσουμε μια ισχυρή και καινοτόμο πολιτική ηγεσία σε τοπικό επίπεδο, λιγότερη σημασία δόθηκε στην υποστήριξη, την εμπειρογνωμοσύνη και την ικανότητα που απαιτείται για να πετύχει η πρώτη.
Το 2006, η κυβέρνηση έδωσε έμφαση στην ανάγκη για ‘ισχυρή ηγεσία’ και δήλωσε πως ‘η αποτελεσματική σύμπραξη ανάμεσα στο δημόσιο, τον ιδιωτικό τομέα και την ΤΑ είναι απαραίτητη’. Μέχρι τώρα ο εστιασμός ήταν πάνω στους ηγέτες και πώς αυτοί μπορούν να εκπροσωπούν καλύτερα και πιό δυναμικά τις κοινότητές τους, αλλά το ίδιο πρέπει να ισχύσει και για τους εργαζόμενους που το καθιστούν αυτό ικανό.
Και ίσως αυτό να πρέπει να είναι το σημείο εκκίνησης για την ΤΑ η οποία πρέπει να καταλάβει με ακρίβεια που πηγαίνει στο μέλλον. Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, πρέπει πρώτα να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να ρωτήσουμε: πώς τα ΔΣ θα λειτουργούν μετά από 10-15 χρόνια; Τι προσόντα θα απαιτούνται τότε;
Τα λίγα τελευταία χρόνια σημειώθηκε μια αλλαγή στις απαιτήσεις της ΤΑ. Όλο και περισσότερο, τα ΔΣ αναμένεται όχι μόνο να ηγούνται των κοινοτήτων αλλά και να ικανοποιούν τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες και απαιτήσεις των δημοτών.
Συνακόλουθα, η προσοχή απομακρύνεται από την παροχή προκατασκευασμένων, γνωστών υπηρεσιών. Αντίθετα, το μέλλον βρίσκεται σε ευέλικτες υπηρεσίες οι οποίες θα παρέχονται από παντείων ειδών συμπράξεις και συνεταιρισμούς με εθελοντικούς, κοινοτικούς και επιχειρηματικούς εταίρους και οι οποίες θα προσαρμόζονται στις ανάγκες και τις επιλογές των πολιτών. Η παραγωγή των υπηρεσιών αυτών κατά πάσα πιθανότητα θα διευθύνεται μέσω ανάθεσης, διαχείρισης αγορών, ή με συμπράξεις.
Ως τέτοια, η ΤΑ αναμένεται να είναι σε θέση να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της κοινότητας, η οποία εστιάζει στην ποικιλία επιλογών και τις προσαρμοσμένες στο κάθε άτομο υπηρεσίες.
Επιπρόσθετα, οι ίδιες οι απαιτήσεις των δημοτών έχουν υποστεί ένα ριζικό μετασχηματισμό: τώρα οι ηλικιωμένοι δεν αναμένουν απλά να λάβουν φροντίδα, αλλά να λάβουν τέτοια φροντίδα ώστε να συνεχίσουν να ζουν ανεξάρτητοι. Ταυτόχρονα, όλο και περισσότεροι πολίτες αναμένουν από την ΤΑ και την κεντρική κυβέρνηση να προσφέρουν λύσεις και αξίες περίπου για το οτιδήποτε, από τα περιβαλλοντικά θέματα μέχρι την ατομική υγεία και τον ελεύθερο χρόνο. Οι πολίτες είναι ενδυναμωμένοι για να αυξήσουν την αποδοτικότητα και να καθορίσουν την κατεύθυνση και τις επιλογές των δημοτικών υπηρεσιών.
Ακόμη, η συμμετοχή των πολιτών απαιτείται έτσι ώστε πολιτικές πρωτοβουλίες της ΤΑ, όπως η υγιεινή διατροφή, να λειτουργήσουν.
Ακόμη περισσότερο, η ΤΑ είναι κυρίως αναθέτης και διαχειριστής υπηρεσιών, παρά τελικός παραγωγός αυτών. Είναι λοιπόν στο πεδίο της που οι περίπου 5.500 συμπράξεις δημόσιων υπηρεσιών, θα ψάξουν για ηγεσία.
Γι αυτούς τους λόγους, τα πεπαλαιωμένα συστήματα τύπου διοίκησης και ελέγχου (command and control systems), είναι πλέον άκυρα – η ΤΑ πρέπει να μάθει να διοικεί διαμέσου δικτύου προμηθευτών. Οι μελλοντικές δημόσιες υπηρεσίες θα περιστρέφονται γύρω από τη συνοχή των θεσμών διακυβέρνησης και τη συνεκτικότητα των παραγομένων υπηρεσιών και όχι γύρω από υπηρεσίες που παρέχονται σε ‘σιλό’ εντός των ΟΤΑ.
Όπως παραδέχθηκε η κυβέρνηση, «η πρόκληση για τους σημερινούς managers μετακινήθηκε πέρα από τη διοίκηση των οργανισμών. Η απαίτηση τώρα είναι να διοικήσει και να εμπνεύσει σε όλο το μήκος των ορίων των ΟΤΑ – με δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αστυνομία, παρόχους υπηρεσιών υγείας, σχολεία, εθελοντικές οργανώσεις και επιχειρήσεις».

Τι σημαίνουν αυτές οι αλλαγές για τους ΟΤΑ σαν οργανισμούς και σαν εργοδότες;

Είναι προφανές ότι οι νέες ικανότητες του μέλλοντος δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν σ’ ένα συντηρητικό περιβάλλον με ιεραρχικές, κατακόρυφες δομές. Επομένως τι είναι αυτό που πραγματικά χρειάζεται;
Κατ’ αρχήν, όπως και η κυβέρνηση έχει επισημάνει, θα πρέπει να αντικατασταθεί το Ναπολεόντειο μοντέλο όπου ο ηρωικός ηγέτης διατάζει ευρισκόμενος στο μέτωπο. Η νέα προσέγγιση επιτάσσει ότι ο ηγέτης είναι αποτελεσματικότερο να αντικατασταθεί από μία μεραρχία από ανθυπολοχαγούς της τοπικής αυτοδιοίκησης που μπορούν να εμπνεύσουν και να ηγηθούν σε συνεργασίες και δικτύωση ανθρώπων.
Επίσης θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί ο μηχανισμός με τον οποίο λειτουργούν οι ΟΤΑ. Το το κείμενο αρχών «Κάθε παιδί είναι Σημαντικό» του 2003, έφερε στην επιφάνεια μια ριζική αλλαγή τοποθετώντας την έμφαση στην ολοκληρωμένη φροντίδα και υπηρεσία προς τα παιδιά, που οδήγησε στην ανεπιφύλακτη συνομολόγηση μιας ολιστικής προσέγγισης. Ακολούθως ζητήθηκε από τις τοπικές αρχές να δημιουργήσουν μια νέα προσέγγιση, το θεσμό του “Διευθυντή Υπηρεσιών για τα Παιδιά”, ο οποίος συμπεριέλαβε την ευθύνη όχι μόνο για την εκπαίδευση αλλά και για την υγεία και την ασφάλειά των παιδιών.
Επομένως δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Στην πραγματικότητα υπάρχουν κάποιες υπηρεσίες που έχουν εγκαθιδρύσει πλατύτερες αλλαγές, έχουν επαναπροσδιορίσει δομές για τις υπηρεσίες που προσφέρουν ώστε να επιτρέψουν μεγαλύτερη αφομοίωση των νέων διαδικασιών μεταξύ των τμημάτων τους. Τέτοιες αλλαγές προωθούν μεγαλύτερη ενσωμάτωση σε Τοπικές Στρατηγικές Συνεργασίες και καλύτερη νοοτροπία στους οργανισμούς ώστε να απαντήσουν στρατηγικά στις απαιτήσεις των πολιτών.
Όμως καθώς οι ΟΤΑ επαναπροσδιορίζουν τις ικανότητές και τη δομή τους το ίδιο θα πρέπει επίσης να μετασχηματίσουν και τις πολιτικές τους απέναντι στους εργαζόμενους.
Παραδοσιακά, τα διάφορα τμήματα παρέχουν ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο γίνεται η πρόσληψη, η παραμονή και η εκπαίδευση του προσωπικού. Για παράδειγμα ένα άτομο που προσελήφθη αρχικά σαν κοινωνικός λειτουργός, στη συνέχεια προωθείται μέσα στο τμήμα σε ανώτερες θέσεις καθώς η εμπειρία του μεγαλώνει και τα προσόντα του βελτιώνονται. Τα τμήματα αυτά έχουν επίσης χρησιμεύσει σαν μηχανισμοί που καθορίζουν τις απαραίτητες ικανότητες των φιλόδοξων υπαλλήλων.
Όμως πώς θα πρέπει να πρέπει να λειτουργούν οι ΟΤΑ στο καινούργιο περιβάλλον που διαμορφώνεται; Μιλώντας γενικά, θα πρέπει να υπάρξει απομάκρυνση από τον επαγγελματία που δεσμεύεται αποκλειστικά με το δικό του κομμάτι ευθύνης και δεν μπορεί να εφαρμόσει τις δεξιότητές του ώστε να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις και προσδοκίες. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αναπτυχθεί νέα σκέψη και έρευνα ώστε να κατανοήσουμε ακριβώς ποιες είναι οι νέες ικανότητες που πρέπει να καλλιεργηθούν στην νέα γενιά των τοπικών ηγετών.
Καθώς οι ΟΤΑ υιοθετούν ευθύνες στην ηγεσία της τοπικής κοινωνίας και την διαμόρφωση διαφόρων πλαισίων, η προσοχή πρέπει να στραφεί στο πώς μπορεί να ενεργοποιήσει και να κατανοήσει τις δυνατότητες που υπάρχουν έξω από τον οργανισμό αυτόν καθ’ εαυτόν. Νέες πολιτικές ιδέες απαιτούνται για να καθοδηγήσουν τους ΟΤΑ σε μια τοπική λύση που να επιτρέπει την άνθιση του ταλέντου μέσα στον δημόσιο τομέα συνολικά.
Τα παλαιά όρια μεταξύ τμημάτων και μεταξύ τοπικά οδηγούμενων ή εθνικά οργανωμένων δημοσίων υπηρεσιών πρέπει να διαλυθούν κάτω από την έντονη πίεση των νέων πολιτικών προκλήσεων. Η κεντρική κυβέρνηση μόνη της δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις απαιτήσεις. Για να μπορέσει το ταλαντούχο προσωπικό να παράξει αποτελέσματα πρέπει να συνεργάζεται αρμονικά με τις τοπικές αρχές. Μέσα στους άμεσους στόχους θα πρέπει να είναι μια ριζοσπαστική αναδιάρθρωση στις πρακτικές στρατολόγησης και διατήρησης του εργατικού δυναμικού συμπεριλαμβανομένων των πιο καινοτόμων και προσαρμοσμένων όρων και προϋποθέσεων. Η δράση είναι σημαντική τώρα, αν οι νέες προσεγγίσεις που θα είναι απαραίτητες στα επόμενα 10 χρόνια, είναι να κατακτηθούν.

—————————————————————————————————
Επέλεξα να μεταφράσω αυτό το άρθρο από το ‘Νέο Δίκτυο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση’, αντιλαμβανόμενος από συζητήσεις με γνωστούς και φίλους, το πόσο απελπιστικά λίγοι είναι σε θέση να διαβάσουν ένα άρθρο στα αγγλικά. Οι περισσότεροι εξ’ αυτών, έχουν κάποιο ‘τίτλο’ αγγλικής γλωσσομάθειας.
Αναρωτιέμαι: πόσοι από αυτούς που στελεχώνουν το τρέχον δημοτικό συμβούλιο, μπορούν να το κάνουν; Είναι περισσότεροι από τρεις;
Ο Umberto Eco, χαρακτήρισε αυτούς που δεν ξέρουν σήμερα να χρησιμοποιήσουν υπολογιστή, αναλφάβητους. Αντίστοιχα, νομίζω, αυτοί που δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στον παγκόσμιο πλούτο (ο οποίος καλώς ή κακώς είναι στα αγγλικά), δεν είναι μεν αναλφάβητοι, αλλά είναι σίγουρα και εξ’ ορισμού επαρχιώτες.

Efforts may fail but don’t fail to make efforts…
Great things will always come late.
Believe in yourself, there is no shortcut to success…
Only way is hard work…

και για όσους δεν τα καταφέρνουν με τα αγγλικά,

Οι προσπάθειες μπορεί να αποτύχουν αλλά μην αποτύχετε να προσπαθείτε…
Τα σπουδαία πράγματα έρχονται πάντα αργά.
Πίστεψε στον εαυτό σου, δεν υπάρχει συντομότερος δρόμος για την επιτυχία…
Η σκληρή δουλειά είναι ο μόνος δρόμος…

Αυτό φαίνεται σκέφτηκε ‘προοδευτική’ και μορφωμένη κυρία, για την οποία διάβασα στο ιστολόγιο του stefan αυτό:

Γυναίκα 45 ετών, δικηγόρος, ελεύθερος επαγγελματίας, από προοδευτική οικογένεια (δεν θα πω παραπάνω αλλά το ξέρω από πρώτο χέρι) πήγε στην εφορία και έκανε διακοπή επαγγέλματος και την επομένη πήγε και ορκίστηκε αγροφύλακας!

Και μετά, μας φταίνε οι κυβερνώντες!

Πριν από μερικούς μήνες γράφαμε στο άρθρο μας “Πόλη και Ποδήλατο“:
“…Θα μπορούσε πάντως ο δήμος να κάνει την αρχή σε ένα πρόγραμμα εύνοιας του ποδηλάτου, παρέχοντας κοινόχρηστα ποδήλατα σε οποιονδήποτε πολίτη για κάποιες ώρες, με την απλή επίδειξη της ταυτότητας αυτού ή του κηδεμόνα του, μαζί με ταυτόχρονη δημιουργία καλαίσθητων θέσεων στάθμευσης ποδηλάτων έξω από τα δημόσια κτίρια και στην αγορά. Θεωρώ απολύτως βέβαιο πως τουλάχιστον τα πρώτα 100 ποδήλατα θα μπορούσαν να αγοραστούν με χορηγίες από τοπικές επιχειρήσεις, για να μην πω ότι ολόκληρο το πρόγραμμα θα μπορούσε να καλυφθεί έτσι. Πιστεύει όμως κανείς σε κάτι τέτοιο;”
Τώρα διαβάζω στο WorldChanging (και βλέπετε πιό πάνω) ότι ο δήμος Παρισίων εξασφάλισε 22.000 ποδήλατα για τους δημότες του τα οποία αγόρασε και παραχώρησε ιδιωτική εταιρεία με αντάλλαγμα τη χρήση διαφημιστικών χώρων. Το Παρίσι αύξησε ήδη κατά 50% τα ποδήλατά του τα τελευταία 6 χρόνια και ο δήμαρχός του Bertrand Delanoë θέλει να μειώσει τον κυκλοφοριακό φόρτο κατά 40% μέχρι το 2020 (οι έλληνες δήμαρχοι βλέπουν maximum μέχρι τις επόμενες εκλογές και συνήθως μέχρι την επόμενη Δευτέρα). Το κόστος χρήσης των παρισινών ποδηλάτων είναι αστείο. Καθαρά συμβολικό και συμβάλλει στη συνεχή κυκλοφορία των ποδηλάτων αποκινητροποιώντας όποιον δεν το έχει ανάγκη, να το κρατά στη χρήση του.
Σήμερα ζούμε σε ένα παγκόσμιο χωριό και οι εμπειρίες των άλλων, κάποτε άπιαστες και μακρινές, γίνονται τώρα οικείες και γειτονικές. Αυτό που γίνεται στο Παρίσι γίνεται επίσης σε δεκάδες άλλες πόλεις, ευρωπαϊκές, αμερικανικές, ασιατικές. Εμείς τι είμαστε; Αφρική;

Μόλις πριν λίγες εβδομάδες, στις 12 Ιουνίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του Ευρωβαρόμετρου, έδωσε στη δημοσιότητα μια μελέτη της γύρω από τις απόψεις των πολιτών των κρατών-μελών για τα Ηλεκτρομαγνητικά Πεδία (ElectroMagnetic Fields, EMF’s).
Η έρευνα καταγράφει βεβαίως και τις απόψεις των συμπατριωτών μας, για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Από την ανάγνωσή της συνάγονται αρκετά συμπεράσματα:

• Ενώ ποσοστό μεγαλύτερο του 90% των συμπατριωτών μας καταφέρνει να κατονομάσει τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας και τα κινητά τηλέφωνα ως πηγές ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, ένα 52% αποτυγχάνει να κατονομάσει ως τέτοιες τις οικιακές ηλεκτρικές συσκευές.
• Το 86% θεωρεί δυνητικά βλαπτικά τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ευρωπαϊκή πρωτιά), ενώ στη Σουηδία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 27%, στη Φινλανδία 28% και στη Δανία 30%.
• Οι έλληνες σε ποσοστό 87% θεωρούν πως η πληροφόρησή τους για τους πιθανούς κινδύνους από τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία δεν είναι καθόλου ικανοποιητική (επίσης ευρωπαϊκή πρωτιά).
• Οι προτιμώμενες οδοί πληροφόρησης είναι –μακράν- η τηλεόραση και ακολουθούν οι εφημερίδες, το ραδιόφωνο, οι κρατικές ανακοινώσεις και το διαδίκτυο.
• Άλλη μια ελληνική πρωτιά με 87% καταγράφεται με αρνητική απάντηση στην ερώτηση αν θεωρούμε ότι το κράτος κάνει ό,τι πρέπει και μπορεί για να μας προστατεύσει από τους πιθανούς κινδύνους.
• Αυτοί που δηλώνουν ανενημέρωτοι, φοβούνται περισσότερο.
• Μόλις 19% πιστεύουν ότι τα πιθανά προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν σε τοπικό επίπεδο και 5% σε περιφερειακό. Το 35% πιστεύει ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο, το 17% σε ευρωπαϊκό επίπεδο και το 20% σε παγκόσμιο.

Τι να πρωτοσχολιάσω; Ότι περισσότεροι από τους μισούς δεν γνωρίζουν πως ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία εκπέμπεται από ΟΛΕΣ τις ηλεκτρικές συσκευές; Ότι χωρίς να έχουμε γνώση και ενημέρωση, έχουμε στην πραγματικότητα ήδη αποφανθεί για τις συνέπειές της; Ότι η τηλεόραση μας ενημερώνει για τις ‘ευεργετικές’ συνέπειες της φραπελιάς (βλέπε σχολές ‘Δρούζα’) ή για τις πύλες του ανεξήγητου (βλέπε σχολές ‘Χαρδαβέλα’) αλλά όχι για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία; Ότι για τον τοπικό πυλώνα υψηλής τάσης πιστεύουμε πως θα πρέπει να μεριμνήσει το κράτος ή η ΕΕ ή ακόμα και ο ΟΗΕ, αλλά όχι η τοπική κοινότητα; Ότι ο έλληνας, ανενημέρωτος και περιδεής, περιμένει να τον ενημερώσουν αλλά δεν αναζητά ο ίδιος την πληροφόρηση; Ότι η μόνη του δράση είναι το ζάπινγκ και ο λόγος του είναι μονότονα και επαναλαμβανόμενα καταγγελτικός του κράτους και της παγκοσμιοποίησης;

Εγώ νομίζω πως πάνω απ’ όλα, μας λείπει η εναισθησία: αγνοούμε επικίνδυνα την άγνοιά μας!

Η εικόνα (του AFP) είναι συγκλονιστική και μιλάει μόνη της. Αλλά έχει επίσης σημασία ότι πρωτοδημοσιεύτηκε σε ένα blog και οδήγησε στην απελευθέρωση εκατοντάδες σκλάβους, ισχυρό δείγμα της αποτελεσματικότητας αλλά και της χρησιμότητας της δημοσιογραφίας των πολιτών. Την αλίευσα από τον αυστραλιανό ειδησεογραφικό ιστοτόπο “The Age”, και εδώ μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την ιστορία. Ένα μικρό κομμάτι της, αναπαράγω παρακάτω μεταφρασμένο.

“Στον αυστηρά ελεγχόμενο κόσμο των ΜΜΕ της κομμουνιστικής Κίνας, η ‘δημοσιογραφία των πολιτών’ συνιστά έναν τρόπο παράκαμψης της λογοκρισίας, σπάζει τα ταμπού και προσφέρει μια βαλβίδα εκτόνωσης των κοινωνικών εντάσεων. Σε ένα εντυπωσιακό παράδειγμα αυτό το μήνα, το internet ήταν υπεύθυνο για την αποκάλυψη ενός σκανδάλου σκλάβων σε δύο κινεζικές επαρχίες στις οποίες ήταν αναμεμιγμένες και οι τοπικές αρχές. Μια επιστολή που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο από 400 γονείς παιδιών που εργάζονταν ως σκλάβοι σε πλινθοποιεία, ήταν η ώθηση για να σπάσει η σιωπή του ελεγχόμενου από το κράτος Τύπου και να υποβληθεί μια έκθεση σχετικά με το σκάνδαλο, που μερικές οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου ισχυρίζονται ότι συνέβαινε για πολλά χρόνια. Η ανάρτηση της επιστολής των γονέων στο internet ήταν για τους περιθωριοποιημένους ανθρώπους στην Κίνα, ο μόνος τρόπος δημοσιοποίησης των καταγγελιών τους. «Το φαινόμενο της ‘δημοσιογραφίας των πολιτών’ έφθασε ξαφνικά πριν μερικά χρόνια» λέει ο Liu Xiaobo, ένας από τους ηγέτες των σπουδαστών από την εποχή της εξέγερσης στην πλατεία Tiananmen το 1989. “Ειδικά μετά την εμφάνιση των blogs, κάθε blog είναι μια νέα πλατφόρμα για τη διάδοση των πληροφοριών.”

Τα παραδείγματα πληθαίνουν εκθετικά. Παντού, σε όλον τον κόσμο, λιγότερο ή περισσότερο ανεπτυγμένο, η δημοσιογραφία των πολιτών σπάει τους αποκλεισμούς στην πληροφόρηση, υπερφαλαγγίζει αχρηστευμένους θεσμούς διαφάνειας, εκθέτει σκοτεινές πλευρές της εξουσίας και υπερασπίζεται αρχές και δικαιώματα που βάλλονται, είτε θεωρούνται ‘κεκτημένα’ είτε όχι. Η έννοια του πολίτη, στη μεταβιομηχανική εποχή, εμφανίζεται περισσότερο ενδυναμωμένη παρά ποτέ. Μόνο που δεν προσφέρεται ως ‘παροχή’, αλλά ως ευκαιρία. Αυτοί που την βλέπουν, μπορούν να επωφεληθούν. Οι υπόλοιποι κινδυνεύουν να γίνουν κάποτε το αντίστοιχο των δύσμοιρων ανθρώπων της φωτογραφίας.

Η οργάνωση streetpanthers στην οποία έχω αναφερθεί και παλιότερα, έχει συγκροτήσει ένα group στο google με την ονομασία ‘πεζοπόροι‘ του οποίου είμαι μέλος. Διαβάζοντας λοιπόν τα τελευταία μηνύματα, έπεσα πάνω σε ένα ιστολόγιο που αναπαράγει το video που βλέπετε παρακάτω. Πρόκειται για την ιστορία του γερμανού Michael Hartmann στο Μόναχο προ 30ετίας. Ο ήρωάς μας, απηυδισμένος από τη συνεχή επέκταση του αυτοκινήτου και την κατάληψη των πεζοδρομίων, αποφασίζει να απαντήσει με το ίδιο νόμισμα: περπατά πάνω από τα σταθμευμένα αυτοκίνητα και στη μέση του δρόμου, μέχρι που … το υπόλοιπο να το δείτε! Αξίζει μόνο και μόνο για την είδηση που μεταφέρει στην αρχή για τον τραγικό θάνατο ενός μικρού κοριτσιού, της Sylvia.

Κι αφού το είδατε, τώρα πείτε μου: είμαστε ή δεν είμαστε 30 χρόνια πίσω; Στη Γερμανία το έλυσαν το πρόβλημά τους, με σοβαρότητα, μέθοδο και σκληρή δουλειά. Εμείς θα μπορέσουμε άραγε; Πρέπει μήπως να θρηνήσουμε πρώτα τη δική μας Σύλβια;

Ο Paul O’ Neill διετέλεσε υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ στη συντηρητική κυβέρνηση Bush του νεότερου, αλλά σύντομα αποχώρησε ασκώντας δριμεία κριτική. Ασχολήθηκε με τις πολιτικές για την υγεία στο Pittsburgh και κέρδισε και σ’ αυτόν τον τομέα την καταξίωση. Είναι λόγω αυτού του τελευταίου, που τον παρακολουθώ και ομολογώ πως δεν ξαφνιάστηκα καθόλου όταν συμφώνησα διαβάζοντας μια πρόσφατη ομιλία του στο Harvard Business School. Εκεί περιέγραψε τις τρεις ερωτήσεις που πρέπει να απαντά κάθε υπάλληλος ενός οργανισμού καταφατικά, κάθε μέρα που εργάζεται, έτσι ώστε ο οργανισμός να έχει προοδευτική και ανοδική δυναμική:

1. Μου συμπεριφέρονται οι συνάδελφοί μου και ειδικά οι ανώτεροί μου, με αξιοπρέπεια και σεβασμό, άσχετα από τη θέση μου στον οργανισμό;
2. Μου παρέχονται η γνώση, τα μέσα και η υποστήριξη ώστε να συνεισφέρω ό,τι μπορώ στον οργανισμό και αυτό, προσθέτει νόημα στη ζωή μου;
3. Το πρόσεξε κανείς αυτό; Δηλαδή, αναγνωρίζεται η συνεισφορά μου;

Θυμήθηκα αμέσως μια συζήτηση που είχα με μια εργαζόμενη στο δήμο μας. Μου περιέγραφε την υποτιμητική και εξευτελιστική συμπεριφορά προς το προσωπικό ενός αντιδημάρχου, γνωστού για την κουτσαβάκικη συμπεριφορά του, σε αντίθεση με αυτήν έτερου αντιδημάρχου, γνωστού για τη σοβαρότητά του.
Αυτό μου έφερε με τη σειρά του στη μνήμη μιά δήλωση του διάσημου μουσικού Johann Sebastian Bach ο οποίος είπε κάποτε πως ‘δεν υπάρχει τίποτα το αξιοσημείωτο στο παίξιμο του εκκλησιαστικού οργάνου. Απλά πρέπει κανείς να χτυπήσει τα σωστά πλήκτρα στο σωστό χρόνο και το όργανο παίζει μόνο του’.
Μερικές φορές σκέπτομαι πως τα πράγματα είναι όντως απλά: προσφέρεις στους εργαζόμενους αλλά και τους ‘πελάτες’ του οργανισμού αριστεία, ποιότητα, καλοσύνη και σεβασμό και ‘το όργανο παίζει μόνο του’. Βέβαια, η αρχική σκέψη είναι πως αυτό ισχύει, αν είσαι Bach. Στην περίπτωσή μας εκτιμώ πως δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο. Γιατί η ικανότητα ενός δημάρχου ή αντιδημάρχου κλπ, δεν αντικατοπτρίζεται σε κάποιο ‘χάρισμα’, σαν κι αυτό που αναμφίβολα είχε ο Bach, αλλά στην ικανότητά του να συντονίζει εμβριθείς και καλοπροαίρετους συνεργάτες (τους έχει διαλέξει άλλωστε) έτσι ώστε να αλληλοϋποστηρίζονται και να δουλεύουν αρμονικά για το καλό του οργανισμού.
Ακόμη, το να χτυπάς τα σωστά πλήκτρα στο σωστό χρόνο, είναι ήδη δύσκολο για κάποιον performer ενός μινουέτου του Bach. Και γίνεται ακόμα δυσκολότερο όταν λαμβάνει χώρα μπροστά σε ένα ενήμερο και ευαίσθητο ακροατήριο. Απαιτεί όμως, πριν από οτιδήποτε άλλο, το κούρδισμα του οργάνου. Χωρίς αυτό η ευφυής έμπνευση του συνθέτη, η ικανότητα του εκτελεστή και η ευαισθησία του ακροατηρίου θα μείνουν κενά γράμματα. Και κούρδισμα με ‘σφαλιάρες’ μπορεί να γίνεται στα cartoons αλλά δε γίνεται στην πραγματικότητα. Η συμπεριφορά του συγκεκριμένου αντιδημάρχου αμαυρώνει όλη την παράσταση!

Μια πόλη που ονειρεύεται, είναι μια πόλη που ελπίζει. Ελπίζει τα όνειρά της να γίνουν πραγματικότητα. Έτσι, στο μυαλό των πολιτών, δίπλα στην πραγματική εικόνα της πόλης υπάρχει μιά εικονική, ονειρώδης, φαντασιακή. Ιδανικά, μιά αόρατη πόλη σαν κι αυτές του Ίταλο Καλβίνο. Σαν τις νεράϊδες που περιγράφει η Marguerite Yourcenar σε κάποιο από τα ‘διηγήματα της ανατολής’, νιώθεις δίπλα σου το φτερούγισμά τους, κάποτε νιώθεις και το άγγιγμά τους, αλλά ποτέ δεν τις βλέπεις. Φυλακισμένες καθώς είναι στο ατομικό υποσυνείδητο, έχουν αξία μόνο για τον φορέα τους. Συχνά, τις αρνείται και ο ίδιος.
Θα μπορούσε άραγε ποτέ αυτή η κρυπτογραφημένη διαδικασία της παραγωγής ονείρων να γίνει μαζική; Τα όνειρα και οι ευχές χιλιάδων ανθρώπων να μορφοποιηθούν στην ‘ιδανική πόλη του αύριο’; Γνωρίσαμε μέχρι σήμερα το μαζικό εργατικό κίνημα, τα μαζικά μέσα ενημέρωσης, τα μαζικά μέσα μεταφοράς κοκ. Μπορεί ποτέ η φαντασία να γίνει μαζική; Απαντήστε, παρακαλώ μέσα σας, τώρα. Με ένα ‘ναι’ ή ένα ‘όχι’. Κατόπιν, διαβάστε τη συνέχεια.

Το εξαιρετικό think tank ‘Demos’ από την Αγγλία, έχει ένα τμήμα του αφιερωμένο στις πόλεις και τους δημόσιους χώρους (η εκπληκτική δουλειά που γίνεται εκεί, οφείλει κάποτε να συναντήσει την ελληνική μιζέρια για να τη διδάξει, να της υποδείξει τους δρόμους και τους τρόπους, αλλά εμείς είμαστε σταθερά ‘τριτοδρομίτες’, επαγγελματίες της δικαιολογίας). Το Demos αυτοπροσδιορίζεται ως δεξαμενή σκέψης για τη δημοκρατία της καθημερινότητας. «…πιστεύουμε ότι ο καθένας πρέπει να είναι σε θέση να κάνει προσωπικές επιλογές στη ζωή του που συμβάλλουν στο κοινό καλό. Σκοπός μας είναι να κάνουμε τη δημοκρατική αυτή ιδέα, πράξη…». Εκεί, κάποιοι έχουν την κακή συνήθεια να εννοούν ό,τι λένε. Έτσι, μεταξύ άλλων, ξεκίνησαν ένα project με όνομα ‘The Dreaming City: Glasgow 2020’, η πόλη που ονειρεύεται: Γλασκώβη 2020.
Το ‘Γλασκώβη 2020’ είναι ένα πρόγραμμα για να συλλεχθεί η φαντασία της πόλης και να μιλήσει για μια νέα εκδοχή του μέλλοντός της. Στην ιστοσελίδα του προγράμματος μπορεί όποιος το επιθυμεί να διαβάσει και να καταθέσει την ιστορία του, να κάνει μια ευχή για την πόλη και να πληροφορηθεί για επερχόμενα σχετικά γεγονότα. Η πρώτη ευχή μάλιστα που καταγράφηκε ήταν αυτή του δημάρχου!
Θα έχει άραγε η Γλασκώβη του 2020 καμία σχέση με αυτήν που ονειρεύονται τώρα; Δεν το γνωρίζω. Αλλά τουλάχιστον, αυτοί ονειρεύονται, συζητούν μεταξύ τους, καταθέτουν τα όνειρά τους. Εδώ νιώθουμε όλο και περισσότερο σαν το σκύλο στον πίνακα του Goya που βλέπετε πιό πάνω: πάντα προσπαθούμε να κρατήσουμε το κεφάλι μας πιό ψηλά από το φράχτη, από το νερό, από τα σκατά.

Παρότι δεν είναι τοπικού ενδιαφέροντος, δεν αντέχω να μην κάνω ένα σχόλιο (μάλλον μου χρειάζεται ένα δεύτερο ιστολόγιο). Διάβασα μόλις ένα άρθρο με τίτλο “Το μεγάλο πείραμα των Ρεπουμπλικανών” του Sidney Blumenthal στο opendemocracy. Το πρόσθεσα μάλιστα και στο widget “Διαβάσαμε…” αυτού του blog. Το άρθρο περιγράφει μιά πολύ καλά ενορχηστρωμένη προσπάθεια της κυβέρνησης Bush να ελέγξει την αμερικανική γραφειοκρατία, το κράτος. Τα εργαλεία γνωστά σ’εμάς τους έλληνες: τοποθέτηση ‘δικών’ μας ανθρώπων σε καίρια πόστα, αλλοίωση των μηχανισμών αξιολόγησης για κατάληψη θέσεων και εισαγωγή της νοοτροπίας ‘σεμνά και ταπεινά’ στην αμερικανική της εκδοχή όπου σωστό είναι ό,τι είναι δεξιό και χριστιανικό (the Flag and the Cross). Δύο είναι τα καίρια αποσπάσματα:

“To the victor belong the spoils has been the rule since Andrew Jackson. And every administration has displayed cases of abuse. But the Bush administration’s practices are more than common and predictable problems with patronage. Bush has not simply filled jobs with favourites, oblivious to their underhanded dealings, as though he were a blithering latter-day version of Warren Harding. Bush has been determined to turn the entire federal government, every department and agency, into an instrument of a one-party state. From the GSA scandal to the purging of US attorneys, Bush has engaged in a conscious, planned and systematic assault on the professional standards of career staff, either subordinating them or replacing them with ideologues.”

και,

“…Monica Goodling (η κυρία είναι το νο3 του υπουργείου δικαιοσύνης) is a cadre. Within the Bush administration, there are hundreds of Monica Goodlings, and she was their ideal. A zealot for the cause, she apparently divides the world into good and evil, sacred and profane. She interprets criticism and debate as a mortal threat to all that is good and holy. She sees any institution of American life that is not devoted to the flag and cross to which she pledges and worships as twisted, biased and infernal. (To Goodling, CNN is “a force of the left.”) She cannot distinguish between her absolute beliefs and their political instrumentality. She considers objective and professional analysis a ruse, an ideology in itself, a false faith. She sees those who adhere to standards of professionalism as cadres of deception, hiding their real agendas. She was enthusiastic in weeding out justice-department employees and replacing them with true believers like herself.”

Χρησιμοποιώ συχνά-πυκνά σε αυτό το ιστολόγιο, παραδείγματα από τις ΗΠΑ προς μίμηση. Αλλά κανένα από αυτά δεν έχει σχέση με την αμερικανική κυβέρνηση. Όλα έχουν σχέση με την αμερικανική κοινωνία. Αυτή τη στιγμή το χάσμα μεταξύ τους είναι βαθύ και αυτό με τρομάζει. Ο Bush σαφώς και δεν εκπροσωπεί την αμερικανική κοινωνία και τις αξίες της. Και μάλλον η παράταξή του θα χάσει στις επόμενες εκλογές. Το δραματικό είναι πως μέχρι τώρα λέγαμε ότι αυτά γίνονται μόνο στην Ελλάδα, στην εσπερία βασιλεύουν άλλες αξίες στο κράτος… Να, που κι εκεί, το ίδιο έργο παίζεται, έστω και αν ο αρθρογράφος το χαρακτηρίζει ‘πείραμα’. Ένα έργο που όλο και περισσότερο θυμίζει το 1984 του George Orwell. Ένα έργο όπου η πολιτική ως χειρισμός θριαμβεύει έναντι των πολιτικών ως πράξεις (politics vs policy). Γιατί άλλο είναι να διαφωνείς με μια πολιτική που είναι μέρος μιας δημόσιας ατζέντας και άλλο να ‘επινοείς’ πολιτικές (δήθεν μεταρρυθμίσεις) για να συγκαλύψεις ένα μέρος της ατζέντας που κρατάς επιμελώς κρυφό και το οποίο έχει τόση σχέση με τη δημοκρατία όσο τα ψάρια με τη στεριά.
Υπ’ αυτήν την έννοια, οι πολιτικές της κυβέρνησης Καραμανλή και τα σκάνδαλά της, τόσο κομψά ευθυγραμμισμένα με αυτά των Ρεπουμπλικανών, φωτίζονται κάτω από ένα νέο φως: αυτό του νεο-συντηρητισμού. Αυτής της καινούργιας και συνάμα τόσο παλιάς συνταγής, με μπόλικο εθνικισμό και θρησκευτικό φανατισμό, ολίγη από μισαλλοδοξία, έλεγχο, πολύ έλεγχο των πάντων και πολίτες δύο κατηγοριών: ζηλωτές ή εχθρούς. Τα παραμύθια περί “κοινωνικού κέντρου” και “μεσαίου χώρου” αποκαλύπτονται πλέον ως εργαλεία πολιτικής εξαπάτησης και μόνον.
Εμείς, ως πολίτες, πώς αντιπαρατιθέμεθα σε αυτόν τον νεοσυντηρητισμό; Πρέπει νομίζω να βρούμε τον τρόπο να επανιδρύσουμε και να επανακαθορίσουμε τον πολιτικό χώρο. Στην προσπάθεια αυτή, οι υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις παίζουν επί του παρόντος το ρόλο της οπισθέλκουσας (με κάποιες μεμονωμένες εξαιρέσεις που Κύριος οίδε πώς βρήκαν το δρόμο μέσα σ’αυτόν τον κυκεώνα). Το σύνθημα που ακούστηκε πριν από τρία χρόνια “Γιώργο προχώρα, άλλαξέ τα όλα”, μπορεί να μην εισακούστηκε από το Γιώργο, αλλά δεν παύει να είναι ένα πραγματικό, γνήσιο, αληθινό και υπαρκτό αίτημα που αναζητά παραλήπτη.

Με το σημερινό post θα αναφερθώ στον τρόπο που μιά άλλη γωνιά του κόσμου ενδιαφέρεται και σχεδιάζει το μέλλον της. Πρόκειται για μιά περιοχή των ΗΠΑ και συγκεκριμένα το βορειοανατολικό Ohio. Κρίνω απαραίτητο να επαναλάβω για τους προχειρολογούντες ότι η αναφορά στο Ohio έχει την αξία παραδείγματος και όχι υποδείγματος. Για μένα δεν έχουν σημασία οι λεπτομέρειες και οι διαφορές κλίμακος, σημασία έχει ο τρόπος σκέψης και δράσης.
Όλα ξεκίνησαν από το “Fund For Our Economic Future”, ένα ταμείο που όπως δηλώνει το όνομά του, δημιουργήθηκε για να στηρίξει το οικονομικό μέλλον της περιοχής. Όπως δηλώνει στην ιστοσελίδα του ‘σχηματίστηκε σαν μιά συμμαχία των οργανωμένων φορέων φιλανθρωπίας, για να ενθαρρύνει και να προωθήσει μιά κοινή και εστιασμένη ατζέντα για την τοπική οικονομική ανάπτυξη, σε συνεργασία με άλλους φορείς, η οποία να οδηγήσει σε έναν μακροπρόθεσμο οικονομικό μετασχηματισμό, με τρόπους που να αναγνωρίζουν τη σημασία της έννοιας της πόλης, των εννοιών της κοινωνικής ένταξης και της διαφορετικότητας και της ποιότητας της ζωής’.
Για να υπηρετήσει το σκοπό του, το ταμείο οργάνωσε το πρόγραμμα “Voices & Choices”. Στο πρόγραμμα αυτό, 20.000 εντόπιοι πολίτες και προσωπικότητες, συμμετείχαν θέτοντας τις προτεραιότητες της περιοχής για την αναζωογόνηση της τοπικής οικονομίας. Μέσα από μιά σειρά συζητήσεων εκ του σύνεγγυς αλλά και διαδικτυακών συζητήσεων και διαβουλεύσεων, οι κάτοικοι είχαν την ευκαιρία να ακούσουν ο ένας τον άλλον, να καταφέρουν να ακουστεί η φωνή τους και να αναπτύξουν ένα κοινό όραμα για τη δημιουργία οικονομικών ευκαιριών και θέσεων εργασίας για τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις. Αυτή η μοναδική κοινωνική πρωτοβουλία, είναι από τις μεγαλύτερες δημόσιες διαβουλεύσεις που έγιναν ποτέ. Το ενδιαφέρον timeline του προγράμματος Voices & Choices, ολοκληρώθηκε με το τέλος του 2006 και έτσι καταστρώθηκε ένα πλάνο δράσης με το όνομα “Advance Northeast Ohio”, για να υλοποιήσει τους στόχους.
Το πλάνο αυτό δράσης έχει τέσσερεις τομείς: 1) την ανάπτυξη των υπαρχουσών επιχειρήσεων και την προσέλκυση νέων, 2) την προπαρασκευή των αυριανών εργατών και στελεχών μέσω της εκπαιδευτικής αριστείας, 3) την ανάπτυξη διαμέσου της εθνοτικής και οικονομικής ένταξης σε αντίθεση με τον αποκλεισμό και 4) την κυβερνητική συνεργασία, συνέργεια και επάρκεια.

Αν θέλετε να κάνετε κάποιες πρόχειρες αναγωγές, θα ήταν σαν η μητρόπολη κορίνθου ως ο μέγιστος φιλανθρωπικός οργανισμός της περιοχής μας, από κοινού με άλλες φιλανθρωπικές ή μη κερδοσκοπικές, μη κυβερνητικές οργανώσεις (ξέρετε πχ πόσοι σύλλογοι τυφλών περνούν από το γραφείο μου κάθε λίγο και λιγάκι για να εισπράξουν τη φιλανθρωπία μου;) να χρηματοδοτούσαν ένα πρόγραμμα όπου χιλιάδες κορίνθιοι μέσα από μιά αληθινή διαδικασία διαβουλευτικής δημοκρατίας θα έθεταν τις προτεραιότητες για την οικονομική ανάπτυξη του τόπου, οι οποίες θα ήταν σεβαστές και δεσμευτικές για τον κύριο δήμαρχο, τον κύριο νομάρχη, τον κύριο περιφερειάρχη κοκ.

Μα τι λέω ο τρελός…